سەرەتای دامەزراندنی هێزی بەلەک دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی 1962 کە لە چوارچێوەی کەتیبەیەکدا ڕێکخراوە. لە ساڵی 1963 ڕێکخراوەکانی پارتی دیموکراتی کوردستان لە دوو بەشی سەرەکی سیاسی و سەربازی ڕێکخران. بەشی سیاسی ڕێکخستنی حیزب بوو، بەڵام زۆرجار بەشداری لە بەرەکانی شەڕی بەرگری و هەڵمەتە سەربازییەکان دەکرد. دواتر بەشی پێشمەرگە فراوانتر کرا و ڕێکخرا بۆ هێز و کەتیبە و فیرقە. لە ساڵی ١٩٦٥ کەتیبەی بەلەک گەشەیەکی بەرچاوی بەخۆیەوە بینی و بوو بە هێزێکی گەورەی ڕێکخراو کە لە چوار کەتیبە پێکهاتبوو، ئەرکەکەی ئۆپەراسیۆنی بەرگری و سەربازی بوو لە شوێنە ستراتیژییەکانی باڵەکایەتی و ڕیوەندیزە و ئەو ناوچەیە. دواتر بەهۆی زیادبوونی هێزی پێشمەرگە و فراوانبوونی سنوور، لە ساڵی 1975 زیاتر پەرەی پێدرا و 3 هێزی دیکە دامەزرا.

هەروەها هێزی بەلەک یەکێک بوو لەو هێزانەی کە ناوچەیەکی جوگرافیای فراوانی لە بالەکایەتی، بیرادۆست، ڕیوەندیز، گێلیە ڕوستە، بەلەکیان، زانێکا و ئاکۆ داگیرکردبوو. سەرەتا فەرماندەیی هێزی پێشمەرگە لە ژێر بەرپرسیارێتی مەلا تەها و مینا ئەکسە و قادر ئەکسە و دواتر موقادم عەزیز ئاکرێ و عەقید کافی نەبێوی و عەبدوڵڵا ئیسماعیل و... مێلا ماتۆر سەرپەرشتی ئەو هێزەی دەکرد.

لە ساڵی 1964 سەرکردایەتی شۆڕش فەوجێکی هێزی پێشمەرگەی لە گەڵاڵە بە سەرپەرشتی عەبدوڵڵا ئاغای پشدەری و خەزعەلی میرخان بارزانی دامەزراند، کە دواتر سدیق ئەفەندی لە شوێنی دامەزراند، فەرەنسا هەریری بەرپرسی کارگێڕی و پەیوەندییەکان بوو، فاریس شوکری سەرکردەی سیاسی پێشمەرگە بوو، داود عەبدوڵڵا بەڕێوەبەری قەڵەم بوو، و عارف کاردۆ بەرپرسی پێداویستییەکانی کەتیبە، محمد ئەمین کیرات فەرماندەی بارەگای کەتیبە، عەبدولڕەحمان ئیسماعیل ئەقراوی بەرپرسی بەشی ئەندازیاری، تەها محمد شەریف بەرپرسی پیادەی کەتیبە، محمد کۆلەکەی بەرپرسی پاسەوانی بارەگاکە بوو.

کەتیبەکە لە ٨ کۆمپانیا پێکهاتبوو و سەرکردەکانیش بریتی بوون لە:

1- حاجی بێرۆقی

2- حەسەن خال حەمزە

3- عارف یاسین

4- هادە حەسکۆ

5- مستەفا ساڵح نەرڤەیی

6- مەلا ئەمین بارزانی

7- عزەت سلێمان بەگ

٨- ڕەیس کەمال سەرکردەیەکی عەرەبی شیوعیەکان بوو.

