عەلی عەبدوڵڵا ئەمین ناسراو بە (کۆش)، مامۆستای حیزب و ئەندازیار و سیاسەتمەدار بوو. لە ساڵی 1941 پەیوەندی بە پارتی هیواوە کردووە، لە ساڵی 1943 لە کۆمەڵەی میللەت کاری کردووە، لە ساڵی 1944 بووەتە ئەندامی یەکێتی خەبات (وەحدە النزال)، لە ساڵی 1945 بووەتە ئەندامی قوتابخانەی سیاسی پارتی شۆڕشگێڕ، لە ساڵی 1945 بووە بە سکرتێری پارتی ڕزگاریخوازی کورد، لە ساڵی 1946 وەک ئەندام هەڵبژێردراوە لە کۆمیتەی ناوەندی کاری و پاشان قوتابخانەی سیاسی حیزبی دێموکراتی کورد لە کۆنگرەی یەکەمدا. ساڵی 1953 لە کۆنگرەی سێهەمدا بە ئەندامی کۆمیتەی ناوەندی و قوتابخانەی سیاسی پارتی دیموکراتی کوردستان - عێراق هەڵبژێردرا. لە ساڵی ١٩٥٩ لە کۆنگرەی چوارەمدا بە ئەندامی کۆمیتەی ناوەندی پارتی دیموکراتی کوردستان - عێراق هەڵبژێردرا. لە ساڵی ١٩٦٠ لە کۆنگرەی پێنجەمدا بە ئەندامی کۆمیتەی ناوەندی و قوتابخانەی سیاسی پارتی دیموکراتی کوردستان هەڵبژێردرا. ساڵی 1966 لە کۆنگرەی حەوتەمدا بە ئەندامی کۆمیتەی ناوەندی و قوتابخانەی سیاسی پارتی دیموکراتی کوردستان هەڵبژێردرا. ساڵی 1970 لە کۆنگرەی هەشتەمدا بە ئەندامی کۆمیتەی ناوەندی و قوتابخانەی سیاسی پارتی دیموکراتی کوردستان هەڵبژێردرا. ساڵی 1976 یەکێک بوو لە ئەندامانی سەرکردایەتی کاتی پارتی دێموکراتی کوردستان لە کۆنفرانسی بەرلین.

ساڵی 1979 لە کۆنگرەی نۆیەمی پارتی دیموکراتی کوردستان بە سکرتێری پارتی دیموکراتی کوردستان هەڵبژێردرا. ساڵی 1989 لە کۆنگرەی دەیەمدا بە جێگری سەرۆکی پارتی دیموکراتی کوردستان هەڵبژێردرا. لە ساڵی ١٩٩٣ لە کۆنگرەی یازدەهەمدا بووە جێگری سەرۆکی پارتی دیموکراتی کوردستان - یەکگرتوو. ساڵی 1999 بۆ سێیەمین جار لە کۆنگرەی دوانزەهەمدا بووە جێگری سەرۆکی پارتی دیموکراتی کوردستان.

