ژیاننامە

عەلی عەبدوڵڵا ڕەزا ناسراو بە عەلی عەسکەری و شاڵاو، لە ساڵی 1937 لە شاری سلێمانی لە دایکبووە، یەکێکە لە شێخەکانی فەرماندەی نەقشبەندی حەقەی مەولانا خالید نەقشبەندی شارەزوور، وە ڕەچەڵەکیشیان دەگەڕێتەوە بۆ شێخ عیسا بەرزنجی، و کوڕەزای شێخ عەبدولکەریم شادلێ (1893-1943) و مامە ڕەزا شادێلێ (١٩٠٥-١٩٦١)، کە سەرسامی... شۆڕشی یەکەمی بارزان.

خوێندنی ئامادەیی تەواو کردووە و لە ساڵی 1959 لەگەڵ سەبیحە شێخ سێلال سەرگەڵو هاوسەرگیری کردووە، لە ساڵی 1975 دوای داڕمانی… شۆڕشی ئەیلول، بۆ ماوەیەکی کورت چووەتە ئێران، و بە فەرمانی ئەنجومەنی سەرکردایەتی شۆڕشی عێراق لە ٣١ی ئابی ١٩٧٥ وەک کارگێڕی شارەوانی ناحیەی ڕێفاعی لە باشووری عێراق دەستنیشان کراوە، زمانی کوردی و فارسی و عەرەبی شارەزا بووە.

لاپەڕەی کار

عەلی عەسکەری لە ساڵی 1958 ئەندامی سەرکردایەتی یەکێتی قوتابیانی کوردستان و یەکێتی کوڕانی دیموکراتی کوردستان بووە. ساڵی 1958 بەرپرسی ڕێکخستنەکانی کەرکوکی یەکێتی قوتابیانی کوردستان بووە. ساڵی 1959 لە کۆنگرەی چوارەمدا لەلایەن نوێنەرانی کۆنگرەوە وەک ئەندامی لێژنەی باڵای بەرەوپێشبردن و سەرپەرشتیکردنی پارتی دیموکراتی کوردستان - عێراق هەڵبژێردرا. ڕۆژی شەممە ٨ی کانوونی دووەمی ١٩٦٠ یەکێک بوو لە ئەندامانی دامەزرێنەری قۆناغی کراوەی پارتی دیموکراتی کوردستان - عێراق. لە ساڵی ١٩٦٠ لە کۆنگرەی پێنجەمدا لە لایەن نوێنەرانی کۆنگرەوە وەک ئەندامی کۆمیتەی ناوەندی پارتی دیموکراتی کوردستان هەڵبژێردرا. لە تشرینی دووەمی ساڵی ١٩٦٠ ئەندامی کۆمیتەی ڕێکخستنی شۆڕشگێڕ بووە و بەرپرسی کەرکووک بووە.

ساڵی 1961 وەک سەرۆکی لیژنەی خولی یەکەمی پارتی دیموکراتی کوردستان دەستنیشانکرا و لە هەمان ساڵدا دوای دەستپێکردنی… شۆڕشی ئەیلول پەیوەندی بە شۆڕشەوە دەکات، لە سەرەتاوە شۆڕشی ئەیلول لە بێهدینان بە ناوی ساختەی شاڵاو و فەرماندەیی دووەمی هێزە یاخیبووەکان شۆڕشی ئەیلول لە دەڤەری بێهدینان بوو، پاشان لەلایەن قوتابخانەی سیاسی پارتی دیموکراتی کوردستانەوە گواسترایەوە بۆ پارێزگای کەرکوک. ساڵی 1961 بەشداری لە کۆبوونەوەیەکی گەورەی ئیودالان کرد و دەنگی بە بەرگری و شۆڕش دا. لە ساڵی ١٩٦٢ لەلایەن سەرکردایەتیی... شۆڕشی ئەیلول لە ساڵی ١٩٦٤ وەک فەرماندەی هێزی کار دەستنیشانکرا، و بەشداری لە... کۆنفرانسی ماوێتهەر بەو هۆیەوە لە کۆنگرەی شەشەمی پارتی دیموکراتی کوردستان دەرکرا. لە 6ی تەمووزی ساڵی 1965، دوای ئەوەی مستەفا بارزانی (1903-1979)، سەرۆکی پارتی دیموکراتی کوردستان و ئەنجومەنی سەرکردایەتی شۆڕش لە کوردستانی عێراق، لێبوردنی گشتی بۆ شوێنکەوتوانی باڵی مەکتەبی سیاسی لە هەمەدانی ئێران دەرکرد. گەڕایەوە گوندی حاجی عومەران لە پارێزگای هەولێر و چاوی بە مستەفا بارزانی سەرۆک کۆمار کەوت. لەساڵی 1965 بەشداری شەڕی چیای کۆرەک لە ناحیەی ڕواندزی سەر بە پارێزگای هەولێر دژی سوپای عێراق کردوە.

