شەمسەدین محمد عوسمان، ناسراو بە ناوەکانی پارێزەر شەمسەدین موفتی و ئەمیر قاسمی. ساڵی 1953 بووە سکرتێری یەکێتی قوتابیانی کوردستان (کۆنگرەی یەکەم). ساڵی ١٩٥٨ بوو بە سکرتێری ستافی یەکەمی لقی دووی لقەکە. لە ساڵی ١٩٥٩ بوو بە بەرپرسی لقی دوو. لە ساڵی 1959 بە ئەندامی دەستەی باڵای چاودێری و پشکنینی پارتی دیموکراتی کوردستانی عێراق (کۆنگرەی چوارەم) لەلایەن نوێنەرانی کۆنگرە هەڵبژێردرا. ساڵی 1974 بۆ جاری دووەم پەیوەندی لەگەڵ ڕیزەکانی هێزی پێشمەرگە دروست کرد. لە ٥ی ئەیلولی ٢٠١٢، لە لەندەن بەهۆی نەخۆشیەوە کۆچی دوایی کرد.

ژیاننامە

شەمسەدین محمد عوسمان، ناسراو بە ناوی پارێزەر شەمسەدین موفتی و ئەمیر قاسمی. لە شاری هەولێر لە دایکبووە، لە بنەماڵەی موفتی شاری هەولێر. باپیر و باپیرەی مێلازادە و لە ناوچەی موکریان و نزیک شاری مەهاباد بەرەو هەولێر کۆچی دوایی کرد. ساڵی 1957 فاکەڵتی یاسای زانکۆی بەغدای تەواو کردووە، سەرەتای ساڵی 1974 بە سەرکردایەتی شۆڕشی ئەیلول وەک سکرتێری دەزگای ئاسایشی کشتوکاڵی دەستنیشان کراوە. ساڵی 1975 دوای شکستی شۆڕشی ئەیلوول وەک پەنابەر چووە شای ئێران.

لە ساڵی ١٩٧٦ دەسەڵاتی پاشایەتی ئێران بەجێدەهێڵێت و بەرەو کۆماری عەرەبی سوریا هەڵدێت. ساڵی 1977 لەلایەن ئیمپراتۆریەتی بەریتانیاوە مافی پەنابەری سیاسی پێدرا. لە 23 تا 28ی 1ی 1992 لەلایەن بەرەی کوردستانییەوە وەک ئەندامی لیژنەی پانزە کەسی بۆ داڕشتنی ڕەشنووسی یاسای جڤاتی نیشتیمانی کوردستان (پەرلەمانی کوردستان) دەستنیشانکرا. ساڵی 1992 ئەندامی لیژنەی سێزدە کەسی دادوەر و یاسادانەران بووە بۆ سەرپەرشتیکردنی پرۆسەی هەڵبژاردنی یەکەم ئەندامانی جڤاتی نیشتمانی کوردستان. لە ٥ی ئەیلوولی ٢٠١٢ بە هۆی نەخۆشی لە لەندەن کۆچی دوایی کرد. زمانی کوردی، عەرەبی، فارسی و ئینگلیزی شارەزا بووە.

لاپەڕەی کار

لە 13 تا 24ی تشرینی دووەمی ساڵی 1952 بەشێوەیەکی کارا بەشداری لە خۆپیشاندانەکانی خوێندکارانی بەغدا دژی دەسەڵاتی پاشایەتی عێراق کرد. ساڵی 1953 بوو بە سکرتێری یەکێتی قوتبی کوردستان (کۆنگرەی یەکەم). بەنهێنی سەرپەرشتی ڕێکخستنی ئاهەنگی نەورۆزی یەکێتی قوتبی کوردستانی کرد لە هەولێر. لە ساڵی 1956 بەشداری لە ئاهەنگی نەورۆزی یەکێتی قوتبی کوردستان لە گوندی کەسنەزان سەر بە پارێزگای هەولێر کردووە. لە ٣ی ژانویەی ١٩٥٨ بەشداری هەڵبژاردنی لیژنەی نوێی سەرکەوتنی کورد لە بەغدا دەکات. لە ٢١ی ئازاری ١٩٥٨ بەشداری لە ئاهەنگی نەورۆزی هەولێر کرد. لە 27ی تەمموزی ساڵی 1958 لەگەڵ شاندی کورد سەردانی وەزارەتی بەرگری عێراقی کرد بۆ پیرۆزبایی لە سوپای عێراق بۆ ڕووخانی دەسەڵاتی پاشایەتی عێراق.