ژیاننامە

عەلی عەبدوڵڵا ئەمین لە ساڵی 1926 لە شاری کۆیە لە بنەماڵەیەکی دیار لە دایک بووە. بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لە ئەندازیاری شارستانی لە کۆلێژی ئەندازیاری بەغدا وەرگرتووە. لە ساڵی ١٩٤١ لە شاری کۆیە پەیوەندی بە ڕیزەکانی پارتی هیوای کوردییەوە کردووە. لە ساڵی ١٩٤٣ لە ڕیزەکانی کۆمەڵەی میللەتدا کاری کردووە. لە ساڵی ١٩٤٤ دەبێتە ئەندامی یەکێتی خەبات (وەهدیە النزال). ساڵی 1944 بووەتە ئەندامی دەستەی نووسەرانی گۆڤاری یەکێتی خەبات. لە سەرەتای هاوینی ساڵی ١٩٤٤ بە ئامانجی یەکخستنی کۆمەڵەی یەکێتی خەبات و حزبی شیوعی عێراق لە بەغدا، لەگەڵ یوسف سەلمان یوسف (١٩٠١ - ١٩٤٩) ناسراو بە فەهد و ئەمینداری حزبی شیوعی عێراق کۆبووەوە، بەڵام بەبێ مەرج ئەندامێتی ئەوانی قبوڵ کرد. ساڵی 1945 بووەتە ئەندامی مەکتەبی سیاسی حیزبی شۆڕشگێڕ. ساڵی 1945 بوو بە سکرتێری پارتی ڕزگاریخوازی کورد. ساڵی 1945 بووەتە ئەندامی دەستەی نووسەرانی ڕۆژنامەی شۆڕشگێڕ کە ئۆرگانێکی حزبی شیوعی کوردستانی عێراقە. ساڵی 1945 بووەتە ئەندامی دەستەی نووسەرانی ڕۆژنامەی ڕزگاری، کە ئۆرگانێکی پارتی ڕزگاریخوازی کوردە. ساڵی 1946 دەزگای چاپ و بڵاوکردنەوەی هاوبەشی حزبی شیوعی کوردستانی عێراق و پارتی ڕزگاریخوازی کورد لەهەمان ماڵی بەغداد کە تێیدا بەخاک سپێردرا، دامەزرا. ساڵی 1946 کتێبخانەی حاجی قادر کۆی لە شارۆچکەی کۆی دامەزراند بە ئامانجی پەرەپێدانی فیکری لای خەڵک. لە ساڵی ١٩٤٦ لەلایەن پارێزەرێکەوە دامەزراوە هەمزە عەبدوڵڵا عومەر (1915 - 1998) ڕاسپێردرا بۆ دانوستان لەگەڵ پارێزەر ئیبراهیم ئەحمەد فەتاح (1914 - 2000) سەرۆکی کۆمەڵەی جیانێوی کورد (ج.ک) لە سلێمانی، بە ئامانجی پەیوەستبوون بە پارتی دیموکراتی کورد. دوایین ئەندامی سەرکردایەتی کۆنگرەی یەکەم بوو و بۆ ماوەی 71 ساڵ سەرکردایەتی ڕیزەکانی پارتی دیموکراتی کوردستانی کرد، تا ڕۆژی دووشەممە 25ی ئەیلولی 2017، بەهۆی خراپی باری تەندروستییەوە لە ڕیفراندۆمی سەربەخۆیی کوردستان دەنگی (بەڵێ)ی دا. پێش نیوەڕۆی ڕۆژی سێشەممە 24ی تشرینی دووەمی 2017، بەهۆی نەخۆشی لە نزیک شاری هەولێر کۆچی دوایی کرد و لە شاری هەولێر بەخاک سپێردرا. زمانی کوردی، عەرەبی، فارسی و ئینگلیزی شارەزا بووە.

