خوسرەو تۆفیق فەتحولە، ئابووریناس و سیاسەتمەدار ناسراو بە نەبەز، لە ساڵی ١٩٤٨ بەرپرسی ڕێکخستنەکانی حزبی شیوعی عێراق بووە، لە ساڵی ١٩٥٥ بووەتە ئەندامی سەرکردایەتی حزبی شیوعی عێراق لە شاری سلێمانی. لە ساڵی ١٩٥٦ لە کاتی یەکگرتنی دووهەمدا بووەتە ئەندامی کۆمیتەی ناوەندیی حیزبی دێموکراتی کوردستان. ساڵی 1959 بەهۆی هەڵوێستی چەپگەرایی لە کۆنگرەی چوارەمی پارتی دیموکراتی کوردستان - عێراق لەلایەن نوێنەرانی کۆنگرەوە لە پارتی دیموکراتی کوردستان دەرکرا.

ژیاننامە

خوسرەو تۆفیق فەتحولە، لە ساڵی ١٩٣٠ لە شاری سلێمانی لە دایکبووە، برای ئەندازیارەکەیە درەختی تۆفیق فەتحولە (١٩٣٢ - ١٩٨٠) ئەندامی کۆمیتەی ناوەندیی پارتی دیموکراتی کوردستانە. ساڵی 1948 بووەتە خوێندکار لە کۆلێژی باڵای مامۆستایانی بەغدا. بەڵام بەهۆی تێوەگلانی لە چالاکییە سیاسییەکاندا خوێندنی تەواو نەکردووە. لە ساڵی ١٩٤٩ لە کۆلێژی بازرگانی بەغدا وەرگیراوە و بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لە بواری ئابووری و بازرگانی وەرگرتووە. لە ساڵانی (1960 - 1962) بەڕێوەبەری ئامار بووە لە وەزارەتی پلاندانانی کۆماری عێراق. لە ساڵی ١٩٦١ لە لایەن دەسەڵاتدارانی کۆماری عێراقەوە بە هۆی چالاکی سیاسییەوە زیندانی کرا. لە ساڵی 1970 بووە بە بەڕێوەبەری گشتی پلاندانان و چاودێری لە وەزارەتی کاروباری باکور لە حکومەتی عێراق. لە ساڵی ١٩٧١ بووە بە بەڕێوەبەری گشتی فەرماندەیی ئینحیساری توتینی کۆماری عێراق لە بەغدا. ڕۆژی چوارشەممە ١١ی ئابی ٢٠٠٤ لە بەغدا کۆچی دوایی کرد و لەوێ بەخاک سپێردرا. شارەزایە لە هەردوو زمانی کوردی و عەرەبیدا.

لاپەڕەی کار

خوسرەو تۆفیق فەتحولە لە ساڵی ١٩٥٦ لەگەڵ کۆمەڵێک ئەندامی حزبی شیوعی عێراق پەیوەندییان لەگەڵ ڕیزەکانی پارتی یەکگرتووی دیموکراتی کوردستان دروست کرد. لە ساڵی ١٩٥٦ لە کاتی یەکگرتنی دووەمدا بووەتە ئەندامی کۆمیتەی ناوەندیی پارتی یەکگرتووی دێموکراتی کوردستان. لە ساڵانی (١٩٥٧-١٩٥٨) بەرپرسی لقی یەکەمی پارتی یەکگرتووی دیموکراتی کوردستان بووە. لە ساڵی ١٩٥٧ لە کاتی یەکگرتنەوەی سێیەمدا بووەتە ئەندامی کۆمیتەی ناوەندیی پارتی یەکگرتووی دیموکراتی کوردستان و لە ساڵی ١٩٥٩دا بووەتە خاوەنی ڕۆژنامەی بیڕایێتی بە زمانی کوردی.

لە ٨ی ئازاری ١٩٥٩ لە کاتی دەربەدەری عەقید عەبدولوەهاب شەواف (١٩١٦ - ١٩٥٩)، لەگەڵ زێم ڕوکین عەبدولکەریم قاسم (١٩١٤ - ١٩٦٣)، سەرکردایەتی خۆپیشاندانەکانی شارەکانی زاخۆ و دهۆکی کرد و فەرماندەیی هێزێکی چەکداری لایەنگرانی پارتی یەکگرتووی دیموکراتی کوردستانی کرد، سەرکردایەتی هێرشەکانی سەر شاری موسڵی کرد.

لە 30ی حوزەیرانی ساڵی 1959 لە دووەمین کۆنفرانسی بەغدا بەهۆی چەپگەراییەوە تا کۆنگرەی چوارەم لە پۆستی سەرکردایەتی دوورخرایەوە و لە هەمان ساڵدا بەهۆی چەپگەراییەکەی لە کۆنگرەی چوارەمی پارتی دیموکراتی کوردستان - عێراق لە ڕیزەکانی پارتی دیموکراتی کوردستان لەلایەن نوێنەرانی کۆنگرە دوورخرایەوە.