لە ٢٨ی ئابی ١٩٦٦ بەشداری یەکەمین کۆبوونەوەی گروپی ئیبراهیم ئەحمەد-جەلال تاڵەبانی لە تیمار (گەرمیان) کرد. لە 28ی کانونی یەکەمی ساڵی 1966 پەیوەندی بە جەلال تاڵەبانی (1933-2017)، عومەر مستەفا محەمەد ئەمین (1923-1992) کرد، کە بە… عومەر دێبابە حیلمی عەلی شەریف (١٩٣٠-١٩٩٨) لە شاری دۆڵەڕەق-ی سەر بە پارێزگای سلێمانیەوە ڕووی لە ناوچەکانی ژێر دەسەڵاتی حکوومەتی عێراق کردووە و پشتی کردووە شۆڕشی ئەیلول، لە 15ی تشرینی یەکەمی 1970، لەگەڵ ئیبراهیم ئەحمەد فەتاح (1914-2000) و عومەر مستەفا محەمەد ئەمین (1923-1992)، کە ناوی لێنرا عومەر دێبابە زانراوە لە بارەگای بارزانی لە گوندی دیلمان لەگەڵ سەرۆک مستەفا بارزانی کۆبووەتەوە و پێکەوە لێبوردن کران، و تا پاییزی… شۆڕشی ئەیلول لە گوندی گەڵاڵە سەر بە دەڤەری بالەکێ سەر بە پارێزگای هەولێر دەژیا.

لە 10ی شوباتی ساڵی 1971 بۆ جاری دووەم پەیوەندی بە پارتی دیموکراتی کوردستانەوە کردەوە. ساڵی 1973 لەلایەن سەرکردایەتی پارتی دیموکراتی کوردستانەوە کرایە فەرماندەی هێزی دەشتی هەولێر. لە ساڵانی 1974-1975 ئەندامی مەکتەبی نیزامی پارتی دیموکراتی کوردستان بووە. شۆڕشی ئەیلول ناوبراو لە ناوەڕاستی پووشپەڕی 1975 بۆ درێژەدان بە خەبات و بەرخۆدان لە کۆبوونەوەی فراوانی ورمێدا بەشداری کردووە. لە ٢٤ی نیسانی ١٩٧٥ لەسەر پێشنیاری سەرۆک مستەفا بارزانی گەڕایەوە باشووری کوردستان بۆ ئامادەکردنی دۆخەکە بۆ شۆڕش. هاوکاری دارایی و کۆدی پەیوەندیکردن بۆ دابینکرا. لە 28ی نیسانی ساڵی 1975 گەڕایەوە سلێمانی و لە 30ی نیسانی 1975 لەلایەن بەڕێوەبەری ئاسایشی سلێمانییەوە دیپۆرتی بەغدا دەکرێتەوە.