لاپەڕەی کار

عەلی عەبدوڵڵا ئەمین ساڵی 1946 لە کۆنگرەی یەکەمدا لەلایەن نوێنەرانی کۆنگرەوە بە ئەندامی کۆمیتەی ناوەندی کاری حیزبی دێموکراتی کورد هەڵبژێردرا. ساڵی ١٩٤٦ لە یەکەمین کۆبوونەوەی کۆمیتەی ناوەندیدا بە ئەندامی قوتابخانەی سیاسی هەڵبژێردرا. ساڵی 1946 بە ناوی ساختە (کۆش) لەناو ڕێکخراوەکانی پارتی دیموکراتی کوردستان - عێراق ناسراوە. لە ساڵی ١٩٥٠ لە کۆنفرانسی کۆیە بووەتە ئەندامی کۆمیتەی ناوەندی کاری حیزبی دێموکراتی کورد. ساڵی 1951 لەگەڵ شەش کەسایەتی دیکەی پارتی دیموکراتی کورد بۆ ماوەیەکی کورت لە شاری موسڵ دەرکراون و دوای پێداچوونەوە بە بڕیارەکە لەلایەن دادگاوە ئازاد دەکرێن. ساڵی 1952 بەهۆی چالاکییە کوردییەکانی لە زیندانی موسڵ زیندانی دەکرێت. ساڵی 1953 لەلایەن نوێنەرانی کۆنگرەی سێیەمەوە بە ئەندامی کۆمیتەی ناوەندی پارتی دیموکراتی کوردستان - عێراق هەڵبژێردرا. ساڵی ١٩٥٣ لە یەکەمین کۆبوونەوەی کۆمیتەی ناوەندیدا بە ئەندامی قوتابخانەی سیاسی هەڵبژێردرا. لە ساڵانی (1953 - 1954)دا، بەهۆی گەڕان و پشکنینەکانی لەلایەن حکومەتی عێراقەوە، لەگەڵ چەند هاوڕێیەکی لە گوندی قۆرتەلاس سەر بە پارێزگای هەولێر خۆیان حەشاردا. لە ساڵی ١٩٥٦ لە کاتی یەکگرتنەوەی پارتی دیموکراتی کوردستان و کۆمەڵێک ئەندامی حزبی شیوعی عێراق کە بە یەکگرتنی دووەم دادەنرێت، بووەتە ئەندامی کۆمیتەی ناوەندی پارتی دیموکراتی کوردستان. ساڵی 1957 بەهۆی زیادبوونی ئەندامانی دیکەی حزبی شیوعی عێراق بۆ پارتی دیموکراتی کوردستان کە بە سێیەم یەکگرتنەوە دادەنرێت، بووەتە ئەندامی کۆمیتەی ناوەندی پارتی دیموکراتی کوردستان.

لە 10ی 1ی 1958 سەرکردایەتی خۆپیشاندانێکی هاوبەشی پارتی دیموکراتی کوردستانی یەکگرتوو و حزبی شیوعی عێراقی کرد لە شارۆچکەی کۆیە بۆ پشتیوانی لە زێم ڕوکین عەبدولکەریم قاسم (1914 - 1963). لە 26ی تەمموزی 1958 بە ئامانجی پێکهێنانی شاندێکی کوردی بۆ سەردانی بەغدا و پیرۆزبایی لە دەسەڵاتدارانی کۆماری نوێی عێراق و خستنەڕووی داخوازییەکانی نەتەوەی کورد لە کۆیە بەشداری لە کۆبوونەوەیەکدا کرد، هەروەها لە 27ی تەمموزی 1958 لە بارەگای وەزارەتی بەرگری عێراق لەگەڵ زیم ڕوکین عەبدولکەریم قاسم کۆبووەوە. ساڵی 1958 بەرپرسی لقی دووی حیزبی دێموکراتی یەکگرتوو بووە. ساڵی 1959 لە لایەن نوێنەرانی کۆنگرەی چوارەمەوە بە ئەندامی کۆمیتەی ناوەندیی پارتی دیموکراتی کوردستان - عێراق هەڵبژێردرا. ساڵی ١٩٥٩ لە یەکەمین کۆبوونەوەی کۆمیتەی ناوەندیدا بە ئەندامی قوتابخانەی سیاسی هەڵبژێردرا. لە ساڵی 1959 دوای ئەوەی پارێزەر شەمسەدین محمد عوسمان (1933 - 2012) ناسراو بە شەمسەدین موفتی بوو بە سەرپەرشتیاری لقی دووی لقەکە. لە سەرەتای ساڵی 1959 بووەتە ئەندامی بەرەی نیشتمانی کۆیە و لەگەڵ حزبی شیوعی عێراق هەماهەنگی دەکات بۆ چارەسەرکردنی هەموو کێشەکان. لە مانگی حوزەیرانی ساڵی 1959 پێشوازی لە شێخ ئەحمەد شێخ محمد شێخ عەبدولسەلام (1892 - 1969) ناسراو بە شێخ ئەحمەد بارزانی وەک نوێنەری پارتی دیموکراتی کوردستان - عێراق کرد و سەرکردایەتی شاندەکەی کرد بۆ شارۆچکەی کۆیە و وتاری بەخێرهاتنی خوێندەوە. ناوبراو لە ئەندامە دامەزرێنەرانی حیزبی دێموکراتی کوردستان ڕۆژی شەممە ٨ی بانەمەڕی ساڵی ١٩٦٠ بوو، لە ساڵی ١٩٦٠ لە لایەن نوێنەرانی کۆنگرەی پێنجەمی حیزبی دێموکراتی کوردستانەوە بە ئەندامی کۆمیتەی ناوەندیی حیزبی دێموکراتی کوردستان هەڵبژێردرا و لە یەکەمین کۆبوونەوەی کۆمیتەی ناوەندی لە ساڵی ١٩٦٠ بە ئەندامی مەکتەبی سیاسی هەڵبژێردرا.