لە 7ی ئابی 1958 وەفدی هەولێر بەخێرهاتنی شێخ ئەحمەد شێخ محمد شێخ عەبدولسەلام (1892 - 1969)، کە بە شێخ ئەحمەد بارزان ناسراو بوو، هاوڕێیەتییان لەگەڵ کرد تا یاوەری کردن بۆ شاری هەولێر. ساڵی 1958 لە ماوەی بەرپرسیارێتی ئەندازیاریدا وەک یەکەم کارمەندی بەشی دووەمی کۆمسیۆنی خزمەتگوزاری شارستانی عێراق دەستبەکاربووە. عەلی عەبدوڵڵا ئەمین (1926 - 2017) وەک سەرۆکی دەستەی یاسایی دەستنیشانکرا. لە ساڵی ١٩٥٩ بە هاوکاری پارێزەر عومر میستەفا میحمەد ئەمین (١٩٢٣ - ١٩٩٢)، کە ناوی لێنرا عومەر دێبابە ناوبراو بەوە ناسێندرا کە بەرپرسی پڕۆسەی هەڵبژاردنی کۆنفرانسی هەولێر بۆ دانانی نوێنەران بۆ کۆنگرەی چوارەمی پارتی دیموکراتی کوردستان - عێراق. لە مانگی حوزەیرانی ساڵی 1959 دەبێتە ئەندامی لیژنەی هەولێری بزووتنەوەی ئاشتی و یەکێک لە سەرپەرشتیارانی هەڵبژاردنی دەستەی کارگێڕی شارەوانی هەولێر. ساڵی 1959 لەلایەن نوێنەرانی کۆنگرەوە وەک ئەندامی لیژنەی باڵای چاودێری و پشکنینی پارتی دیموکراتی کوردستان - عێراق (کۆنگرەی چوارەم) هەڵبژێردرا. ساڵی ١٩٥٩ وەک فەرمانبەری دووەمی لقی دوو و بەرپرسی لقی دوو دامەزراوە. لە ساڵی ١٩٥٩ بە فەرمانی سەرۆک کۆمار مستەفا بارزانی (1903 - 1979) فەرماندەی خۆبەخشانی هەولێری پارتی دیموکراتی کوردستان - عێراق، ئەرکی پووچەڵکردنەوەی قاچاخچێتی (گومانی یاسایی)ی شێخ ڕەشید لولانی لە ناوچەی سیدێکان لە پارێزگای هەولێر گرتە ئەستۆ.

لە ١ی تەمموزی ١٩٥٩ لەگەڵ سەرۆک کۆمار مستەفا بارزانی سەردانی بارەگای پارتی دیموکراتی کوردستانی کرد لە بەغدا، دوای ڕۆژێک لە دیارنەمانی ئەو پارێزەرە هەمزە عەبدوڵڵا عومەر (١٩١٥ - ١٩٩٨) ئەندامی پارتی دیموکراتی یەکگرتووی کوردستان بووە. لە 19ی شوباتی ساڵی 1960 پەیامی پیرۆزبایی ڕێککەوتنی لەگەڵ پارتی دیموکراتی کوردستانی زێم ڕوکین عەبدولکەریم قاسم (1914 - 1963) بەناوی پارێزەرانی شاری هەولێرەوە نارد. ڕۆژی 21ی شوباتی ساڵی 1960 داوای لە پارێزگاری هەولێر کرد، بەپێی ماددەی 13ی یاسای کۆمەڵە عێراقییەکان، وادەی فەرمی بۆ کردنەوەی بارەگای لقی دووی پارتی دیموکراتی کوردستانی عێراق لە شاری هەولێر بدرێت. لە 28ی حوزەیرانی ساڵی 1959 بە ناوی پارتی یەکگرتووی دیموکراتی کوردستان پەیامی پشتیوانی بۆ جەنەڕاڵ ڕوکین عەبدولکەریم قاسم سەرۆک وەزیرانی عێراق نارد. لە ساڵی ١٩٦٠ بۆ ماوەیەکی کورت لە هەولێر زیندانی کرا و بوو بە سەرۆک کۆمار مستەفا بارزانی هەوڵێکی دا بۆ ئەوەی خۆی ئازاد بکات. لە ساڵی ١٩٦٠ ئەندامی دەستەی دامەزرێنەری پارتی دیموکراتی کوردستان-عێراق لە قۆناغی کراوەدا بووە. ساڵی 1960 ئەندامی لیژنەی هەولێری چالاکوانانی ئاشتی عێراق بووە. لە ساڵی 1960 لە ماوەی خولی جەلال عەبدولڕەحمان ئەمین (1928 - 1987) وەکو کرێکاری سێیەمی لیژنەی دووەم و وەک سکرتێری لیژنەکە دەستنیشانکراوە. لە ساڵی ١٩٦٠ نوێنەری کۆنگرەی پێنجەمی پارتی دیموکراتی کوردستان بووە لە بەغدا.