لە ٢٣ی ئابی ١٩٧٦ لەگەڵ نوێنەری سەرکردایەتی کاتی پارتی دیموکراتی کوردستان لە ئەشکەوتی ھەنجیرلو دەستی بە دانوستان کرد. لە 10ی تشرینی یەکەمی ساڵی 1976 بەشداری لە کۆبوونەوەی بەرفراوانی بزووتنەوەی سۆسیالیستی کوردستان لە سۆرێ گیل کرد. لە 31ی ئابی 1977 بەشداری لە یەکەم کۆبوونەوەی سەرکردایەتی یەکێتی نیشتمانپەروەری کوردستان (یەکێتی نیشتمانپەروەری کوردستان) لە دۆل کۆستە، لە سێگۆشەی سنوورە نێودەوڵەتییەکانی (عێراق و تورکیا و ئێران) لە پارێزگای هەولێر، بە ئامانجی دابەشکردنی پۆستەکان و وەک فەرماندەی هێزی پێشمەرگە هەڵبژێردرا. ساڵی 1976 یەکێک بووە لە دامەزرێنەرانی بزووتنەوەی سۆسیالیستی کوردستان. لە ساڵی ١٩٧٦ پەیوەندی بە ڕیزەکانی هێزی پێشمەرگەوە کردووە. لەساڵی 1976 لە دەڤەری پشدەر لە پارێزگای سلێمانی بەشداریی لە چالاکییە چەکدارییەکان لە دژی سوپای عێراق کردووە. هاوینی ساڵی 1976 لە گوندی خورخورای سەر بە پارێزگای سلێمانی بووە، بە ئامانجی هەماهەنگی لەگەڵ هێزەکانی سەرکردایەتی کاتی پارتی دیموکراتی کوردستان کۆبوونەوەیەکی لەگەڵ دکتۆر کەمال کەرکوکی هەبووە، لە پاییزی ساڵی 1976 لەگەڵ کەمال کەرکوکی لە مزگەوتی گوندی گەلەلێ لە پارێزگای سلێمانی کۆبووەتەوە بۆ هەماهەنگی هێزەکان، لە ساڵی ١٩٧٧ بووەتە ئەندامی قوتابخانەی سیاسی یەکێتی نیشتمانپەروەری کوردستان، لە ساڵی ١٩٧٧ وەک فەرماندەی هێزی پێشمەرگەی یەکێتی نیشتمانپەروەری کوردستان دەستنیشانکراوە.

سەرچاوە:

1. ئەرشیفی پارتی دیموکراتی کوردستان.

2. فاتیح ڕسول، لە کاروانێکی درێژدا، (ستۆکهۆڵم، ١٩٩٧)، ل١٦٠-١٦١.

3. عەلی سینهالیس، پرسی کورد و پارتی سۆسیالیستی بەعسی عەرەبی، بەشی سێیەم، (دهۆک - چاپخانەی خانی - 2012)، ل204، 359، 388-390، 394-395.

4. دەقی وتارەکەی مام جەلال لە یادی ١٠ ساڵەی شەهیدبوونی سەرکردە عومەر دێبابە لە، ڕۆژنامەی کوردستانی نوێ، ئۆرگانی یەکێتی نیشتمانپەروەری کوردستان، ژمارە ٢٦٧١، ساڵی یازدە، سلێمانی، چوارشەممە، ٣٠.١٢.٢٠٠٢، ل ٣.

5. محمد ئیسماعیل محمد، شرۆڤەیەک لەسەر وتارەکەی کاک فەرهاد عەونی لە گۆڤاری جۆلان العربی، گۆڤاری جۆلان العربی، ژمارە ٢٩، هیولێر، چاپخانەی ئەلتەقافە، ٢٩.١٠.١٩٩٨، ل١١٢.

6. ئارام کەریم، مام سێلال دەناسم، بەشی یەکەم، (بێ چیه - ٢٠٠٠)، ل١٣، ٢٠-٢١.

7. ئێقیلا ڕواندزی، یاد و ئافەرین، (هێلێر، سەنتەری شاوشککا بۆ چالاکییە کولتوورییەکان، چاپخانەی پەروەردە، ٢٠٠٥)، ل١٣٤.

8. شووان حوسێن شینک بالەکی، سێوهەر نامیق سەلیم 1946-2011 ژیان، کار و ڕۆڵی سیاسی، زانکۆی سۆران، فاکەڵتی ڕۆشنبیری، 2016، (تێزی ماستەری چاپنەکراو)، ل80-81.

9. کریس کوچرا، بزووتنەوەی نەتەوەیی کورد، وەرگێڕانی ئیبراهیم یونسی، چاپی دووەم، (تاران، دەزگای چاپ و پەخشی نیگا، ١٩٩٨)، ل ٢٨٠، ٣١٢، ٣٢٢.

10. شووان محەمەد ئەمین تەها خۆشناو، هێلەر لە نێوان ساڵانی 1963-1970: لێکۆڵینەوەیەکی مێژوویی لە دۆخی سیاسی، (هەولێر، چاپخانەی زانکۆی سەڵاحەدین، 2016)، ل45، 170.

11. دەیڤید مەکدۆڤڵ، مێژووی نوێی کورد، (بەیروت، دار ئەلفارەبی، ٢٠٠٤)، ل٥١٨-٥١٩.

12. عەبدولڕەحمان شەرەفکەندی، کێشەی دەروون، (پاریس، ١٩٩٧)، ل ٤٥٢-٤٥٣.

