دکتۆر فرێدریک تیسۆ لە ساڵی ١٩٥١ لە جەزائیر لەدایک بووە، لە ساڵی ١٩٦٢ گەڕاوەتەوە بۆ فەرەنسا و لە شاری لیۆنی پایتەختی فەرەنسا نیشتەجێ بووە. خوێندنی لە فەرەنسا تەواو کردووە و لە ساڵی ١٩٨٠ بڕوانامەی پزیشکی بەدەستهێناوە، بۆ ماوەی چەند ساڵێک ناوەندێکی تەندروستی گوندنشینی لە دۆڵی ئایت بوگێمێز بەڕێوەبردووە و لەوێش یارمەتی نەخۆشەکانی داوە. وەک پزیشکێکی فەرەنسی بڕیاریدا یارمەتی ئەو کەسانە بدات، بەتایبەتی ئەو کەسانەی لە وڵاتانی دوورەدەستدان کە شەڕیان تێدا بووە و هیچ هاوکارییەکیان لەبەردەستدا نییە.

دکتۆر فرێدریک تیسۆ ژیانێکی زۆر چالاکانەی بەسەر بردووە. ساڵی 1982 چووەتە ڕۆژهەڵاتی کوردستان و لە گوندی مێزرێ سەر بە ناوچەی ئالانی سەردەشت لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان وەک پێشمەرگە کاری کردووە و لە نەخۆشخانەی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران خزمەتی نەخۆش و بریندارانی شەڕی حکوومەتی ئێرانی کردووە.

دکتۆر فرێدریک تیسۆ، ئەندامی ڕێکخراوی پزیشکانی بێسنوور، لە ساڵی ١٩٨١ لە نزیکەوە ئاشنا بوو بە دۆخی نالەباری گەلی کورد، ئەو کاتەی سەرۆکی ئینستیتیوتی کوردی بوو لە پاریسی پایتەختی فەرەنسا، لەسەر ڕێگای کەنداڵ نێزان. تیسۆ بە قووڵی تێوەگلاوە لە ئازار و ئازارەکانی گەلی کورد. دوای جێهێشتنی کوردستان و گەڕانەوەی بۆ فەرەنسا، لایەنگرێکی تەواوەتی بزووتنەوەی ڕزگاریخوازی کورد بووە. ساڵی 1984 لەگەڵ بێرنارد کوشنەر لە چیاکانی کوردستان هاوڕێیەتی دەکات. دوکتور فرێدریک تیسۆ دژی شەڕی لایەنە کوردییەکان بووە و بەردەوام هەوڵی نێوەندگیری لە نێوانیاندا داوە. ساڵی 1984 گەڕایەوە مەغریب و بۆ ماوەی پێنج ساڵ لەو وڵاتەدا بە کارتی تەندروستی خزمەت دەکات و هاوکاری نەخۆشەکانی کردووە.

ساڵی 1989 لە پاریس لە کۆنفرانسێکدا سەبارەت بە پرسی کورد بەشداری کرد و وتی: هیچ کام لە وڵاتەکانی تورکیا، عێراق، ئێران و سوریا بە ئەنجامی ئەو کۆنفرانسە دڵخۆش نەبوون. ساڵی 1991 لەگەڵ بێرنارد کۆشنەر ڕۆڵی هەبووە لە داڕشتنی بڕیارنامەی 688ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ دابینکردنی ناوچەیەکی ئازاد و دژە فڕین بۆ خەڵکی هەرێمی کوردستان. ساڵی 1991 چەند جارێک سەردانی باشووری کوردستانی کردووە.

لە ١٢ی تەمموزی ٢٠٠٦ لە شاری پۆرت ئۆ پرینسی پایتەختی هایتی تووشی ڕووداوێکی سەخت بوو. دوای ڕووداوێک کە بەهۆی کەوانەیەکی کارەبایی ڤۆڵتیەی بەرزەوە فڕێدرایە هەوا، کاتێک کەوتە خوارەوە پشتی شکا. لەو کاتەوە نەیتوانیوە بە پێ بڕوات و کورسی گەڕۆک بەکاردەهێنێت.

لە ٢٣ی ئەیلولی ٢٠٠٧ فەرەنسا کونسوڵخانەی خۆی لە شاری هەولێر کردەوە و دکتۆر فرێدریک تیسۆ دەبێتە یەکەم کونسوڵی فەرەنسا لە هەولێر. لەو کاتەوە بە فەرمی نوێنەرایەتی وڵاتەکەی کردووە لە هەرێمی کوردستان. وەک دیپلۆماتکارێک و لایەنگری پرسی کورد هەمیشە هەوڵی بەهێزکردنی پەیوەندییەکانی فەرەنسا لەگەڵ هەرێمی کوردستانی داوە. لەو بارەوە دەڵێت: من ئەو کاتەی ئەرکی کونسوڵی وڵاتەکەم لە کوردستان پێدرابووم، نەبوومە دیپلۆماتکار، بەڵکو لە ڕێگەی کاری پزیشکییەوە پەیوەندیم بە سیاسەتەوە کرد.

دکتۆر فرێدریک تیسۆ تا ساڵی ٢٠١٢ لە کوردستان مایەوە و بەشداری زۆر بۆنە و مەراسیمی حکومەتی هەرێمی کوردستانی کرد، هەروەها پردێکی بەهێزی نێوان کوردستان و فەرەنسا بوو. لە زۆر بۆنەدا تاجە گوڵینەی لەسەر گۆڕی شەهیدان و ئەنفالکراوان لە بارزان و هەڵەبجە و جێرمیان و بێهدینان و بالیسان و هەموو شوێنەکانی تری کوردستان دانا.

ڕۆژی 30ی ئەیلولی 2012 دوای تەواوکردنی ماوەی کونسوڵی فەرەنسا لە هەولێر گەڕایەوە وڵاتەکەی. لە کاتی خانەنشین بوونیدا، لە هۆڵی شەهید سەعید عەبدوڵڵا، لەلایەن حکومەتی هەرێمی کوردستانەوە مەراسیمێکی گەورەی بۆ ڕێکخرا، هەروەها چەندین بەرپرسی باڵای حکومەت ئامادەی مەراسیمەکە بوون و سوپاس و ڕێزی حکومەت و خەڵکی کوردستانیان دەربڕی بۆ نزیکەی سی ساڵ خزمەتی بە دۆزی مافە ڕەواکانی گەلی کوردستان. لە مەراسیمەکەدا دکتۆر دکتۆر فرێدریک تیسۆ سوپاسی سەرۆک کۆمار کرد مەسعوود بارزانی و نێچیرڤان بارزانی خۆشحاڵی خۆی دەربڕی کە وەک دیپلۆماتکارێک خزمەتی بە دۆزی ڕەوای گەلی کورد کردووە. جەختیشی لەوە کردەوە کە بەردەوام دەبێت لە خزمەتکردنی ئەو گەلانەی کە مافەکانیان لێ زەوت کراوە و وەک دۆستی کورد دەمێنێتەوە.

بەهۆی ئەو خزمەتانەی پێشکەشی خەڵکی کوردستان کردووە، چ لە کوردستان و چ لە فەرەنسا و لە سەرانسەری جیهان، لە ١٥ی ئایاری ٢٠١٣ نازناوی سەرۆک کۆماری پێبەخشرا. مەسعوود بارزانی مەدالیای بارزانی وەرگرتووە.

سەرچاوە:

1. ئەرشیفی کۆمیتەی ئینسایکلۆپیدیای پارتی دیموکراتی کوردستان.