هۆکار:

لە 10ی خەرمانانی ساڵی 1963دا ڕژیم هێرشێکی دیکەی بۆ سەر کوردستان دەستپێکرد و هەموو هێزە چەکدارەکانی ڕەوانەی بەرەکانی شەڕ کرد. سوپای کوردستان بۆ بەرگریکردن لە هێرشەکان چەندین بەرەی کردەوە و وەڵامی هێرشەکانی دایەوە. لەو ماوەیەدا سەرۆک مستەفا بارزانی چەند نامەیەکی ئاراستەی قوتابخانەی سیاسی پارتی دیموکراتی کوردستان کرد و داوای لە ئیبراهیم ئەحمەد سکرتێری حزب و قوتابخانەی سیاسی کرد کە چەند هێرشێک بۆ سەر سوپا لە ناوچەکانی خۆیان ئەنجام بدەن. بەڵام مەکتەبی سیاسی بەتایبەت ئیبراهیم ئەحمەد وەڵامی داواکارییەکانیان نەدایەوە و ڕێگەی نەدا فەرماندەکان بەبێ ڕەزامەندی خۆیان هێرش بکەنە سەر هێزەکانی حکومەت. ئەم ڕەفتارانە بووە هۆی ساردبوونەوەی پەیوەندییەکانی نێوان سەرۆک مستەفا بارزانی و ئیبراهیم ئەحمەد.

لە ١٨ی تشرینی دووەمی ١٩٦٣ حکومەتی بەعس بە کودەتایەکی سەربازی ڕووخاند. دوای کودەتاکە عەبدولسەلام عارف دەستی بەسەر دەسەڵاتدا گرت و ڕاستەوخۆ داوای لە سەرکردایەتی شۆڕش کرد دانوستان بکەن،

لە کانوونی یەکەمی ساڵی 1963، دوای ڕاوێژی سەرۆک بارزانی لەگەڵ قوتابخانەی سیاسی، دانوستان دەستیپێکرد و پارێزگاری سلێمانی، عەقید عەبدولڕەزاق مەحمود، وەک نوێنەری حکومەت هاتە ڕانیە و لەگەڵ سەرۆک مستەفا بارزانی، جەلال تاڵەبانی، و... نوری شاوێس ئەندامانی مەکتەبی سیاسی کۆبوونەوە و ڕێککەوتن لە نێوان هەردوولا لە دانوستانەکاندا کرا. لە 10ی شوباتی ساڵی 1964، حکومەت بەیاننامەیەکی ڕێککەوتنی بڵاوکردەوە و تیایدا هاتووە "دەوڵەت دان بە مافە نەتەوەییەکانی کورددا دەنێت".

لە 17ی شوباتی ساڵی 1964، ئیبراهیم ئەحمەد و سەید عەزیز شەمزینی و عومەر مستەفا دەبابە هاتنە سەنگەسەر و لەگەڵ سەرۆک بارزانی کۆبوونەوە و دەرئەنجامی کۆبوونەوەکەش ڕێککەوتنی هەموو لایەنەکان بوو لەسەر ڕێککەوتنی 10ی شوبات. دوای هەفتەیەک لە سەنگەسەر، ئیبراهیم ئەحمەد و هاوڕێکانی گەڕانەوە بۆ ماوێت و لەوێ دەستیان بە دژایەتی کردەوە. ئەمەش بووە هۆی ئەوەی ژمارەیەکی زۆر لە فەرماندە و چەکدارانی پێشمەرگە ماوێت بەجێبهێڵن و بچنە لای سەرۆک بارزانی لە سەنگەسەر بۆ ئەوەی پلانی قوتابخانەی سیاسی بۆ سەرۆک بارزانی ڕوون بکەنەوە. دوای هاتنی فەرماندەکانی پێشمەرگە، سەرۆک بارزانی کۆبوونەوەیەکی لەگەڵیان ئەنجامدا و دوای ڕاوێژ، بڕیاریدا هەموو ئەو فەرماندانەی کە شوێن مەکتەبی سیاسی کەوتبوون لە کارەکانیان دووربخاتەوە و فەرماندەیەکی دیکەش کە جێی متمانە بوون لە شوێنی ئەوان دابنرێت. ئەو فەرماندانەی لە کارەکانیان دوورخرانەوە بریتی بوون لە جەلال تاڵەبانی، عومەر مستەفا دێبابە، عەلی عەسکەری، کەمال موفتی. لە بەرامبەردا ئیبراهیم ئەحمەد و مەکتەبی سیاسی لە ٩ی نیسان کۆنفرانسی ماوێتیان ئەنجامدا.