ساڵی 1960 فیرقەی سێی بەشی دوو بە سەرۆکایەتی مامۆستا جەلال عەبدولڕەحمان ئەمین (1928 - 1987) ناسراو بە جەلال بەگ، کرا بە سەرپەرشتیاری بەشی دوو. لە 18 تا 23ی 1ی 1961 بەشداری لە کۆبوونەوەی لیژنەی ناوەندی پارتی دیموکراتی کوردستان لە گوندی ئاوەلان سەر بە پارێزگای سلێمانی کرد، بە ئامانجی درێژەدان بە شۆڕشی ئەیلول کە تێوەگلاوە، لە ساڵی 1961 دەستگیر دەکرێت و خۆی ڕادەست نەکردووە و لە شاری هەولێر خۆی حەشارداوە. لە ساڵی 1961 سەرپەرشتی سەرجەم چالاکییە سەربازییەکانی هێزی پێشمەرگەی کردووە لە شاری هەولێر و هانی ئەفسەر و ڕیزەکانی پارتی دیموکراتی کوردستانی لە سوپای عێراق دەدات بۆ ئەوەی بچنە ناو هێزی پێشمەرگەوە. لە ٨ی ئابی ١٩٦١ پلانی دەستبەسەرداگرتنی جبەخانەی مەڵبەندی پۆلیسی هەولێر دەستپێکرد و لەو کارەدا سەرکەوتوو بوو. لەساڵی 1962 بووەتە سەرۆکی لیژنەی پشکی دوو و سەرکردایەتی ڕێکخستنەکانی پارتی دیموکراتی کوردستانی لە شاری هەولێر بە ژیانێکی نهێنیدا کردووە. ساڵی 1964 بەشداری لە کۆبوونەوەی گشتی ماوێت کردووە. ساڵی 1964 بە هۆی پشتیوانی لە قوتابخانەی سیاسی لە ناو ڕیزەکانی پارتی دیموکراتی کوردستان، لە کۆنگرەی شەشەمی پارتی دیموکراتی کوردستان دەرکرا. دوای ئەوەی پەیوەندی بە گروپی ئیبراهیم ئەحمەدەوە کرد، جەلال تاڵەبانی لە 28/1/1966 و بەشداریکردنیان لە حکومەتی عێراق و پاڵپشتیکردنیان لە شۆڕشی ئەیلول، لە 21ی شوباتی 1966، ئەندازیار نوری سدیق عەلی (1922 - 1983) ناسراو بە نوری شاوەیس و نوری ئەحمەد تەها (1921 - 1991)، نامەیەکیان بۆ سەرۆک کۆمار نووسی مستەفا بارزانی (1903 - 1979) ئامادەیی خۆی بۆ خزمەتکردنی شۆڕشی ئەیلول و پارتی دیموکراتی کوردستان دەربڕی.