لە تشرینی دووەمی ساڵی ١٩٦٠ دەبێتە ئەندامی دەستەی ڕێکخراوی شۆڕشگێڕ و بەرپرسی شاری هەولێر بووە. ساڵی 1961 بووەتە ئەندامی دەستەی شۆڕشگێڕی پارتی دیموکراتی کوردستان لە دەڤەری هەولێر. لە مانگی ئابی ساڵی ١٩٦٠ لەگەڵ کۆمەڵێک پارێزەر لە هەولێر نامەیەکی کراوەیان بۆ هەموو ڕۆژنامەنووسانی عێراقی نووسی و ناڕەزایی خۆیان دەربڕی بەرامبەر بەو بابەتانەی لە ڕۆژنامەی بەغدا بڵاودەکرانەوە کە بانگەشەی ئەوە دەکرا کە کورد نەتەوە نییە و پێیان دەوترێت عەرەب، ئەمەش بەرپرسانی عێراقی توڕە کرد. لە ناوەڕاستی ساڵی ١٩٦٠ لەلایەن پارێزگاری هەولێرەوە بە تۆمەتی کوشتنی سدیق میران دەستگیرکرا. خۆی ڕادەست نەکرد و لە ماڵی عارف عوسمان یوسف لە گەڕەکی سێتاقانی شاری هەولێر خۆی حەشاردا. ساڵی 1961 بووەتە فەرماندەی یەکەم باڵی چەکداری شۆڕشی ئەیلول لە هەولێر. لە ٧ی ئەیلولی ١٩٦١ بەر لە شۆڕشی ئەیلول بەرپرسیار بوو لە هەڵاتن لە دەستی پۆلیس. لە ٢٠ی ئابی ١٩٦١ بە هاوکاری عەبدوڵڵا ئیسماعیل ئەحمەد (١٩٣٧ - ٢٠٠٠) ناسراو بە مەلا مۆتۆر و یەکەیەکی پێشمەرگە هێرشیان کردە سەر بنکەی سوپا لە گوندی ئەسپیندەر لە پارێزگای هەولێر و دەستیان کرد بە دەستبەسەرداگرتن. لە ١٥ی ئەیلولی ١٩٦١ لە میحوەری سێرکێپکانی لە ڕانیە لە پارێزگای سلێمانی بوون. لە ساڵانی (1961 - 1964) لە ماوەی بەرپرسیارێتیدا لە فەرمانبەری چوارەمی فیرقەی دووی ئەنجومەنی سەربازیدا بوون محمد حاجی تاهیر و عەلی عەبدوڵڵا وەک سەرۆکی دەستەی دزەکردن دەستنیشانکرا.

لە شەڕەکانی ١١ تا ٢٨ی تشرینی یەکەمی ١٩٦١ لە دژی هێزی زەمینی سوپای عێراق و هێزەکانی لایەنگری حکومەتی عێراقی سوپای خەلق بەشداری شەڕەکانی کردووە و دوای نەبوونی تەقەمەنی، لە ٢٩ی تشرینی یەکەمی ١٩٦١ فەرمانی پاشەکشەی پێشمەرگەی کردووە. لە ساڵانی (١٩٦٣ - ١٩٧٣) نوێنەری شۆڕشی ئەیلول لە تاران بووە و لە ژێر ناوی ئەمیر قاسمی کاری کردووە. ساڵی 1964 لەلایەن قوتابخانەی سیاسییەوە بانگهێشتی کۆبوونەوەی گشتی ماوەت دەکرێت، بەڵام لەبەر ئەوەی دەیزانی ئەم کارە دەرئەنجامێکی نادیار دەبێت، بەشداری نەکرد و لەکۆتاییدا پشتیوانی لە سەرۆک کۆمار کرد. مستەفا بارزانی ساڵی 1964 بووەتە ئەندامی لیژنەی دەستووری ئەمینداریەتی هەمیشەیی (المکتاب التنفیزی)ی ئەنجومەنی سەرکردایەتی شۆڕش لە کوردستانی عێراق. ساڵی 1969 لە پۆستی نوێنەری پارتی دیموکراتی کوردستان لە تاران دەستی لەکارکێشایەوە و گەڕایەوە بەغدا. ساڵی 1969 دەبێتە هاوکاری ژەنەڕاڵ تەیمور بەختیار دژ بە دەسەڵاتدارانی شای ئێران. لە ساڵی 1974 بۆ جاری دووەم پەیوەندی بە ڕیزەکانی هێزی پێشمەرگەوە کرد. لە ساڵی ١٩٧٧ لە ئەندامانی دامەزرێنەری کۆمیتەی ئامادەکاریی حیزبی دێموکراتی کوردستان بووە. ساڵی 1977 پەیوەندی بە هێزی پێشمەرگەی یەکێتی نیشتمانپەروەری کوردستانەوە کرد. لە ڕێکەوتی ١٤ی بانەمەڕی ساڵی ١٩٧٨ بە فەرمانێکی ئەنجومەنی سەرکردایەتی شۆڕش، مافی پراکتیزەکردنی یاسایی پێدرا.

