ژیاننامە

عەلی عەبدوڵڵا عەلی ناسراو بە (عەلی کوڕەش و عەلی هێجەر)، لە ساڵی 1942 لە شاری هەولێر لەدایک بووە. خوێندنی سەرەتایی و ناوەندی لەو شارەدا وەرگرتووە. ساڵی 1957 لە پەیمانگای مامۆستایانی بنەڕەتی هەولێر وەرگیراوە، ساڵی 1962 پەیمانگای مامۆستایانی هەولێری تەواو کردووە، لە ساڵی 1962 بووەتە ئەندامی دەستەی دامەزرێنەری یەکێتی مامۆستایانی کوردستان. ساڵی 1962 نوێنەری کۆنگرەی یەکەمی یەکێتی مامۆستایانی کوردستان بووە. ساڵی 1962 بووەتە بەرپرسی لقی هەولێری یەکێتی مامۆستایانی کوردستان. لە ساڵی ١٩٦٢ دەبێتە سەرنووسەری ڕۆژنامەی "دەنگە مامۆستا". ساڵی 1962 بووەتە سەرنووسەری گۆڤاری "رێژنە".

لە ساڵی ١٩٧٥ دوای شکستەکە شۆڕشی ئەیلول، پێشتر لە شانشینی ئێران خزمەتی کردووە. لە ساڵی ١٩٧٩ بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لە یاسا لە زانکۆی موستەنسرییە لە بەغدا وەرگرتووە، لە ٢٤ی تشرینی دووەمی ١٩٨٣ لە زیندانی کەرکوک لە سێدارە دراوە و تەرمەکەی لە شوێنێکی نادیار لەلایەن بەرپرسانی حکومەتی عێراقەوە بەخاک سپێردراوە. زمانی کوردی و عەرەبی و ئینگلیزی قسەی دەکرد.

لاپەڕەی کار

لە ساڵی ١٩٥٧ پەیوەندی بە ڕیزەکانی یەکێتی قوتابیانی کوردستانەوە کردووە، لە ساڵی ١٩٥٨ نوێنەرایەتی یەکێتی قوتابیانی کوردستانی کردووە لە شاری هەولێر و پێشوازی لە سەرۆک کۆمار کردووە مستەفا بارزانی (١٩٠٣ - ١٩٧٩). لە ساڵی ١٩٦٢ پەیوەندی بە ڕیزەکانی هێزی پێشمەرگەوە کردووە. ساڵی 1963 بووەتە ئەندامی لیژنەی هەرێمی هەولێر سەر بە لیژنەی لقی دووی پارتی دیموکراتی کوردستان. ساڵی 1964 وەک نوێنەری کۆمیتەی لقی دوو بەشداری کۆبوونەوەی ماوێت دەکات، بەڵام بە بۆچوونەکانی باڵی قوتابخانەی سیاسی دژی سەرۆک کۆمار. مستەفا بارزانی ساڵی 1964 نوێنەری کۆنگرەی شەشەمی حیزبی دێموکرات بووە. ساڵی 1964 ئەندامی شاندی دانوستانکاری دوانزە کەسی بوو لە کۆنگرەی شەشەمی حیزبی دێموکرات کە بە ڕەزامەندی سەرۆک کۆمار مستەفا بارزانی شاندەکە لە لایەنی قوتابخانەی سیاسییەوە بە ئامانجی بەشداریکردن لە کۆنگرەی شەشەمدا ڕۆیشت، بەڵام بەهۆی پێداگری باڵی قوتابخانەی سیاسی بۆ بەشدارینەکردن، شاندەکە لە ئەرکەکەیدا سەرکەوتوو نەبوو.

لە مانگی کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٦٥ ئەندامی لیژنەی وەرگرتنی باج لە دەوڵەمەندانی شاری هەولێر بۆ هێزی پێشمەرگە شۆڕشی ئەیلول لەسەر سنووری هەولێر بوو و لەو ئەرکەدا سەرکەوتوو بوو. لە 10ی شوباتی 1965، وەک سەرۆکی لیژنەی هەرێمی هەولێر، هاوکاری ئیسماعیل عەزیز مستەفا ناسراو بە شێخ عەزیز مەلا عەزیز سەرۆکی لیژنەی لقی دووی کرد لە سەرکەوتنی مانگرتنی بازاڕی شاری هەولێر بە ئامانجی فشارخستنە سەر حکومەتی عێراق، کە خۆی لە جێبەجێکردنی ڕێککەوتنی حوزەیرانی 1966 دووردەخستەوە و ئەم مانگرتنەش بە سەرکەوتوویی کۆتایی هات.