13. شوکت خزنەدار، سەفەر و بارەگاکانی حزبی شیوعی عێراق... دیمەنێک لە ناوەوە، (بەیروت - دار ئەلکونوز ئەلئەدەبیە - ٢٠٠٥)، ل١٣٧.

14. عەبدولفەتاح عەلی ئەلبوتانی، لێکۆڵینەوە و شیکاری لە مێژووی کورد و عێراقی هاوچەرخدا، (هێلێر - چاپخانە و چاپخانەی سپیرێز - چاپخانەی هاچی هاشم - 2007)، ل382، 387.

15. محەمەد حسن سێرگینێلی، هۆزی ئاکۆ لە نێوان مێژووی کۆن و مۆدێرن، بەرگی یەکەم، چاپی دووەم، (هێلێر - چاپخانەی ڕۆژهەڵات - ٢٠١٩)، ل ٤٤٧، ٤٤٩.

16. مام جەلال، بیرایم ئیحمەد، سەرکردەیەکی ژیر سەردەمی نوێی کوردایەتی، گۆڤاری زاک، ژمارە ٥٨، ساڵی ٥، سلێمانی، چاپخانەی دلێر ئۆفسێت، ١٠.٠٤.٢٠٠٢، ل٨.

17. مستەفا عەبدوڕەحمان یونس ئێرەدینی، سێرسینک حەڤینگە و وەرگەهێ شاهانە 1922-2016، (بەغدا، چاپخانەی جەواهیری، 2017)، ل146.

18. تۆفیق مەلا سێدق، یادەوەرییەکانی ڕۆژانی حزبی، پێشمەرگە و کۆچ، چاپی دووەم، (هێلێر، چاپخانەی شێهاب، ١٩٩٦)، ل٧٢-٧٣، ٩٥-٩٦.

19. ڕەسوڵ ڕەشید سەعید، یادەوەرییەکانی پێشمەرگەیەک، (بێ ناونیشان - ٢٠١٧)، ل٣٧، ٤٦، ٩٠-٩١.

20. ئامادەکردنی: سەڵاح ڕەشید، کۆبوونەوەی تەمەنەکانی مام سێلال لە گەنجانەوە تا کۆشکی کۆمار، بەرگی یەکەم، (سلێمانی - چاپخانەی کارۆ - ٢٠١٧)، ل ١٨٣، ٣٠٩، ٣٦٦.

21. ئامادەکردنی: سەلاح ڕەشید، مام جەلال، دیداری تەمەن لە گەنجییەوە تا کۆشکی کۆمار، بەرگی دووەم، (سلێمانی - چاپخانەی کارۆ - ٢٠١٧)، ل٧٨.

22. ئیبراهیم ئەحمەد، توێژینەوە لەسەر خەبات بۆ کاکە عومەر دێبابە، ڕۆژنامەی کوردستانی نوێ، ئۆرگانی یەکێتی نیشتمانپەروەری کوردستان، ژمارە 303، ساڵی 2، هێولێر، هەینی، 29.12.1993، ل5.

23. تالیب مۆریاسی، گەڕان بەدوای حەقیقەتدا، بەرگی یەکەم، (هێلێر، ٢٠٠٤)، ل١٣٢.

24. جەمال بابان، میدیای کوردی لە عێراق، (سلێمانی - بەڕێوەبەرایەتی گشتی چاپ و بڵاوکردنەوە - چاپخانەی شیڤان - 2006)، ل526.

25. حەبیب میحمەد کەریم، مێژووی حیزبی دێموکراتی کوردستانی عێراق (لقە سەرەکییەکان) 1946-1993، (دهۆک، چاپخانەی خێبات، 1998)، ل61، 67-68.

26. هێسن عەرفا، کورد و هەڵسەنگاندنێکی مێژوویی و سیاسی، (B C-B T)، ل140.

27. ڕۆژین سێلێبی مونیر، زاخۆ، ١٤.٠٧.١٩٥٨ – ٦.٠٣.١٩٧٥، (بڵاونەکراوە – ناوەندی زاخۆ بۆ لێکۆڵینەوەی کوردی – ٢٠١٨)، ل ١٢١، ٢٢٣، ٢٢٦.

28. هێسۆ هورمی، وردەکارییەک لە ژیانی میر تەحسین سەعید عەلی بەگ، (هێلێر - چاپخانەی ڕۆژهەڵات - 2017)، ل155.