هێزی پێشمەرگەی بەلەک لە فەوجەوە بۆ هێز

لە مانگی تەمموزی ساڵی 1965 مستەفا بارزانی ڕێبەری شۆڕش بڕیاریدا فەوجی 5ی بەلەک فراوان بکات و ڕێکبخاتەوە بۆ هێزێک، کە چوار کەتیبەی هەبوو و دواتر زیاتریشی هەبوو، هەموو هێزەکانی سەرتاسەری کوردستانیش ڕاستەوخۆ لەژێر دەسەڵاتی بارزانیدا بن. عەبدوڵڵا ئاغای پشدەری فەرماندەی ئەو هێزە بوو، سدیق ئەفەندی و عەبدولڕەزاق بێتووشی جێگرەکانی بوون. فرانسیس حەریری بەرپرسی بەرگریی ئەو هێزە بوو، حەسەن ناس بەرپرسی ئیدارەیی بوو، حاکم سدیق خۆشناو بەرپرسی دارایی بوو، هەروەها تەها محمد شەریف ئاکرەیی، نوری حەیدەر، مەولود ئیبراهیم و ئاودەڵا مێلازادە هەریەکەیان بۆ ماوەیەک بەرپرسی ئیدارەی ئیتلاعاتی ئەو هێزە بوون. داود عەبدوڵڵا بەرپرسی قەڵەمەکەی ئەو هێزە بوو، هەریەکە لە حەمەدەمین کیرێت و حەمید ئەحمەد قەڵاسنجی بۆ ماوەیەک بەرپرسی بارەگای ئەو هێزە بوون.

کەتیبەکانی هێزی بەلەک لە ساڵانی (١٩٦٥-١٩٧٠)

1. فەوجی یەکەم

حاجی بێرۆقی فەرماندەی فەوجی بوو، و ناجی بەگ و... عارف یاسین هەریەکەیان بۆ ماوەیەک جێگری ئەو بوون. حەمید سەعید بەرپرسی دارایی و قەڵەمەکەی کەتیبە بووە و ئەمانە سەرکردەکانی کەتیبە بوون:

1- زیکر یەحیا

2- موسا شێمەد

3- جادر محمد میزوری

4- عەبدولڕەحمان دەروێش ئاکرەیی

5- یاسین بێروقی

6- ڕۆژی شوان

7- سێوهێر بێرسیاڤی

8- عەلی شیکاک

سەرکردەکان بریتی بوون لە عەزیز خان، دێسکۆ حاجی بێرۆکسی، حسێن سوری، سەید ئیبراهیم، ​​شێخ هۆمەر، مامەند ئەکسە دێڵزە، سەباح میرکە خەیلانی، عەبدولڕەحمان دەروێش ئاکرێی، کەمال شێوکەڵ.

1. فەوجی دووەم

مستەفا نێرڤەیی فەرماندەی کەتیبە، موحسین حاجی نێروەیی جێگری بوو، حسێن فەتاح بەرپرسی ئیدارەی کەتیبە و ئەمانەی خوارەوە سەرکردەکانی بوون:

1- حامید ئەفەندی

2- میرکسان هێمێدمین میرکسان

3- ڕائید زانو

4- هادە حەسکۆ

5- عوسمان ساڵح نەرویجی

1. فەوجی سێیەم

مەلا ئەمین بارزانی فەرماندەی فەوجی بوو، عومەر سەید نەبی جێگری بوو، حاجی محەممەد بەرپرسی ئیدارە بوو، ئەمانە سەرکردەکانی بوون:

1- سەید سەلیم سەید نەبی

2- حەمەزیاد فەقیانی

3- عوسمان هۆجرانی

4- میرکی زایلانی

5- زوبەیر عەلی

6- سلێمان عەبدوڵڵا

7- شاکر بەگ گەردی

4. فەوجی چوارەم

عیزەت سلێمان بەگ فەرماندەی کەتیبە و میحمەد ئەمین فەقێ هێسن جێگری بوو و ئەمانە سەرکردەکانی بوون:

