رفیق محمد عزیز او در سنین بسیار کم به همراه مادرش به اربیل آمد، در مسجد ابوبکر خواندن قرآن را آموخت و در پیرزین، شاویس و بحرکه تحصیل کرد، اما بعدها تحصیل فقه را رها کرد.

مادرش او را به مدرسه فرستاد و به دلیل هوش و ذکاوتش، در کلاس سوم پذیرفته شد. پس از پایان دوره ابتدایی، به فکر ادامه تحصیل در یک موسسه صنعتی یا یک موسسه تربیت معلم افتاد، اما متأسفانه این آرزو محقق نشد زیرا برای این کار باید دو سال از سن خود کم می‌کرد، اگرچه این کار آسانی بود، اما او نمی‌توانست. پس از ترک مدرسه، مدتی بیکار بود، سپس با کمک برخی از دوستانش در یک سرویس توزیع مواد غذایی محلی مشغول به کار شد و به مدت سه سال در آنجا کار کرد.

او در بهار ۱۹۴۸ به حزب کمونیست پیوست و فعالیت خود را برای حزب آغاز کرد. سال‌های (۱۹۴۰-۱۹۴۱) آغاز فعالیت سیاسی او بود، در همین زمان، او توسط چند مرد جوان، از جمله معلم مشهور کرد، عزالدین فیضی، تشویق به ورود به زندگی سیاسی شد.

در همان زمان، به انجمن هیوا (Hîwa) پیوست و در ماه مه ۱۹۴۱ به عضویت انجمن هیوا درآمد. در سال ۱۹۴۲، به عضویت انجمن خلق درآمد که روزنامه‌ای به نام (Bilêse) منتشر می‌کرد و خود را مارکسیست می‌دانست.

او پس از اولین کنگره حزب کمونیست عراق در زمستان ۱۹۴۵ به عضویت حزب کمونیست عراق درآمد. او در ۱۳ اکتبر ۱۹۴۸ دستگیر شد و تا اوت ۱۹۵۸، یعنی به مدت ۱۰ سال، در زندان ماند.

در طول سال‌های زندان، زبان عربی را از طریق مطالعه آموخت و علاوه بر خواندن آثار طه حسین، نجیب محفوظ و دیگر نویسندگان عرب، چندین کتاب ادبی، داستان و کتاب سیاسی و همچنین بسیاری از شاهکارهای ادبیات روسی، انگلیسی و آلمانی را مطالعه کرد.

محمد عزیز او از سال ۱۹۶۴ تا ۱۹۹۳ دبیرکل حزب کمونیست عراق بود و خدمات ارزشمندی به آرمان عراق و منطقه به طور کلی ارائه داد.

محمد عزیز او از جمله شخصیت های کمونیستی است که در سال ۱۹۸۶ از سوی حزب کمونیست شوروی مدال لنین را دریافت کرد و همچنین در سال ۲۰۰۷ از سوی روسیه مدال آسیا و آفریقا (ستاره سبز) را دریافت کرد و پس از نلسون ماندلا، دومین فردی است که این مدال را دریافت کرده است.

در ۱۰ ژوئن ۲۰۱۵، در پیرمام، توسط رئیس جمهور مسعود بارزانی به او مدال بارزانی اهدا شد.

او روز چهارشنبه، ۳۱ مه ۲۰۱۷، در خانه‌اش درگذشت.

منبع:

بایگانی کمیته دانشنامه حزب دموکرات کردستان