ساڵی 1966 لە لایەن کۆمیتەی ناوەندیی پارتی دیموکراتی کوردستانەوە وەک ئەندامی کۆمیتەی ئامادەکاری کۆنگرەی حەوتەم دەستنیشان کرا. ساڵی 1966 وەک نیشانەی ڕێزگرتن لە کار و پابەندبوونی بە شۆڕش، لە کۆنگرەی حەوتەمدا بە ئەندامی کۆمیتەی ناوەندی و دواتر بە ئەندامی مەکتەبی سیاسی پارتی دیموکراتی کوردستان هەڵبژێردرا. ساڵی 1966 بووەتە بەرپرسی قوتابخانەی دارایی پارتی دێموکراتی کوردستان. ساڵی 1966 بووەتە ئەندامی ئەنجومەنی سەرکردایەتی شۆڕشی کوردستان لە عێراق. ساڵی 1966 بووەتە ئەندامی نووسینگەی کار (ال مەکتەب التەنفیزی)ی ئەنجومەنی سەرکردایەتی شۆڕشی کوردستان لە عێراق. لە 22ی حوزەیرانی 1966، ئەندامی شاندی پارتی دیموکراتی کوردستان بووە، بە سەرۆکایەتی حەبیب فەیلی، سکرتێری پارتی دیموکراتی کوردستان، بۆ حکومەتی عێراق، ئەمەش بووە هۆی دەستپێکردنەوەی بەیاننامەی 29ی حوزەیران و واژۆکردنی سەرۆکوەزیرانی عێراق د لە سەرۆک کۆمار. مستەفا بارزانی لە کۆنفرانسی سەربازی-سیاسی کانی سیماق (هێلەر) وەک ئەندامی قوتابخانەی سیاسی پارتی دیموکراتی کوردستان بەشداری کردووە. لە تشرینی یەکەمی ساڵی ١٩٦٨ تا شوباتی ١٩٦٨ مامۆستای مێژوویی حیزبی دێموکراتی کوردستان بووە لە پۆلی یەکەمی قوتابخانەی پەیوەندیی کادیر لە گوندی چومان، سەر بە پارێزگای هێولێر. لە مانگی نیسانی ساڵی ١٩٦٩ تا مانگی ئابی ١٩٦٩ مامۆستای مێژوویی حیزبی دێموکراتی کوردستان بووە لە قوتابخانەی پەیوەندیی کادری حیزبی دێموکراتی کوردستان لە گوندی نەوپیردان، سەر بە پارێزگای هێولێر. لە 1ی حوزەیرانی ساڵی 1970 بووەتە سەرنووسەری ڕۆژنامەی "بیرەیتی". ساڵی 1970 لەلایەن نوێنەرانی کۆنگرەی هەشتەمەوە بە ئەندامی کۆمیتەی ناوەندیی پارتی دیموکراتی کوردستان هەڵبژێردرا. ساڵی ١٩٧٠ لە یەکەمین کۆبوونەوەی کۆمیتەی ناوەندیدا بە ئەندامی قوتابخانەی سیاسی هەڵبژێردرا. لە مانگی تەمموزی ساڵی ١٩٧٠ تا مانگی تشرینی یەکەمی ١٩٧٠ مامۆستای نیگارکێشانی مێژوویی بووە بۆ پارتی دیموکراتی کوردستان لە پۆلی سێیەمی قوتابخانەی ڕاهێنانی کادری پارتی دیموکراتی کوردستان لە بەغدا. لە 27ی 1ی ساڵی 1970 کرایە پارێزگاری سلێمانی و تا 1ی ​​ئازاری 1974 خزمەتی کردووە، خاوەنی ڕۆژنامەی خێبات بووە. ڕۆژی سێشەممە 3ی شوباتی ساڵی 1971، خەڵکی سلێمانی لە شارۆچکەی دوزخورماتوو سەر بە پارێزگای کەرکوک بە گەرمی پێشوازییان لێکرد و هەموو ڕێگاکەیان ڕۆیشتنە شاری سلێمانی بۆ دەربڕینی خۆشحاڵی خۆیان بە دەستبەکاربوونی وەک پارێزگار.