29. ئیحمەد شەریف لەک، شرۆڤەی ڕووداوە مێژووییەکان، بەرگی دووەم، (هێلێر - چاپخانەی ڕۆژهەڵات - ٢٠١٩)، ل٦٧.

30. هێم فێرێک هەڵەبجە، لە شنریوەوە بۆ ستۆکهۆڵم، چاپی سێیەم، (سلێمانی - چاپخانەی کارۆ - 2015)، ل168، 203، 278-279.

31. خەلیف خێفور، دێفری زێرین، بەرگی یەکەم، (کەرکوک - کۆمەڵەی ڕۆشنبیری و کۆمەڵایەتی کەرکوک - چاپخانەی کارۆ - ٢٠١١)، ل٤٤.

32. دانا ئادەمز شمیت، سەفەرێک بۆ پیاوە ئازاکان لە کوردستان، وەرگێڕان و تێبینیی سیرسی فەتحوڵڵا، (هێلێر - چاپخانە و چاپخانەی ئاراس - ١٩٩٩)، ل ٣٥٧.

33. ئەردەشیر پیشەنگ، کورد لە شەڕی ئێران و عێراق، (تاران - دەزگای چاپ و بڵاوکردنەوەی مێرز و بۆم - ١٣٩٤ی کۆچی)، ل. 153.

34. دەیڤید ماکدۆڤێڵ، مێژووی هاوچەرخی کورد، وەرگێڕانی ئیبراهیم یونسی، چاپی چوارەم، (تاران، دەزگای چاپ و بڵاوکردنەوەی پەنیز، داڵاهوو، 2014)، ل536-538.

35. سێرهێد یونس میهێمد، لە شارەزوورەوە بۆ ناسریە، (هێلێر – چاپخانەی هەڤی – ٢٠١٨)، ل ١٢٧.

36. سەلام عەبدولکەریم، ژیانی سیاسی لە باشووری کوردستان 1975-1991، (سلێمانی، دەزگای چاپ و پەخشی چارچەرا، 2011)، ل. 43.

37. سەید عەلی موجانی، سۆڵماز سیدقی، ئیلا نعمەتی...، کولتوور و خێزانە هاوچەرخەکانی نێرینەی عێراقی، (تاران-نەشار عەزەم-١٣٩٢ی کۆچی)، ل. 905.

38. عەبدولسەتار تاهر شەریف، کۆمەڵە و ڕێکخراو و حزبە کوردییەکان 1908-1958، (بەغدا – ماڵی کاروباری ڕۆشنبیری – 1989)، ل182، 202، 205.

39. عەبدولسەتار تاهر شەریف، مێژووی حیزبی شۆڕشگێڕی کوردستان، چاپی دووەم، (بەغدا – بڵاوکراوەکانی ئەلثوری – 1979)، ل170، 172، 182.

40. عەلی سینهالیس، پرسی کورد و پارتی سۆسیالیستی بەعسی عەرەبی، بەشی سێیەم، (دهۆک - چاپخانەی خانی - 2012ی زایینی)، ل206-207، 330.

41. میهێمد سێهل تەقوش، مێژووی کورد 637 - 2015، (بەیروت - دار ئەلنەفایس بۆ چاپ و بڵاوکردنەوە و دابەشکردن - 2015)، ل261-262.

42. عومەر عەبدولعەزیز، ئینسایکلۆپیدیای کورد و کوردستان، بەرگی یەکەم، (سلێمانی - 2018)، ل504-507.

43. سالار حەفید، عەلی عەسکەری و ئەلحەکام بۆ مێژوو، (بێ شوێن - نە ساڵ)، ل29، 39، 44-45.

44. فازیل کەریم ئیحمەد، بە خەونی گەورەوە ڕۆیشتین، بەرگی یەکەم، (سلێمانی - چاپخانەی تاران - ٢٠١٩)، ل١٣٤-١٣٦، ١٤٤، ٢٩٤، ٣٢١، ٣٣٥، ٤٠٢.

45. فەرید ئێسێرد، ئینسایکلۆپیدیای یەکێتی نیشتمانپەروەری کوردستان، چاپی دووەم، (سلێمانی - ئەکادیمیای هۆشیاری و ڕاهێنانی کادیران - ٢٠١٥)، ل٥١٦-٥١٧.

46. فوئاد سدیق، زریانی سیاسەت، (هێلێر، وەزارەتی ڕۆشنبیری، بەڕێوەبەرایەتی گشتی چاپ و بڵاوکردنەوە، چاپخانەی ڕێوشنبیر، ٢٠٠٦)، ل١٥٠، ١٥٦-١٥٧.