1- سەید مستەفا

2- ماجید بەگ

3- سەید عەبدوڵڵا

4- پوورە ئیلیا ڕواندزی

5. ڕەیس کەمال سەرکردەی شیوعیەکان بووە

بەهێزی بەلەک لە قۆناغی دووەم (1970-1975)

دوای ڕێککەوتنی 11ی ئازاری 1970 بەگوێرەی بڕیاری حکومەت، فەوجی پاراستنی سنوور لەناو هێزەکانی بەلەک دامەزرا، کە لە 500 پێشمەرگە پێکهاتبوو. عەبدوڵڵا ئەکسە پێشمەرگەی فەرماندەی کەتیبە و حاجی بێرۆقی جێگری و حەمید ئەفەندی یاریدەدەری و داود عەبدوڵڵا جێگری یاریدەدەری و مەلا عومەر مەلا عوسمان ئیمامی کەتیبە بوو. فەرماندەکانی سوریا بەم شێوەیە بوون؛

1- مستەفا ساڵح نەرڤەیی

2- عیزەت سلێمان بەگ

3- مەلا ئەمین بارزانی

4- عارف یاسین شیرپێدانی شیرپێدان

5- حەمەدەمین میرکسان مێرگەسۆری

ئەمانە فەرماندەکانی سوریا بوون کە لە ١٨ سوری پێکهاتبوون:

ئەسعەد عەلی ناسراو بە فەتحی، حەسەن شیدر ڕەشۆ، سەید سەلیم نەبی، عوسمان ساڵح نەرڤەیی، موحسین حاجی ساڵح، چاوشین خانۆ، وێسمان عەبدوڵڵا هۆجرانی، زوبەیر عەلی، بێجان جوندی، سەید عەبدوڵڵا نەبی، ئەلیکۆ نەبی، عەزیز محمد، حەلی دۆڵەمەری، کادیر محمد میزوری، موسا شامەد، سیوان دیری، چاوشین عوبێد محمد و ڕەمەزان محمد فێقی.

هەروەها ئەم کەتیبەیە ٩ فەرماندە و ٦ فەرماندەی سوری و ٢٩ پۆلیس و ٧٤ جێگری پۆلیس و ١٢٤ پاسەوانی هێڵی هەبوو. ئه وانه ی له م فه وجه دا نه بوون، هه موو ئه وانه ی پێشتر فه ڕمانبه ڕی حکومه تی بوون، گه ڕانه وه سه ڕ کاره کانی پێشوویان، ئه وانی تریش له باره گای هێز و که تیبه کان ناویان تۆمار ده کرایه وه ، هه موو مانگێک هاوکاری ده کرابوون و له کاتی پێویستدا کۆکردنه وه یان بۆ ده کرا، ناسر حه سه نیش وه ک فه ڕمانده ی هێز سه ڕپه ڕشتییان ده کرد.

بەهێزی بەلەک لە قۆناغی سێیەم لە ساڵانی (١٩٧٤-١٩٧٥)

دوای هەڵگیرسانی شەڕ لە ساڵی 1974، فەوجی پاسەوانی سنوور هەڵوەشایەوە و هێزی بەلەک بە قەبارەیەکی گەورەتر دامەزرایەوە، عەبدوڵڵا ئاغای پشدەری وەک فەرماندە، هەریەکەیان بۆ ماوەیەک وەک جێگری فەرماندە دەستنیشانکرا: میلازم یونس ڕۆژبەیانی، نەقیب عادل ئەکری، نەقیب ویریا مەعروف، و نەقیب ئازاد میران. ناوەندی هێزەکە پێکهاتبوو لە چەند بەشی سەرەکی وەک کارگێڕی، دارایی، تۆپخانە، ئەندازیاری، دژە فڕۆکە، هەواڵگری، بەرگری، بەرگری نیشتمانی، بەرگری شارستانی، تەندروستی، دادگا، گومرگ، کۆگاکان.