سەرچاوە:

1- جەمشید حەیدەری، وەڵامێک بۆ بێریڤان حەمدی و د.مەریف خێزنەدار، گۆڤاری خێبات بۆ خوێندکاران، ئۆرگانی یەکێتی قوتابی کوردستان (خوێندکاران)، ژمارە 69، هەولێر، ئازاری 2007، لاپەڕە 20.

2- چاوپێکەوتن: ئازاد عەبدولواحید، دیرونێی ڕۆژانی زیوەر خەتاب، (هەولێر - چاپخانەی ڕۆژهەڵات - 2019) لاپەڕە 24، 61، 99، 107، 130.

3- ئیسماعیل شوکر ڕسول، شوکریە چیاوک، یەکەم مامۆستای ژنی کورد لە هێولەر، گۆڤاری شاڤوشکا. سەنتەری شاڤوشکا بۆ چالاکییە فیکرییەکان، ژمارە ٤، هیولەر، چاپخانەی وەزارەتی پەروەردە، ٢٠٠٢، لاپەڕە ٤٤.

4 - میحمەد سەید کورد، کاری کاران، (هوێلەر - دەزگای چاپ و پەخشی هێڤی 2019) لاپەڕە 253، 259، 260، 266.

5- شیوان میحمد ئەمین تەها خۆشناو، لێکۆڵینەوەیەک لە بارودۆخی سیاسیی هێولێر لە نێوان ساڵانی (1958 - 1963)، (هێولەر - چاپخانەی ڕۆژهەڵات 2012) لاپەڕە 160، 161، 173، 195، 197، 213، 216، 227، 2239، 256، 258، 259، 262، 271، 274.

6- شیوان میحمد ئەمین تەها خۆشناو، هەولێر لە نێوان ساڵانی 1963 - 1970 لێکۆڵینەوەیەکی مێژووییە لە دۆخی سیاسی، (ئەولەر - چاپخانەی زانکۆی سەلاحەدین 2016) لاپەڕە 18، 32، 33، 109، 158.

7- عەبدورحمان شەرەفکەندی (هێژار موکریانی)، چێشتی موجەویر، (پاریس 1997) لاپەڕە 561.

8 - جەمال نەبێز، بیرەوەرییەکانی ئەو ڕۆژانەی کە هەرگیز ناگەڕێنەوە، (سلێمانی - چاپخانەی شیڤان - 1017) لاپەڕە 340، 367، 375، 402، 403، 500.

9 - سلێمان میستەفا هێسن، کورد و ئەزموونی یەکەم، (هێلێر - دەزگای چاپ و بڵاوکردنەوەی کارۆ 2017)، لاپەڕە 40.

10 - تۆفیق مەلا سدیق، یادەوەرییەکانی ڕۆژانی حیزب و پێشمەرگە و دەربەدەری من، چاپی دووەم، (هێلێر - دەزگای چاپ و پەخشی شێهاب - 1996) لاپەڕە 23، 26.

11- ئامادەکردنی: سەڵاح ڕەشید، مام جەلال دیداری تەمەن لە منداڵییەوە تا سەرای کۆمار، بەرگی دووەم، (سلێمانی - دەزگای چاپ و بڵاوکردنەوەی کارۆ 2017) لاپەڕە 47.

12 - نەجاح یاسین نەکار، شەهید میمون دێباکس، گۆڤاری شارەوانی، سەرۆکایەتی شارەوانی هەولێر، ژمارە 21، هەولێر، 1ی 1ی 2013، لاپەڕە 16، 17.