47. بڕیاری ئەنجومەنی سەرکردایەتی شۆڕش ژمارە ٩٢٦، ڕۆژنامەی ئەلوەقاعی عێراقی، وەزارەتی داد لە بەغدا، ژمارە ٢٤٨٨، ساڵی هەژدە، بەغدا، دووشەممە، ٨ی ئەیلوولی ١٩٧٥، ل. 8.

48. کازم حەبیب، دیدگاکان لەسەر عێراقی سەدەی بیستەم، عێراق لە سەردەمی کۆمارییەکاندا، بەشی دووەم، کتێبی نۆیەم، (هێلێر - چاپخانەی ئاراس - 2013)، ل352، 358.

49. کۆنگرەی پێنجەمی حیزبی دێموکرات، گۆڤاری ڕۆژی نو، ژمارە ٣، ساڵی ١، سلێمانی، حوزەیرانی ١٩٦٠، ل. 56.

50. چی لەپشت هەڵاتنی ئەو تاقمە دەربەدەرە بۆ ناوچە حکومییەکانە؟، ڕۆژنامەی خەبات، زارەکی حیزبی دێموکراتی کوردستان، ژمارە ٤٨٦، چاپخانەی خەبات، ئاداری ١٩٦٦، ل ٢.

51. محمد ئیسماعیل محمد، شرۆڤەیەک لەسەر بابەتەکەی کاک فەرهاد عەونی کە لە گۆڤاری (گۆلان العربی)، ژمارە ٢٨، هێولێر، چاپخانەی الثقافە، ٢٥.١٠.١٩٩٨، ل١١٢.

52. محمد عەلی ئیسماعیل، یادەوەرییەکانی حەفتا ساڵ و زیاتر لە نیو سەدە خەباتم، (بڵاونەکراوە - ٢٠١٩)، ل ١٢٧-١٢٨، ١٣٢-١٣٤.

53. محەمەد فاتیح، پەرەپێدانی ژیانی حیزبایەتی لە باشووری کوردستان، (هێلێر – چاپخانەی زانکۆی سەلاحەدین – 2014)، ل399.

54. مەسعوود بارزانی، بارزانی و بزووتنەوەی ڕزگاریخوازی کورد، بەرگی سێیەم، (هوێلەر - چاپخانەی وەزارەتی پەروەردە - 2002)، ل144، 166، 198، 255-256.

55. مستەفا نەریمان، یادەوەرییەکانی ژیانم، (بەغدا، بەشی ڕۆشنبیری و چاپی کوردی، چاپخانەی دار ئەلحوریە، ١٩٩٤)، ل. 226.

56. مەلا مستەفا بارزانی و هاوڕێکانی هەواڵی دامەزراندنی حزبەکە دەخەنە بەردەم وەزیری ناوخۆ، ڕۆژنامەی خێبات، ژمارە 141، دەزگای چاپ و بڵاوکردنەوەی ڕایا گیل، بەغدا، یەکشەممە، 09.01.1960، ل1، 8.

57. مەحمود مێلا عزەت، کاروانی بێکۆتایی، (سلێمانی، دەزگای چاپ و بڵاوکردنەوەی سەردەم، ٢٠٠٠)، ل. 88.

58. مەلا شێم حەمدی هاچی ئۆمەرانی، سەرەتای شۆڕشی نوێی ساڵی 1976 چۆن دەستی پێکرد؟!، چاپی دووەم، (هەولێر - دەزگای چاپ و بڵاوکردنەوەی هاچی هاشم - 2013)، ل40-42.

59. مەلا فاروق شوانی، هەموو کورد، بەرگی یەکەم، (هێلێر، چاپخانەی چاندی، ١٩٩٧)، ل١١٧.

60. نەوشیروانى مستەفا ئەمین، لە کەناری دانوبێوە بۆ خێری ناوزەنگ، (بێ چیه، ١٩٩٧)، ل ١٧٣.

61. هاوڕێ باخەوان، یاداشتێک لەسەر مێژووی کوردستان و کورد، (سلێمانی - دەزگای چاپ و پەخشی سردەم - چاپخانەی ڕوون - 1999)، ل. 191.

62. هاوکار کەریم هێما شەریف، ٢٠٢٠. شۆڕشی ئەیلول، (هێلێر - چاپخانەی زانکۆی سەلاحەدین - 2012)، ل45-48.