ڕۆژی دووشەممە 30ی تشرینی دووەمی 1970 لەسەر بانگهێشتی دەسەڵاتدارانی یوگۆسلاڤیا بۆ ڕوونکردنەوەی دۆخی سیاسی عێراق سەردانی بەلگرادی کرد. ڕۆژی دووشەممە ١ی شوباتی ١٩٧١ لە مەراسیمی دەرچوونی پۆلی سێی قوتابخانەی ڕاهێنانی کادیری پارتی دیموکراتی کوردستان لە بارەگای لقی پێنجی پارتی دیموکراتی کوردستان لە بەغدا بەشداری کرد. لە 3ی شوباتی ساڵی 1971 کرایە پارێزگاری سلێمانی. ڕۆژی سێشەممە 1ی حوزەیرانی 1971 وەک پارێزگاری سلێمانی و ئەندامی قوتابخانەی سیاسی پارتی دیموکراتی کوردستان پێشوازی لە شاندێکی کۆمیتەی ناوەندی حزبی شیوعی بولگاریا کرد. لە 16ی ئابی ساڵی 1971، لە ئاهەنگی یۆبیلی زیو یان 25 ساڵەی دامەزراندنی پارتی دیموکراتی کوردستان لە سلێمانی وتارێکی وەک پارێزگاری سلێمانی خوێندەوە. ڕۆژی چوارشەممە ٢٠ی تشرینی یەکەمی ١٩٧١ لە پارێزگای سلێمانی پێشوازی لە ئەلێکسان کیراکۆسیان جێگری سەرۆکوەزیرانی کۆماری سۆڤیەتی ئەرمینیا و کارن دیمتریان سکرتێری حزبی شیوعی ئەرمینیا کرد. لە ٣٠ی ئازاری ١٩٧٢ وەک پارێزگاری سلێمانی لە کۆنگرەی حەوتەمی یەکێتی قوتابیانی کوردستان وتارێکی پێشکەش کرد. لە ئۆکتۆبەری ساڵی ١٩٧٢ لەسەر بانگهێشتی فەرمی حزبی کۆمۆنیستی یوگۆسلاڤیا و بەرەی نیشتمانپەروەری بولگاریا سەردانی یوگۆسلاڤیا و بولگاریای کرد. ڕۆژی یەکشەممە ٨ی پووشپەڕی ١٩٧٣ لە بارەگای لقی پێنجی حیزبی دێموکرات پێشوازی لە شاندێکی هاوبەشی شیوعیەکانی یوگۆسلاڤیا کرد. ساڵی 1973 لە وەرزی چوارەمی قوتابخانەی ڕاهێنانی کادری حیزبی دێموکراتی کوردستان لە گوندی نەوپیردان بووەتە مامۆستای هونەری مێژوویی حیزبی دێموکرات. ڕۆژی هەینی 1ی شوباتی ساڵی 1974 وەک ئەندامی قوتابخانەی سیاسی پارتی دیموکراتی کوردستان و پارێزگاری سلێمانی بەشداری لە مەراسیمی کردنەوەی کۆنگرەی پێنجەمی یەکێتی مامۆستایانی کوردستان لە شاری سلێمانی کرد.

