Qonaxa xebata vekirî

Piştî serkeftina şoreşa 14ê Tîrmeha 1958an, partiyên siyasî yên Eniya Yekîtiya Neteweyî ya Iraqê dest bi xebata azad kirin. Rêbertiya şoreşger soz da ku piştî serdema veguhêz destûrek fermî bide partiyên Iraqî ku bixebitin, lê ev destûr heta Kanûna Pêşîn hate paşxistin.

Di 6ê Kanûna Pêşîn a 1960an de, Encûmena Serwer a Komara Iraqê qanûnek li ser hejmarek komeleyan derxist da ku destûr bide partiyên siyasî di 46 madeyan de. Hejmarek armancên siyasî, bi çend mercan, di nav de ku divê hemî endamên partiyê welatiyên Iraqî bin û ku hêzên çekdar, karmendên dewletê yên di beşa dîplomatîk de, û xwendekarên dibistanên seretayî û navîn ne destûr in ku bibin endamên partiyê.

Piştî derxistina vê qanûnê, serokatiya Partiya Demokrat a Kurdistanê (KDP) - Iraqê, komîteyek ji deh kesan pêk tê ku serokatîya wê dike. Mistefa Barzanî Di 6ê Sibata 1960an de, Wezareta Navxweyî ya Iraqê bi fermî destûr da Partiya Demokrat a Kurdistanê (PDK) ku bixebite. Destûr hat dayîn ku rojnameya xwe ya navendî, Xebat, derxîne.

Endamên komîteya damezrandinê ya qonaxa xebata vekirî ji van pêk dihatin:

1. Mistefa Barzanî, serok
2. Îbrahîm Ehmed, Sekreter
3. Nûrî Şawes
4. Omer Mistefa
5. Elî Ebdullah Amîn
6. Elî Eskerî
7. Motora Mela
8. Hîlmî Elî Şerîf
9. Îsmaîl Arif
10. Şemsedîn Muftî 

Lidarxistina kongreyê

Piştî ku Wezareta Navxwe ya Iraqê Partiya Demokrat a Kurdistanê (PDK) wekî hebûneke siyasî bi mafê xebata eşkere li seranserê Iraqê nas kir, rêveberiya PDKê ji bo lidarxistina kongreyeke nû ya partiyê xebitî, her çend PDKê kongreya xwe di wê kongreyê de li dar xist jî, ew kongre hatibû cemidandin.

Piştî konferansên herêmî li hemû komîteyên şaxan, komîteyên herêmî û rêxistinên girseyî, nûnerên kongreyê bi awayekî yasayî û eşkere hatin hilbijartin, dû re bi hebûna serok Mistefa BarzanîKongreya pêncemîn a Partiya Demokrat a Kurdistanê (PDK) di 5ê Gulana 1960an de li Bexdayê bi amadebûna 168 delegeyan hate lidarxistin.

destpêk Îbrahîm Ehmed Wî rapora Komîteya Navendî ya berê xwend, paşê Nûrî Şawes Rapora darayî û rapora rêxistinê ji aliyê Omer Mustafa ve hatin xwendin, her wiha rapora Komîteya Bilind a Çavdêrî û Muayeneyê jî. Piştre kongreyê biryar da ku çend komîte werin avakirin da ku rapora gilî, rêzikname û bernameyan, Komîteya Lêpirsîna Raportan, Komîteya Darayî û Saziyan û Komîteya Gilî û Gazinan binirxînin.

Ji ber guhertinên siyasî yên li Iraqê, Kongreya Pêncemîn hin guhertin di bernameyê de kirin, wek rakirina madeya 3-an, ku behsa karanîna teoriya Marksîst-Lenînîst dikir, û paragrafa têkildarî Mafê Serxwebûna Kurdistanê li hemû beşên Kurdistanê sererast kir û made wekî (têkoşîna piştgiriya birayên me yên Kurd li her deverê ku ew lê ne di têkoşîna ku ew ji bo temamkirina azadî û mafên xwe yên neteweyî dimeşînin û misogerkirina piştgiriya Komara Iraqê) hate guhertin.

Pêkhateya Partiya Demokrat a Kurdistanê (PDK), li gorî rêziknameya navxweyî ya kongreya pêncemîn, ji şane, komîteyên rêxistinî, komîteyên herêmî, komîteyên şaxan, komîteya navendî, mekteba siyasî, sekreterê komîteya navendî û serok pêk dihat.