ساڵی 1965 بووەتە بەرپرسی لێژنەی هەرێمی بەلەک سەر بە کۆمیتەی لقی دووی پارتی دیموکراتی کوردستان. لە مانگی شوباتی ساڵی ١٩٦٦ نوێنەری کۆنگرەی دووەمی یەکێتی مامۆستایانی کوردستان بووە. لە ناوەڕاستی ساڵی ١٩٦٦ لە لایەن کۆمیتەی ناوەندیی حیزبی دێموکراتی کوردستانەوە وەک ئەندامی کۆمیتەی ئامادەکاری کۆنگرەی حەوتەم دەستنیشان کرا. ساڵی 1966 بوو بە نوێنەری کۆنگرەی هەشتەمی پارتی دیموکراتی کوردستان. لە ساڵی ١٩٦٧ بوو بە سەرۆکی لیژنەی ناوچەی جووتیارانی دەشتی هیولەر کە سەر بە لیژنەی لقی دووەم بوو. لە ساڵی ١٩٦٨ دەستەی نووسەرانی گۆڤاری "سەفین" بووە ئۆرگانی کۆمیتەی لقی دووی پارتی دیموکراتی کوردستان. لە ساڵی ١٩٦٨ لە شەڕی بێستانە و کانی بیزرێ لە سنووری پارێزگای هێولێر بەشداری کردووە. لە ساڵانی حەفتاکانی سەدەی ڕابردوودا، لە سەردەمی فاریس حەمەد باوێ (١٩٣٣ - ١٩٩٥)، کە... فاریس باوێ ناسراو بە، بووە سکرتێری لیژنەی لقی دووەم. ساڵی 1970 بووەتە ئەندامی لقی هەولێری یەکێتیی نووسەرانی کورد. ساڵی 1970 لە لایەن نوێنەرانی کۆنگرەوە وەک ئەندامی جێگرەوەی کۆمیتەی ناوەندی پارتی دیموکراتی کوردستان (کۆنگرەی هەشتەم) هەڵبژێردرا. لە کۆتایی ساڵی ١٩٧٠ بۆ یەکەمین جار وەک ئەندامی کۆمیتەی لقی دوو بۆ ماوەی دوانزە مانگ، لە ماوەی خولی فەریس حەمەد باوێ، وەک سکرتێری لێژنەی لقی دوو و بەرپرسی بەشی کرێکاران و جووتیاران دامەزرا. لە سەرەتای ساڵی 1973 بۆ جاری دووەم وەک سکرتێر وەک سکرتێری لێژنەی لقی دوو دەستنیشان کراوە، لە ماوەی خولی میحمەد قادر ئیحمد (1934 - 2019)، ناسراو بە میحمەد مەلا قادر. ساڵی ١٩٧٣ بوو بە سکرتێری کۆمیتەی لقی سێی حیزبی دێموکراتی کوردستان. لە 1ی شوباتی ساڵی 1974 نوێنەری کۆنگرەی یەکێتی مامۆستایانی کوردستان بووە لە شاری سلێمانی.

ساڵی 1974 بووەتە مامۆستای بەرنامە و پەیڕەوی ناوخۆی پارتی دیموکراتی کوردستان و کۆنگرەکانی لە پۆلی شەشەمی قوتابخانەی ڕاهێنانی کادیری پارتی دیموکراتی کوردستان لە گوندی زینەوی شێخی سەر بە پارێزگای هەولێر. ساڵی 1974 بووەتە بەرپرسی مەکتەبی تەشکیلاتی حیزبی دێموکراتی کوردستان. لە ساڵی 1983 بەهۆی پەیوەندی لەگەڵ پارتی سۆسیالیستی کوردستان لەلایەن دەزگای ئیتلاعاتی ڕژێمی سەدام حوسێن (1937 - 2006) ناسراو بە سەدام تکریت دەستبەسەر و دوای دەستگیرکردنیشی تووشی ئەشکەنجەیەکی زۆر کرا. لە ٢٤ی تشرینی دووەمی ١٩٨٣ لە زیندانی کەرکوک لەسێدارەدرا و تەرمەکەی لە شوێنێکی نادیار لەلایەن بەرپرسانی حکومەتی عێراقەوە بەخاک سپێردرا. ڕۆژی شەممە ٩ی نیسانی ١٩٩٤، لیژنەی لقی دووی هەولێری پارتی دیموکراتی کوردستان - یەکگرتوو مەراسیمی ماتەمینی بۆ سازکرد.