1. بەشی کارگێڕی

هێسن ناسر بەرپرسی بەش و حەمید ئەحمەد بەرپرسی ناوەند بوو.

1. بەشی دارایی

دادوەر سدیق خۆشناو بەرپرس بوو و ئیدریس هادی یاریدەدەری بوو.

1. بەشی تۆپخانە

بەشێکی کارا بوو لە پاڵپشتیکردنی پێشمەرگە. جۆرەکانی تۆپخانەکان بریتی بوون لە ٦٠ ملم، ٨١ ملم، ٨٢ ملم، ١٢٠ ملم، ٢٥ پارچە تۆپ و تۆپخانەی مەیدانی ١٢٢ ملم و ١٥٥ ملم. هەرچەندە پارچە تۆپخانەکان کۆن بوون و زۆر باش نەبوون و تەقەمەنیەکانیش کەم بوون، بەڵام پارچە تۆپخانەکانی پێشمەرگە زۆر بەتوانا بوون کاتێک لە بەرەکانی شەڕدا بەکاردەهێنران، زۆر کاریگەر بوون لە بێلایەنکردنی دوژمن و گەیاندنی زیانێکی زۆر. ئەندامانی پێشمەرگەی تۆپخانەکە بریتی بوون لە: هالی دۆڵەمێری، ئۆمەر عوسمان، عارف شەخسە، حەمەدەمین ڕەشچی، عبدالرحمان بێشەیی، دلاوەر فایەق، میلازیم خدر ئێلوان، میلازیم ئەنوەر مێری، میلازیم شیدر دێباخ، فیریاد قادر، ئەسعەد عەلی، عارف جەبار، عارف ئەسعەد کاروانچی، عارف سدیق قادر، جەلال سلێمان ئەشگەیی، محمد مەحمود هەرکی، نیب زەبیت جەمال، مام تۆفیق دەرگەلەیی، مستەفا دۆڵەمێری، عومەر ئەکسە دۆڵەمەری و عەلی میستەح بارزانی. بەپێی ڕێککەوتنی سەرکردایەتی شۆڕش و ئێران، هەریەک لە حالی دۆڵەمێری، عەلی میستەح بارزانی، مستەفا دۆڵەمێری و عومەر ئەکسە دۆڵەمێری مەشق و ڕاهێنانیان لەسەر بەکارهێنانی هاوەنی 120 ملمی ئێرانی وەرگرتووە.

1. بەشی ئەندازیاری

بەشێکی گرنگی هێزی پێشمەرگە لە سەردەمی شۆڕشدا، پێشمەرگەی ئەم یەکەیە ئەرکی پاککردنەوەی مینیان پێسپێردرا لە کاتی پێویستدا، هەروەها تەقاندنەوەی بۆمب و ناپاڵم کە لە کاتی بۆردومانی سوپای عێراقدا نەتەقیەوە و بە بەکارهێنانی باروت بۆ دروستکردنی مین.

پێشمەرگەکانی بەشی ئەندازیاری بریتی بوون لە میلازم یوسف پیترۆس، عەبدولڕەحمان ئیسماعیل ئاکرێی، ڕەیس ئورەفا ساڵح، تارق ئەبو لەحیا، حاجی ئیبراهیم کۆری، و محمد ئەمین ڕەشید کۆری.

1. بەشی دژە فڕۆکە

هەروەها ئەمە بەشێکی زۆر گرنگی هێزی پێشمەرگە بوو بۆ کەمکردنەوەی مەترسی هێزی ئاسمانی لەسەر ناوچە شۆڕشگێڕەکان. چەکی دژە فڕۆکە بریتی بوون لە دۆشکە ١٢.٥ ملم و ١٤.٥ ملم و ٣٢ ملم. بەو پێیەی چەکەکان کۆن بوون، زۆر کاریگەر نەبوون بەرامبەر بە فڕۆکە پێشکەوتووەکانی ئەو سەردەمە، بەڵام پێشمەرگە کە شارەزا بوون لە بەکارهێنانی ئەو چەکانەدا، توانیان چەند فڕۆکەیەکی سوپای عێراقی وەک ئەلیۆشین، مێگ 19، باجەر و مێگ 21 بخەنە خوارەوە.