دوای دەستگیرکردنی لە ساڵی ١٩٦٣ و لەسەر داوای دارا تۆفیق برای (١٩٣٢ - ١٩٨٠)، سەرۆک کۆمار مستەفا بارزانی (1903 - 1979)، داواکارییەکەی بۆ ئازادکردن پەسەند دەکرێت. عەبدولسەلام محمد عارف (١٩٢١ - ١٩٦٦)، سەرۆکوەزیرانی کۆماری عێراق ئازاد دەکات.

ساڵی 1974 پەیوەندی بە ڕیزەکانی شۆڕشی ئەیلولەوە کردووە و وەک جێگری سکرتێری گشتی دارایی دەستنیشانکراوە. لە ساڵی ١٩٧٥ دوای شکستی شۆڕشی ئەیلول کۆچ دەکات، بەڵام زۆری نەخایاند گەڕایەوە باشووری کوردستان و خەریکی کاری ئازادانە لە بەغداد.

ڕۆژی چوارشەممە 11ی ئابی 2004 لە شاری بەغدا کۆچی دوایی کرد و لەوێ بەخاک سپێردرا. شارەزای هەردوو زمانی کوردی و عەرەبی بووە.

سەرچاوە:

1- ئەرشیفی کۆمیتەی ئینسایکلۆپیدیای پارتی دیموکراتی کوردستان.

کریس کوتچێرا، شەڕی گەورە، وەرگێڕانی ئیبراهیم یونیسی، چاپی دووەم، (تاران - موسێسی ئینتیشارات نیگا ١٣٧٧).

2- مێهدی محمد قادر، پێشهاتە سیاسییەکانی کوردستانی عێراق 1945-1958 (سلێمانی - ناوەندی لێکۆڵینەوەی ستراتیژی کوردستان 2005).

3- جێرسیس فەتاح ئاللە موحەمی، ئەلعێراق fî ئەحمەد قاسم ئارا و xwatir 1958 - 1988، ئەل کوز ئەلسانی، (ال سوید ـ دار نەبێز لیل تەبیا وێل نیشر 1989).

4- حەبیب محمد کەریم، مێژووی پارتی دیموکراتی کوردستان لە عێراق (لە چوارچێوەی دەستەی کارگێڕیدا) 1946 - 1993 (دیهۆک - چاپخانەی خێبات 1998).

5- ئەلرەفیق عەلی سینکاری دامەزرێنەری بزووتنەوەی کورد لە یادی 30 ساڵەی لە دایکبوونی بزووتنەوەی ناسیۆنالیستی کورددا کوژرا، لە ڕۆژنامەی الشالی، بە زمانی یەکێتی دیموکراتی کوردستان لە عێراق، ژمارە 5، شوباتی 1984.

6- شەهید دارا تۆفیق، ڕۆژنامەی کوردستانی نیوێ، ئۆرگانی یەکێتی نیشتمانپەروەری کوردستان، ژمارە 7847، ساڵی بیست و هەشت، سلێمانی، پێنجشەممە، 25ی نیسانی 2019.

7- عەبدولفەتاح عەلی ئال بۆتانی، هەرێمی بادینان 1925 - 1970 لێکۆڵینەوەیەک لە ڕووداوە سیاسییەکان و گوتاری سیاسی بەتایبەتی یەکەم، (هەولێر - ئەکادیمیای کوردی 2017).

8- فەرهاد عیونی، خەبات لەدژی ئەستەنەف القەتال لە کوردستان ڕێبی ئام چۆنە؟ 1974، موجەڵە گوڵان ئەلعەرەبی، موسەلە گوڵان ئەلئیلامیە، ئەلعەداد 28 هەولێر، 25 ئەیلوولی 1998.

9- فەرهاد ئونی، لە دوا لاپەڕەی وتارەکەمدا لەسەر عیلوول الکبیر، موجەلە گوڵان العربی، ئەلعەداد 28، هەولێر، چاپخانەی وەزارەتی دارایی، 22ی ئەیلولی 1998.

10- فەرهاد عیونی، "پیاوێکی خاوەن بەها و باوەڕ و بەها نیشتمانییە گەورەکان، خوسرەو تۆفیق، کە خەڵک بە هی خۆیان نایناسن"، گۆڤاری K21، ژمارە 7، هەولێر، 2010.

11- فوئاد سێدق، گێردێلولی سیاسێت، (هێلەر - وەزارەتی ڕۆشنبیری - بەڕێوەبەرایەتی گشتی چاپ و بڵاوکردنەوە - دەزگای چاپ و بڵاوکردنەوەی ڕێوشەنبیر 2006).

12- مستەفا صالح کریم، میراجیع ئەل ئەبتال ... وەتێلییە ئەلشەهێدە، سەحیفە ئەلئیتیحاد، سەحیفە المرکزیە لیل ئیتیحاد ئەل وێتانی ئال کوردستانی، ئاداد 323، ئەلسانێ ئەلسامینیە، ئەلسلێمانی، ئەلجوماع 18ی حوزەیرانی 1999.