13 - سێرسیس فاتح ئال میهامی، عێراق لە سەردەمی قاسمدا 1958 - 1988، چاپی دووەم، (سویسرا- لە ساڵی 1989 لەلایەن خەڵکەوە چاپکراوە) لاپەڕە 728.

14 - جەمشید حەیدەری، وەڵامێک بۆ بێریڤان هێمدی و دکتۆر مەریف خێزنەدار، گۆڤاری خێبات یا پرێداران، ئۆرگانی یەکیەتیی قوتابی کوردستان، ژمارە 69 هیولەر، ئازاری 2007، لاپەڕە 20.

15 - بارزانی هەمیشە دەیگوت متمانەم بە شای ئێران نییە، ڕۆژنامەی بارزان نیوز، ژمارە 181، هیولەر، یەکشەممە 19ی ئەیلولی 2010، لاپەڕە 5.

16 - حەبیب محمد کەریم، مێژووی پارتی دیموکراتی کوردستان لە عێراق (بە ئاماژە بە سەرکردایەتی) - 1946 - 1993، (دیهۆک - چاپخانەی خەبات 1998) لاپەڕە 61، 67.

17 - حوسێن لەتیف ئەلزێبیدی، موسیسە ئەلئەحزاب ئەلعێراقییە، (بەیروت - موسێس ئەلعەریف لیل متبوات 2007 - لاپەڕە 339.

18 - هیسو حرمی، لیل مەهات من هەیا ئەلئەمیر تەحسین سەید عەلی بەگ، (هەولێر - چاپخانەی ڕۆژهەڵات 2017 - لاپەڕە 134 - 141.

19 - ڕۆژین چلبی مینیر، زاخۆ، 14ی تەمموزی 1958 - 6ی ئازاری 1975، (بڵاونەکراوەتەوە - ناوەندی زاخۆ بۆ کوردناسی 2018، لاپەڕە 121.

20 - بەکر شاکر کاروانی، ئێلی فەتاح دیزەی شاعیر، نووسەر و چالاکوان، (هێلێر - وەزارەتی پەروەردە - 2004) لاپەڕە 26.

21 - میوان میحمد حوسێن، هەڵوێستی بەریتانی دەسەڵاتی دادوەری کوردی لە عێراق 1975 - 1980 - (Bidun mekan - merkez Zaxo lil dirasat al Kurdish 2018)، لاپەڕە 352.

22 - دەرەخشان شێخ جەلال حەفیدزاد، پوختەیەک لە بزووتنەوەی ڕزگاریخوازی ژنان لە کوردستان و هەندێک لە یادەوەریەکانم، (سلێمانی - چاپخانەی شیڤان 2010) - لاپەڕە 147.

23 - سامی شۆرێش، تنوعال کورد فی ئەلعێراق، (هەولێر - دار ئاراس لیل تەبیا وال نیشر - مەتبا وێزارا ئەلتربییە 2000) لاپەڕە 24، 25، 27.

24 - شیرزاد زێکریە مەحمود، ئەنجوومەنی ڕێبەری مەزن لە کوردستان - عێراق 1964 - 1970 - خولێکی مێژووی سیاسی، (دیھۆک - کۆمەڵگەی دیھۆک - سەنتەری خوێندنی کوردی و حافز الوێساق - 2010) - لاپەڕە 80.

25 - عادل موراد، ڕیساله یه کی تایبه ت له سه ڕ مێژووی فەرموودەی کوردی عێراق، بازنەی حەوتەم، لاپەڕەی پەیمان، لاپەڕەی ناوەند، پەیمانی نەتەوەیی کوردستان، ژمارە 378، لە کتێبی هەمان ناو لە سلێمانی، هەینی 14ی تەمموزی 2000، لاپەڕە 5.

26 - عەدنان موفتی، 2016. شەمسەدین موفتی سەرکردە و سەرکردەکان 1933 - 2012، چاپی دووەم، (هەولێر - بەدیرخان - چاپخانەی شێهاب 2013)، لاپەڕە 16، 27، 44، 56، 106.

27 - ئیسی پیجمان، نهێنییەکانی کوشتن و ژیانی گەورەترین پاڵەوان تیمور بەختیار، (پاریس - دەزگای چاپ و بڵاوکردنەوەی ژنانی دژە شەرات 1991)، لاپەڕە 240، 252، 254.