1. بەشی هەواڵگری (هەواڵگری)

ئەم بەشە لە سەرەتای دامەزراندنی هێزی بەلەک دامەزرا، کە ڕۆڵێکی زۆر گرنگی هەبوو لە گەیاندنی پەیامەکانی سەرکردایەتی شۆڕش بۆ بەرەکانی جەنگ و بە پێچەوانەشەوە. سەرەتا لەلایەن تەها محمد شەریف و هیشیار و مەولود ئیبراهیمەوە سەرپەرشتی دەکرا. لە ساڵانی (1970-1974)دا گرنگییەکی زۆری پێدرا، عەبدوڵڵا مێلازادە بوو بە بەڕێوەبەری گشتی. ئامێرەکانیان بریتی بوون لە پێنج وێستگەی سەرەکی بێتێل و چەند وێستگەیەکی ڕووسی 104 و 105 و وێستگەیەکی ڕادیۆیی (چاودێری هێڵی ئاسمانی) و 80 دەزگای (هۆکی تۆکی) و بەسەر هێڵی پێشەوەی سەنگەرەکانی بەرگری پێشمەرگەدا دابەشکران.

هەموو پێشمەرگەکانی هێزی ئیتلاعات لە کاتی پێویستدا لە بەرەکانی پێشەوە ئامادە بوون و ڕاستەوخۆ فەرمانی سەرکردایەتییان دەگەیاندە بەرەکانی پێشەوە. هه ڕوه ها هه واڵی چالاکییه کانی به ڕه ی پێشمه ڕگه یان بۆ سه ڕکردایه تی و ده نگی کوردستان بڵاو کرده وه که هه ڕوه ها له لایه ن ئاژانسه وه له سه ڕتاسەری کوردستان په خشکرا. جگە لە بڵاوکردنەوەی هەواڵەکە، یەکەکانی بێ وایەری ئەو هێزە لە ڕێگەی سیستەمی (گوێگرتن)ەوە چاودێری جوڵەی تۆپخانە و تانک و فڕۆکە و پیادەی سوپای عێراقیان دەکرد. ئەوان دەیانزانی سوپا دەیەوێت لە کوێ هێرش بکات یان بۆردومان بکات. دەستبەجێ سەرووی خۆیان ئاگادار کردەوە و سەرکردایەتی پلانی پێویستی بۆ ڕووبەڕووبوونەوە و بەرگریکردن یان کشانەوە لەو ناوچانە دانا. یەکەکانی بێ وایەر هەمیشە بەهێز بوون، گورزێکی گەورەیان لە سوپای عێراق داوە.

1. بۆ ئەوەی بمێنێتەوە

ئەم بەشە لەلایەن عەبدولڕەحمان ئەبو عەوف سەرپەرشتی دەکرا و عەبدولڕەحمان گەردی یاریدەدەری بوو. میلازم هاجەر کەرکوکی بۆ ماوەیەک بەرپرسی بەرگری لە دۆڵی ئاکۆیان بوو، دواتر عوسمان خۆشناو لە شوێنی ئەو دامەزرا. ئەرکی کۆکردنەوەی زانیاری لەسەر هێزەکانی حکومەتیان پێسپێردرابوو.