سەرچاوە:

١- ئەرشیفی کۆمیتەی ئینسایکلۆپیدیای حیزبی دێموکرات.

2- شیوان میهێمد ئەمین تەها خۆشناو، هێلەر لە نێوان ساڵانی 1963 – 1970: لێکۆڵینەوەیەکی مێژوویی لە بارودۆخی سیاسی، (هەولێر – چاپخانەی زانکۆی سەلاحەدین – 2016)، ل157، 171، 186، 202، 256.

3- ئیسماعیل تێنیا، حیزبی سۆسیالیستی کوردستان: ڕاپەڕین.. پایز.. دابەشبوون، (هێلێر – چاپخانەی ڕۆژهەڵات – 2019)، ل23 - 24، 27 - 28، 30، 34، 41، 45، 77، 79 - 80، 83 - 86، 314 - 315.

4 - . حەبیب محمد کەریم، مێژووی پارتی دیموکراتی کوردستان – عێراق (لە قۆناغە سەرەکییەکاندا) 1946 – 1993، (دهۆک – چاپخانەی خەبات – 1998)، ل. 91.

5- خورشید شێرێ، کار و خوێن: یادگاری ساڵانی کاری پێشمەرگە، (هێلێر – چاپخانەی هاچی هاشم – 2015)، ل. 208.

6 - ئیحمەد شەریف لێک، شرۆڤەی ڕووداوە مێژووییەکان، بەرگی دووەم، (هێلێر – چاپخانەی ڕۆژهەڵات – 2019)، ل. 212.

7- مێژووی کاروانی کادرەکانی حیزب، لە شاخەوە بۆ شار، (هێلێر – ناوەندی لێکۆڵینەوە و لێکۆڵینەوەی ئەکادیمی حیزب – چاپخانەی ڕۆژهەڵات – 2019)، ل. 54.

8 - زوزان ساڵح ئەلیوسیفی، یادەوەرییەکان لە یادەوەریی منەوە، (تورکیا – چاپخانەی کالکان – 2018)، ل494 - 495، 576.

9 - سەعید ناکام، بیرەوەرییەکانی سەید ناکام، (هێلێر – بڵاوکراوەکانی ئاراس – چاپخانەی وەزارەتی پەروەردە – 2003)، ل. 235.

10 - سەلام عەبدولکەریم، ژیانی سیاسی لە باشووری کوردستان 1975 – 1991، (سلێمانی – چاپخانەی چوارچیرە – 2011)، ل43، 112.

11 - عەلی سینکاری، ڕاستی سەفەری شۆڕشی 11ی ئەیلولی 1961، (دهۆک – چاپخانەی زانای – 2013)، ل. 292.

12- بڕیاری ئەنجومەنی سەرکردایەتی شۆڕش ژمارە 217، ئاژانسی هەواڵی عێراقی، وەزارەتی داد، ژمارە 2641، ساڵی 20، بەغدا، دووشەممە، 6ی ئازاری 1978، ل. 5.

13 - لقی دووه م، لقی دووه م له نیو سه ده ی تێکۆشاندا، (هوێله ڕ – چاپخانه ی ئاراس – 2010)، ل. 40.

14 - میحمەد عەلی ئیسماعیل، یادەوەرییەکانم: تەمەنی حەفتا ساڵ و زیاتر لە نیو سەدە کارکردن، (نادیار – 2019)، ل. 84.

15 - محمد مەلا قادر، سەرگەرمیەکانی نەمرەکان، (هێلێر – چاپخانەی هاچی هاشم – 2014)، ل26-28، 203.

16 - مەسعوود بارزانی، بارزانی و بزووتنەوەی ڕزگاریخوازی کورد، بەرگی سێ، (هێلێر – چاپخانەی وەزارەتی پەروەردە – 2002)، ل. 253.

17 - مەلا فاروق شیوانی، هەموو کورد، بەرگی یەکەم، (هێلێر – چاپخانەی ڕۆشنبیر – 1997)، ل. 117.