ژیاننامە

شەوکەت مەلا ئیسماعیل حەسەن لە ساڵی 1937 لە گەڕەکی گوێجەی شاری سلێمانی لەدایک بووە. خوێندنی سەرەتایی و ناوەندی و ئامادەیی لە سلێمانی تەواو کردووە. ساڵی 1957 چووەتە بەغدا بۆ خوێندن لە کۆلێژی پۆلیس و لە ساڵی 1961 بە پلەی ئەفسەر دەرچووە، دواتر لە پۆلیسی گەڕۆک دامەزرا.

شەوکەت مەلا ئیسماعیل هێسن لە 1ی کانونی یەکەمی ساڵی 1961 دوای دەستپێکردنی شۆڕشی مەزنی ئەیلول پەیوەندی بە ڕیزەکانی سوپای عێراقەوە کرد. شۆڕشی ئەیلول ڕەنگە بەهۆی شارەزایی لە ئامێری بێتێل، لە بارەگای بارزانی دامەزرا و لە ماوەی دە ڕۆژدا توانی بێتێلی شۆڕشگێر لە نێوان بارەگای بارزانی و هێزی پێشمەرگەدا بخاتە کار و لە هەمان ساڵدا بوو بە بەرپرسی بەشی بێتێلی شۆڕش.

ساڵی 1962 توانی یەکەم کۆدی بێتێل لە نێوان ئۆفیسی بێتێلی ناوەندی لە بارەگای بارزانی و سەرجەم شانە بێتێلەکانی هێزی پێشمەرگە و مۆڵگەکانی پارتی دیموکراتی کوردستان دابنێت و تۆڕێکی هاوپەیمانی لە نێوانیاندا دروست بکات، بەمەش زۆربەی چالاکییەکانی هێزی پێشمەرگە و سەرکردایەتی پارتی دیموکراتی کوردستان لە دەستوەردان بپارێزێت. شارەزا بوو لە لێکدانەوەی کۆدەکانی بێتێلی هێزە عێراقییەکان بۆ بەرژەوەندی شۆڕش.

ساڵی 1970 دوای ڕێککەوتنی 11ی ئازار، وەک فەرماندەی فەوجی سێی هێزەکانی پاراستنی سنوور دامەزرا و بەرپرسیارێتی هێزی کەرکوکی پارتی دیموکراتی کوردستانی پێ سپێردرا.

لە ساڵی 1974 و دوای ئەوەی حکومەتی عێراق ڕەتیکردەوە ڕێککەوتنی 11ی ئازار جێبەجێ بکات و هێرشەکانی بۆ سەر شۆڕش دەستپێکردەوە، گەڕایەوە ناو هێزی پێشمەرگە و وەک فەرماندەی بێتەڵە خزمەتی کرد. شۆڕشی ئەیلول لە ساڵی ١٩٧٥ دامەزرا، دوای شکستی... شۆڕشی ئەیلول، تەسلیمی حکومەتی عێراق بوو و دوورخرایەوە بۆ شاری سەماوە لە باشووری عێراق. لە ماوەی دەربەدەریدا دەستبەرداری ناسنامەی کوردایەتی خۆی نەبووە و دەستی کردووە بە نووسینی فەرهەنگێکی کوردی بۆ کوردی، کوردی بۆ ئینگلیزی، ئینگلیزی بۆ ئینگلیزی.

پاشان لە ساڵی ١٩٩١ دوای ڕاپەڕینی خەڵکی کوردستان گەڕایەوە شاری سلێمانی و دوای دامەزراندنی حکومەتی هەرێمی کوردستان لە ساڵی ١٩٩٢ پلەی مەیجر جەنراڵ لە هێزەکانی پۆلیسدا بەدەستهێنا. ساڵی 1994 لەسەر داوای خۆی خانەنشین دەبێت و چووە دەرەوەی هەرێمی کوردستان و لە ئەڵمانیا نیشتەجێ دەبێت.

لە بەرهەمەکانی: ١.

• فەرهەنگی کوردی-ئینگلیزی ١٩٨٥.
• فەرهەنگی کوردی-کوردی.
• فەرهەنگی ئینگلیزی-ئینگلیزی.
• ٢٠٠٦ وەرگێڕانی کتێبی تۆفیق وەهبی بە ناوی (ئێزدییەکان پاشماوەی میترایزمن).
• ساڵی ٢٠٠٧ فەرهەنگێکی کوردی بۆ شوانی کورد دەرچوو.
• کتێبی ڕۆژگارەکانی شۆڕشی ئەیلول (١٩٦١-١٩٧٥).
• ساڵی 2008 فەرهەنگێکی کوردی-ئینگلیزی بۆ مامۆستایان دەرچوو.

سەرچاوە:

• 1. ئەرشیفی کۆمیتەی ئینسایکلۆپیدیای پارتی دیموکراتی کوردستان.