1. بەرگری نیشتمانی

ئەم هێزە لە ساڵی 1969 بە دوو هۆکار دامەزرا، یەکێکیان بۆ ڕێگریکردن بوو لە بەکارهێنانی هێلیکۆپتەری حکومەت بۆ نیشتنەوەی هێزەکانی لە پشت سەنگەرەکانی پێشمەرگە، دووەمیان هاوکاریکردنی بەرەکانی شەڕ بوو لەکاتی پێویستدا. بۆ ئەم مەبەستە خەڵکی گوندە سنوورییەکانی بەلەک لە ژێر ناوی هێزی پاراستنی نیشتمانی (کارۆکس) تۆمار کران و چەکیان بەسەردا دابەش کرا. بۆ ماوەیەک شێخ محمد هەرسین فەرماندەی ئەم هێزە و حەسەن ناسر جێگری بوو. دوای ئەویش عەبدوڵڵا ئەکسە بەرپرسیارێتییەکەی گرتە ئەستۆ و حەسەن ناسریش هاوکاری کرد.

1. بەرگری شارستانی

ئەو سەربازانەی سوپای عێراق کە لە بەرەکانی شەڕدا کوژراون و تەرمەکانیان لە بەرەکانی شەڕدا ماونەتەوە، لە لایەن بەرگری شارستانییەوە بە پێی یاسای ئیسلامی گەڕێنرانەوە و بە خاک سپێردران. هاوکات هاوکار و ڕێنمایی دانیشتوانی ناوچەکەیان لە کاتی هێرشە ئاسمانییەکاندا کرد و تەرمی شەهیدەکانیان بە خاک سپێردرا. جەوهەر هیرانی سەرپەرشتی کارەکەی دەکرد و مەلا ئیبراهیم ڕەزانی یاریدەدەری بوو.

1. تەندروستی

ئەم دامەزراوەیە خزمەتێکی زۆری پێشکەش بە پێشمەرگە کردووە. هێزی بەلەک نەخۆشخانەیەکی تایبەتی هەبوو کە لەلایەن پەندەرەکان ئەحمەد و مەغدید فەتاحەوە بەڕێوەدەبرا. لە ساڵی 1974 نەخۆشخانەکە فراوانتر کرا و هەریەکە لە دکتۆر خسرەو جەمیل دیزەیی و دکتۆر کوردۆ بۆ ماوەیەک سەرپەرشتییان کرد و پەندەجەرەکان هاوکاریان بوون.

1. دادگا

دادگا یەکێک بوو لە دامودەزگاکانی شۆڕش. لە هێزی بەلەک دا دەزگایەکی دادگا هەبوو بە سەرۆکایەتی دادوەر حەسەن پشدەری. ساڵی 1974 دادوەر سەعید یەعقوبی و دادوەر تۆفیق و دادوەر حسێن خوسناو بوونە یاریدەدەری. مامۆستا مەلا قادر سیکتانی دادوەری گەلالە و مەلا وەیس دادوەری دۆڵا ڕوست بە هاوکاری شارەزایانی داب و نەریتی کوردی، لەسەر بنەمای شەریعەت لەگەڵ حوکمڕانان هاوکار بوون. کێشەکانیان چارەسەر کرد و بڕیاری گونجاویان دا لەسەر پرسەکانی پەروەردە و زەوی و بنەماڵە بە مەبەستی گەیشتن بە کۆدەنگی نێوان لایەنە ناکۆکەکان.

1. کۆگا و کۆگاکانی تەقەمەنی (کۆگاکان)

نەقیب ویریا مەعروف بەرپرسی ئەم بەشە بوو، میلازم جەمال و میلازم فوئاد و باقی مەعروف هاوکاریان دەکرد لە دابینکردنی پێداویستی سەربازی.

کەتیبەکانی هێزی بەلەک لە ساڵانی (١٩٧٤-١٩٧٥)

1. فەوجی یەکەم

پێکهاتەی کەتیبەکە بەم شێوەیە بوو: حاجی بێرۆقی فەرماندەی کەتیبە بووە و حەمید سەعید گورگو بەرپرسی ئیدارە بووە، سەرکردەکانیش بریتی بوون لە:

موسا شێمەد، زیکری یەحیا، عەلی شیکاک، کادیر میحمەد میزوری، سەباح میرکە خەیلانی، مامەند مستەفا دێلزەی، یاسین بێرۆکسی، سێوهەر بەرسیەوی و سەعید ئیبراهیم کەلەتۆکی.