28 - مەنسور تەرەجی، نەخاستین ڕوزنەمەنگەر و ئەعکاسی ئایران لە شاری پێشمەرگەی بارزانی، ڕۆژنامەی ئەتلەت، ژمارە 14456، ژمارەی نۆیەم، تاران، یەکشەممە، 23ی تەمموزی 1353، لاپەڕە 11.

29 - فەرهاد ئیونی، لە دوا لاپەڕەی کتێبەکەمدا، "مانگی گەورەی عیلول"، ژمارەی گوڵان العربی، ژمارە 28 هەولێر، چاپخانەی وەزارەتی دارایی، 22ی ئەیلولی 1998، لاپەڕە 39.

30 ـ فەرهاد ئیونی، چۆنیەتیی قەتڵوعامی عەرەبی کوردستان لە ساڵی 1974، گۆڤاری گوڵان العربی، دامەزراوەی گوڵان العلامیە، ژمارە 28، هەولێر، 25ی ئەیلولی 1998، لاپەڕە 40.

31 - فەرید ئەسەسەرد، ئینسایکلۆپیدیای یەکێتی نیشتمانپەروەری کوردستان، چاپی دووەم، (سلێمانی - ئەکادیمیای هۆشیاری و ڕاهێنانی کادیران 2015) لاپەڕە 861، 863، 869.

32 - بڕیاری ئەنجومەنی وەزیران، ژمارە 1615، ڕۆژنامەی الوقاعی ئەلعراقییە، وەزارەتی داد، ژمارە 2690، ئەلسەنا الواحید وال ئەشرون، بەغدا، الاسنین، 1 کانون السانی 1979، لاپەڕە 3.

33 - کاف کوردستانی، بارزانی مستەفا وەک من دەمناسی، ڕۆژنامەی برایەتی، ئۆرگانی پارتی دیموکراتی کوردستان - یەکگرتوو، ژمارە 1885، هێڤێر، دووشەممە، 28ی شوباتی 1994، لاپەڕە 3.

34 - لێقە دوو، لەقا دوو نیو سەدەی تێکۆشانی بەخۆیەوە بینی، (هێلێر - دەزگای چاپ و پەخشی ئاراس 2010)، لاپەڕە 38.

35 - مەریف خێزنەدار، ژیانم ڕاستگۆ بوو 1949 - 1960، بەرگی دووەم، (هێلێر - دەزگای چاپ و پەخشی هاجی هاشم 2009) لاپەڕە 260.

36- مەلا مستەفا البارزانی، یەکەم ڕاپۆرتی وەزیری ناوخۆ لەسەر دامەزراندنی حیزب، ڕۆژنامەی خێبات (النزال)، ژمارە 141، چاپخانەی ئەلرای الام، بەغدا، 9ی ساڵنامەی 1960، لاپەڕە 1، 8.

37 - مەلا فاروق شیوانی، هەموو کورد، چاپی یەکەم، (هەولێر - دەزگای چاپ و پەخشی ڕێوشەنبیری 1997)، لاپەڕە 117، 229.

38 - مێهدی محمد قادر، ڕۆڵی کورد لە بزووتنەوەی ئاشتی لە عێراق (1950 - 1963)، (هوێلەر - دەزگای چاپ و پەخشی موکریان - چاپخانەی موکریانی 2015) لاپەڕە 52.

39 - میوان میهێمد حوسێن، هەڵوێستی ئینگلیز سەبارەت بە پرسی کورد لە عێراق 1975 - 1980، (زاکسۆ - سەنتەری زاکسۆ بۆ کوردناسی 2018)، لاپەڕە 317.

40 - نەوشیروان مستەفا ئەمین، لە پەراوێزی شەڕی گەورە، (Bê şiwên 1997) لاپەڕە 338.

41 - هاوکار کریم هێم شێرف، شۆڕشی ئەیلول، (هێلێر - چاپخانەی زانکۆی سەلاحەدین 2012) لاپەڕە 45،46.

42 - یادەوەرییە کۆنەکانی نەورۆز لە چاوپێکەوتنێکدا، گۆڤاری خوێندکاری خێبات، ئۆرگانی یەکێتی قوتابی کوردستان، ژمارە 44 و 45، هێڤێر، نیسانی 2001، لاپەڕە 41.

43 - عەلی سنجاری، دادگای کوردی و یەکگرتنەوەی پارتی بەعسی عەرەبی لەگەڵ عێراق، بەشی یەکەم، (دیھۆک - مەتبە خانی 2012) لاپەڕە 335.