لە 12ی ئازاری 1974، بەهۆی جێبەجێنەکردنی ڕێککەوتنی 11ی ئازار لەلایەن حکومەتی عێراقەوە، دەستلەکارکێشانەوەی خۆی ئاراستەی ئەحمەد حەسەن بەکر (1914 - 1982) سەرۆکی کۆماری عێراق کرد. لە ٢ی نیسانی ١٩٧٤ بە فەرمانی ئەنجومەنی سەرکردایەتی شۆڕش لە پۆستی پارێزگاری سلێمانی دوورخرایەوە. لە ساڵی ١٩٧٤ لە سەردەمی شۆڕشی ئەیلولدا وەک ئەمینداری گشتی ئەمینداریەتی گشتی دارایی دەستنیشانکرا. لە ٧ی ئایاری ١٩٧٤ تا ٨ی ئابی ١٩٧٤ وانەبێژی بەرنامە و کاروباری ناوخۆی پارتی دیموکراتی کوردستان و شێوازی دامەزراندنی پارتی دیموکراتی کورد لە پۆلی پێنجەمی قوتابخانەی ڕاهێنانی کادیرانی پارتی دیموکراتی کوردستان لە گوندی زینیوەی شێخی سەر بە قەزای حاجی ئۆمەران سەر بە پارێزگای هەولێر. ساڵی 1974 دوای دەرچوونی یاسای ئەنجومەنی یاسادانان و ئەنجومەنی کاری هەرێمی کوردستان، وەک وەزیری دارایی (ئەنجومەنی جێبەجێکردن و یاسادانان) دەستنیشانکرا. ساڵی 1975 دوای شکستی شۆڕشی ئەیلول پەنای بۆ شای ئێران برد. ساڵی 1976 بووەتە ئەندامی سەرکردایەتی کاتی پارتی دیموکراتی کوردستان (کۆنفرانسی بەرلین). لە ساڵی 1977 ماڵەکەی وەک پەناگەیەک بۆ ئەو کەسانە بەکارهێنرا کە پەیامی سەرکردایەتی کاتی پارتی دیموکراتی کوردستانیان گەیاندە ئیدریس بارزانی. ساڵی 1979 بووەتە بەرپرس و پاشان سەرۆکی لیژنەی ئامادەکاری کۆنگرەی نۆیەمی پارتی دیموکراتی کوردستان. ساڵی 1979 لە لایەن نوێنەرانی کۆنگرەی نۆیەمی حیزبی دێموکراتی کوردستانەوە بە ئەندامی کۆمیتەی ناوەندیی حیزبی دێموکراتی کوردستان هەڵبژێردرا. لە ساڵی ١٩٧٩ لە یەکەمین کۆبوونەوەی کۆمیتەی ناوەندیدا بە سکرتێر هەڵبژێردرا. لە ٢٨ی تشرینی دووەمی ١٩٨٠ لەگەڵ سەرۆک کۆمار مەسعوود بارزانی و بە نوێنەرایەتی پارتی دیموکراتی کوردستان، ڕێککەوتنی بەرەی نیشتمانپەروەری دیموکراتی (الجەبح ال وێتانیە ئەل دیموکراتییە) کە ناوی بەرەی دابڕاو بوو، لەگەڵ حزبی شیوعی عێراق و پارتی سۆسیالیستی یەکگرتووی کوردستان بە مەبەستی هاریکاری واژۆ کرد. ساڵی 1981 بۆ شانۆی شاخ کرایە سەرنووسەری ڕۆژنامەی خەبات، ئۆرگانی پارتی دیموکراتی کوردستان. ڕۆژی چوارشەممە ١ی نیسانی ١٩٨١ بەشداری لە ڕێوڕەسمی کردنەوەی خولی حەوتەمی کۆنفرانسی کادیران کرد. لە ١ی نیسانی ١٩٨١ تا ٧ی خاکەلێوەی ١٩٨١، ڕاهێنەری یاسای سەربازی خولی حەوتەمی کۆنفرانسی کادیرانی پارتی دیموکراتی کوردستان لە گوندی ڕەجان لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان بووە. ساڵی 1982 هەوڵی ئاشتبوونەوەی پارتی دیموکراتی کوردستان و پارتی دیموکراتی گەلی کوردستان دەدات.