1. فەوجی دووەم

فەرماندەی کەتیبەکە مستەفا نەروەیی و عوسمان ساڵح نەروێی جێگری بوو، سەرکردەکانیش بریتی بوون لە:

عەبدولواحید نێروەیی، چاوشین زانۆ، حسێن فەتاح نێروەیی، موحسین حاجی نێروەیی و عەبدوڵڵا مێلا شیدر.

3. فەوجی سێیەم

مەلا ئەمین بارزانی فەرماندەی کەتیبە و حاجی محمد جێگری بوو، سەرکردەکانیش بریتی بوون لە:

وێسمان هۆجرانی، سەید سەلیم، حەمەزیاد فەقیانی، ساڵح ئاکۆیی، زوبەیر عەلی و سلێمان عەبدوڵڵا چەربۆتی.

4. فەوجی چوارەم

فەرماندەی کەتیبەکە عیزەت سلێمان بەگ و میحمەد ئەمین فەقێ هێسن جێگری بوو، سەرکردەکانیش بریتی بوون لە:

سەید مستەفا و مەجید بەگ و محمد مەعروف.

5. فەوجی پێنجەم

عارف یاسین فەرماندەی کەتیبە و ڕەمەزان میحمەد دۆسکی جێگرەکەی بوون، سەرکردەکانیش بریتی بوون لە:

شیوان دیری و عەزیزخان موهاجیر و حەمید بیر دۆسکی.

6. فەوجی شەشەم

سەید ئاسی و بێجان کوندی و حەمید ئەفەندی هەریەکەیان بۆ ماوەیەک فەرماندەی کەتیبە بوون و سەرکردەکانیش بەم شێوەیە بوون:

حسێن حەمەدۆڵ بەلەک، وەستا ئیسماعیل، ئێلی سۆر، ئیسماعیل حاجی قادر و فێرزندە ئەفەندی.

7. فەوجی حەوتەم

فەرماندەی کەتیبەکە ئەلیکۆ نەبی و سەید عەبدوڵڵا نەبی جێگری بوو، سەرکردەکانیش بریتی بوون لە:

مەلا شێخ محمد و هادی سلێمان نەبی و عارف ئیبراهیم عەبدوڵڵا.

ساڵی ١٩٧٥

لە ساڵی 1975 هێزی بەلەک زیاتر فراوان بوو، سنوورەکانی بوونە بەرەیەک بە سەرۆکایەتی ئیدریس بارزانی. عەبدوڵڵا ئاغا پسداری، فەرماندەی ئەو هێزە لەو سەردەمەدا، لەگەڵ فرانسیس حەریری ئەندامی قوتابخانەی سەربازی گشتی بووە، هەردووکیان هاوکار بوون لە بەڕێوەبردنی میحوەرەکەدا. هێزی بەلەک دابەش بوو بەسەر چەند هێزێکدا کە سنوورە جوگرافییەکانیان بەم شێوەیە دیاری کرابوو:

1. هێزی تۆپێک

سنووری ئەرکەکانی لە ناو دۆڵی بێشە، شاخی حەسەن بەگ، ئاش شیدر ئاکسە، سێر بەردێ، ڕووباری موسەکا تا ڕێگای سەرەکیی جوندیان – گەڵاڵە بوو. عەلی خەلیل فەرماندەی ئەو هێزە بوو و میلازم یونس ڕۆژبەیانی جێگری بوو کە چوار کەتیبەی تێدابوو:

1. فەوجی یەکەم - 1. حاجی بێرۆقی

2. فەوجی دووەم - مستەفا نوروێی

3. فەوجی 5 - 3. عارف یاسین

4. فەوجی شەشەم - حەمید ئەفەندی

2- هێزی دەست

سنووری ئەم هێزە لە ڕێگای سەرەکیی کوندیان – گەڵاڵەوە بۆ دۆڵی ئاکۆیان و کۆڕەک بووە. سەرەتا سلێمان حاجی بێدری کرا بە فەرماندەی ئەم هێزە، پاشان عیزەت سلێمان بەگ بوو بە فەرماندەی ئەم هێزە. کەتیبەکانی بەم شێوەیە بوون:

1. فەوجی سێیەم ئاکۆیان

2. فەوجی 4 هێندرین- فەوجی 7 ئێلیکۆ

3- هێزی سەر

فەرماندەی ئەو هێزە میرکسان حەمەدەمین میرکسان بوو، ساڵح میحمەد کەکشار جێگرەکەی بوو، ئیحمەد ساڵح بەکر بەرپرسی ئیدارەیی بوو. هێزەکە لە چوار کەتیبە پێکهاتبوو: ١.

1. فەوجی یەکەم بە فەرماندەیی ئیحمەد حسن سلێمان بوو.

2. فەوجی دووەم لە ژێر فەرماندەیی مێهدی هێسن دۆسکی بوو.

3. فەوجی سێیەم فەرماندەیی شاباز ئەحمەد شاباز بوو.

4. فەوجی چوارەم بە فەرماندەیی ئیبراهیم کورەمەرکی بوو.

4- زۆزیک پاوەر

هێزی زۆزکی لە سەربازە کوردەکان پێکهاتبوو کە سوپای عێراقیان بەجێهێشتبوو و لە ساڵانی ١٩٧٣-١٩٧٤ پەیوەندییان بە سوپای شۆڕشگێڕی کوردستانەوە کردبوو. هێزەکە لە سێ کەتیبە پێکهاتبوو: ١.

1. فەوجی یەکەم بە فەرماندەیی نەقیب حەسەن بارزانی بوو.

2. فەوجی دووەم لە ژێر فەرماندەیی لیوا یونس ڕۆژبەیان بوو.

3. فەوجی سێیەم بە فەرماندەیی نەقیب عادل ئاکرێی بوو.

سەرچاوە:

1. ئیسماعیل گوندجۆری: شۆڕشی ئەیلول لە باڵەکایەتی، دەزگای چاپ و پەخشی ڕۆژهەڵات، چاپی یەکەم، ٢٠١٨.

2. غازی عادل گەردی: پێشمەرگەیەک خزمەت بە دۆزی بارزانی دەکات حاجی بێرۆقی، بەرگی یەکەم، چاپی دووەم، تورکیا، ٢٠٢١.

3. عەبدوڵڵا ڕەحمان مێلازادە، پێکهاتەی سەربازی شۆڕشی گەورەی ئەیلول، چاپی دووەم، دهۆک، ٢٠١٢.

4. هاوکار کەریم حەمە شەریف: شۆڕشی ئەیلول 1961-1970، چاپی یەکەم، چاپخانەی زانکۆی سەلاحەدین، هەولێر، 2012.

5. سێنگەر ئیبراهیم خۆشناو: ڕووداوە سەربازییەکانی… شۆڕشی ئەیلول ١٩٧٠-١٩٧٥، چاپی یەکەم، هێلەر، ٢٠٢٢.

6. ئۆمەر عوسمان: ژیانی کوردێک، دەزگای چاپ و پەخشی موکریانی، چاپی دووەم، بەرگی یەکەم و دووەم، ٢٠٠٨.

7. میلازم ژیدر عەبدوڵڵا دێباخ: یادەوەرییەکانم و تۆپخانەکانی شۆڕشی مەزنی ئەیلول، چاپی سێیەم، دەزگای چاپ و پەخشی ڕۆشنبیری، هێڤێر، ٢٠٢٠.