Ji amadekariyan heta dawiyê, kongre di atmosfereke demokratîk de derbas bû û bi yekdengî serok Mistefa Barzanî Ew ji nû ve wek serok hate hilbijartin, paşê endamên kongreyê rêberiyek hate hilbijartin û cara yekem jinek gihîşt rêberiyê:

1. Mistefa Barzanî, serok
2. Îbrahîm Ehmed, Sekreter
3. Nûrî Şawes
4. Omer Mistefa
5. Dr. Murad Ezîz
6. Elî Ebdullah
7. Salih Yûsfî
8. Elî Eskerî
9. Haşim Akreyî
10. Celal Şûanî
11. Nahîde Şêx Selam 
12. (Motora Mela) Abdullah Îsmaîl Ehmed
13.  Ehmed Amêdî
14. Elî Hemdî Mûsa
15. Ebdul Husên Feylî
16.  Seyîd Ezîz Şemzînî
17. Nûrî Ehmed Taha
18. Celal Telebanî 

Her yek ji Seyîd Ezîz Şemzînî, Nûrî Ehmed Taha û Celal Telebanî Navên wan wekî endamên serokatiyê nehatin eşkerekirin ji ber ku ew efserên artêşa Iraqê bûn û destûr nehatibû dayîn ku bibin endamên ti partiyek siyasî.

Rezervên Komîteya Navendî wiha bûn:

1. Neman Îsa Barzanî
2. Hîlmî Elî Şerîf
3.  Heyder Mihemed Emîn 
4. Mihemed Hacî Tahir 

Endamên mekteba siyasî ya partiyê ji aliyê endamên komîteya navendî ve hatin hilbijartin. Îbrahîm Ehmed, Nûrî Şawes, Elî Ebdullah, Dr. Murad Ezîz, Omer Mistefa.

Lijneya Bilind a Çavdêriyê (Çavdêriya Bilind) rasterast ji aliyê delegeyên Kongreyê ve hate hilbijartin.Hebîb Mihemed Kerîm, Zekiya Îsmaîl Heqî, Hormuz Nissan, Xalid Hesen Yusuf, Omer Hesen Bamarni, yedekê Komîteya Bilind a Mufetîşkirinê Abbas Huseyîn û Yadullah Feylî... . . .

Biryareke din a kongreyê ew bû ku li dijî dijberên hikûmeta Iraqê piştgirî bê dayîn, ji ber ku PKK cara yekem lîsanseke fermî wergirt û dikarî bi azadî tevbigere. Bala xwe bidin nûçeyan.

Çavkanî:

1. Mesûd Barzani, Barzani û Tevgera Rizgariya Kurd, 1958-1961, Cild II, (2012).
2. Qanûna Komeleyan, Rojnameya Iraqî, Wezareta Rêberiyê li Iraqê, Hejmar 283, Bexda, Şemî, 2ê Kanûnê,
3. Hebîb Mihemed Kerîm, Dîroka Partiya Demokrat a Kurdistanê - Iraq (li baregehê) 1946 - 1993, (Duhok - Çapxaneya Xebatê - 1998m).
4. Destûra Partiya Demokrat a Kurdistana Iraqê, Rojnameya Xebatê (El-Nidhal), Hejmar 141, Bexda, Yekşem, 9ê Kanûnê
5. Kongreya 5emîn a Partiya Demokrat a Kurdistanê, Kovara Rojî Nûw, Hejmar 3, Sal 1, Silêmanî, Çapxaneya Kamran, Hezîran 1960.
6.  Şêrko Fethullah Omer, Partiya Demokrat a Kurdistanê û Tevgera Rizgarîxwaz a Netewa Kurd 1946-1957, r. Suwara Qeladzeyî, (Çapxaneya Şehîd Azad Hewramî - 2013).
7. Ebdulstar Tahir Şerîf, Dîroka Partiya Şoreşger a Kurdistanê, Çapa Duyem, (Bexda, Weşanên Şoreşger, 1979).
8. Konferansa Giştî ya Partiya Demokrat a Kurdistanê, Rojnameya Yekîtiya Gel, Hejmar 88, Sala Duyemîn, Bexda, Sêşem, 9ê Gulanê,
9. Partiya Demokrat a Kurdistanê (PDK) – Iraq, Kongreya 5.
10. Kovara Partiyên Demokratîk ên Neteweyî û Demokratên Kurdistanê, Rojnameya Yekîtiya Gel, Hejmar 86, Bexda, Înî, 6ê Gulanê,
11. Dîroka Partiya Demokrat a Kurdistanê (PDK), Kongre û Konferans (Bername û Rêziknameya Navxweyî), Cild 1 û 2, (Çapxaneya Hewler-Rojhelat-2021).