لە ٣٠ی نۆڤەمبەری ١٩٨٥ تا ٣ی نیسانی ١٩٨٦ مامۆستای مێژوویی حیزبی دێموکراتی کوردستان و هەشتەمین کۆنگرەی کۆنفرانسی کادیرانی پارتی دیموکراتی کوردستان لە گوندی ڕەجان لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان بووە. لە 12ی حوزەیرانی ساڵی 1988 لە بارەگای شواکورکی حزبی شیوعی عێراق، بەرنامەی بەرەی کوردستانی و شاندی پارتی دیموکراتی کوردستانی واژۆ کرد. ساڵی 1989 لە کۆنگرەی دەیەمی پارتی دیموکراتی کوردستان وەک جێگری سەرۆکی پارتی دیموکراتی کوردستان دەستنیشان کرا. ساڵی 1989 لە کۆنگرەی دەیەمی پارتی دیموکراتی کوردستان بەهۆی کارەکانی لە کۆنگرەی یەکەمەوە تا دەیەمین نازناوی سەرۆکایەتی پێبەخشرا. مەسعوود بارزانی مەدالیای شەرەفی بارزانی پێبەخشرا. لە 12ی 1ی 1991 تا 18ی شوباتی 1992 مامۆستای مێژووی کۆنگرەی یەکەم و دووەم و سێیەمی پارتی دیموکراتی کوردستان بووە لە خولی نۆیەمی کۆنفرانسی کادیرانی پارتی دیموکراتی کوردستان لە شارۆچکەی پیرمام لە پارێزگای هەولێر. لە 19ی ئاداردا بەشداری لە کۆبوونەوەی بەرەی کوردستانی کرد کە ئامانج لێی دیاریکردنی وادەی هەڵبژاردنی جڤاتی نیشتمانی کوردستان و دۆخی ئابووری و ئەمنی باشووری کوردستان بوو. ڕۆژی یەکشەممە ١٦ی پووشپەڕی ١٩٩٢ وتارێکی لە ڕۆژنامەی خەبات ئۆرگانی پارتی دیموکراتی کوردستان بڵاو کردەوە. ساڵی 1993 وەک خاوەنی ئیمتیازی ڕۆژنامەی خێبات، ئۆرگانی پارتی دیموکراتی کوردستان، لە وەزارەتی پەروەردەی حکوومەتی هەرێمی کوردستان وەرزێکی فەرمی وەرگرتووە. لە ساڵی ١٩٩٣ لە کۆنگرەی یازدەهەمدا بووە جێگری سەرۆکی پارتی دیموکراتی کوردستان. چوارشەممە ٩ی تشرینی دووەمی ١٩٩٤ لە بارەگای سکرتاریەت جەلال تاڵەبانی کۆبوونەوەیەکی هاوبەشی قوتابخانەی سیاسی پارتی دیموکراتی کوردستان - یەکگرتوو و یەکێتی نیشتمانپەروەری کوردستانی لە شاری هەولێر ڕێکخست بەمەبەستی ڕێگریکردن لە ناکۆکی نێوانیان. ساڵی 1999 لە کۆنگرەی دوانزەهەمدا بۆ جاری سێیەم بووە جێگری سەرۆکی پارتی دیموکراتی کوردستان. لە ٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٠ بە سەرۆکی پارتی دیموکراتی کوردستان هەڵبژێردرا. مەسعوود بارزانی بە ئامانجی کردنەوەی بارەگای سەرەکی دامەزراوەی پلە باڵای ئەیلول لە شارۆچکەی شەقڵاوەی سەر بە پارێزگای هەولێر. ساڵی ٢٠١٠ لە کۆنگرەی سێزدەهەمی پارتی دیموکراتی کوردستان، سەرۆک... مەسعوود بارزانی بە مامۆستای حیزب ناسرابوو. دوایین ئەندامی سەرکردایەتی یەکەمی کۆنگرە بوو کە ماوەی 71 ساڵ سەرکردایەتی پارتی دیموکراتی کوردستانی کرد تا ڕۆژی دووشەممە 25ی ئەیلولی 2017 لە ڕیفراندۆمی سەربەخۆیی کوردستان دەنگی (بەڵێ)ی دا، سەرەڕای خراپی باری تەندروستی. پێش نیوەڕۆی ڕۆژی سێشەممە 24ی تشرینی دووەمی 2017، بەهۆی نەخۆشی لە نزیک شاری هەولێر کۆچی دوایی کرد و لە شاری هەولێر بەخاک سپێردرا. زمانی کوردی، عەرەبی، فارسی و ئینگلیزی شارەزا بووە.

بەرهەمەکانی: ١.

مێژووی پارتی دیموکراتی کوردستان - عێراق تا دامەزراندنی کۆنگرەی سێیەم لە ساڵی 1968.

سەرچاوە:

ئەرشیفی کۆمیتەی ئینسایکلۆپیدیای پارتی دیموکراتی کوردستان.