ڕێکخستنی کۆنفرانسی:

لە ٤ی نیسان تا ٩ی نیسانی ١٩٦٤ کۆنفرانسەکە لە قوتابخانەی سەرەتایی گوندی ماوێت دەستی پێکرد. سەرەتا بڕیار درا کە کۆنفرانسەکە لە ١ی نیسانی ١٩٦٤ لە گوندی مالۆمە بەڕێوە بچێت، بەڵام دواتر گواسترایەوە بۆ ماوێت، چونکە قوتابخانەی سیاسی لە نامەکەیدا بە نوێنەرانی بانگهێشتکراوی گوتبوو کە لە ١ی نیسان کۆنفرانسێک بەڕێوەدەچێت، بەڵام دوای سێ ڕۆژ کۆنفرانسەکە بەڕێوەچوو. ڕاپۆرتی قوتابخانەی سیاسی لەلایەن ئیبراهیم ئەحمەد خوێندرایەوە و لە سەرجەم ئەندامانی کۆمیتەی ناوەندیشەوە دە ئەندام و بەرپرسی فیرقەی یەکەمی موسڵ و فیرقەی دووی هێولێر و فیرقەی سێی کەرکوک و فیرقەی چوارەمی سلێمانی و فیرقەی پێنجی بەغدا ئامادەی کۆبوونەوەکە بوون. کۆبوونەوەکە بە سەرۆکایەتی… نوری شاوێس، عەلی عەبدوڵڵا، سەید عەزیز شەمزینی و ئیبراهیم ئەحمەد، جەلال تاڵەبانی، عومەر مستەفا، ساڵح یوسفی، عەبدولحسێن فەیلی، هاشم ئاکرەیی و ناهید شێخ سەلام ئەحمەد بە هۆکاری جۆراوجۆر بەشداری کۆنفرانسەکەی نەکرد. عەقید عیسا پێجمان، نوێنەری دەزگای هەواڵگریی ئێرانی ساواک، لە کاتی بەڕێوەچوونی کۆنفرانسەکەدا لە ماوەت بوو.

ئامانجی سەرەکی ئیبراهیم ئەحمەد فەتاح لە کۆبوونەوەی ماوێت دژایەتیکردنی مستەفا بارزانی و دوورخستنەوەی لە سەرکردایەتی پارتی دیموکراتی کوردستان بوو. هەر لەو کۆنفرانسەدا شاندێک پێکهێنرا بۆ کۆبوونەوە لە نێوان قوتابخانەی سیاسی و سەرۆک مستەفا بارزانی. بۆ ئەو مەبەستەش شاندەکە چووە لای سەرۆک بارزانی و بڕیار درا تا شاندەکە نەگەڕێتەوە کۆنفرانسەکە کۆتایی نەیەت. شاندەکە لەگەڵ سەرۆک بارزانی گەیشتنە ئەنجامێکی هاوبەش و گەڕانەوە بۆ ماوێت. کاتێک شاندەکە گەڕایەوە کۆنفرانسەکە کۆتایی هاتبوو و قوتابخانەی سیاسی بەیاننامەیەکی دژی سەرۆک بارزانی دەرکردبوو بەناونیشانی ((ئایا ڕێککەوتنی بارزانی و موشیر ئاشتییە یان تەسلیمبوون؟)). بەپێی بەرنامەی کار و ئامانجە دیاریکراوەکان، لە کۆتا ڕۆژی کۆبوونەوەکەدا بڕیاری ڕاگرتنی دەوامی سەرۆک مستەفا بارزانی درا.

سەرچاوە:

1. مەسعوود بارزانی، بارزانی و بزووتنەوەی ڕزگاریخوازی کورد، 1958-1961، بەرگی دووەم، (2012).
2. مێژووی حیزبی دێموکراتی کوردستان، کۆنگرە و کۆنفرانسی (بەرنامە و پەیڕەوی ناوخۆ)، کۆمیتەی ئینسایکلۆپیدیای پارتی دیموکراتی کوردستان، بەرگی یەکەم، (هێلێر - چاپخانەی ڕۆکسانە - ٢٠٢١).
3. سەلاح خرسان، فڕۆکەوانی سیاسی لە کوردستان و عێراق، خوێندنەوەکان لە بزووتنەوە و لایەنە کوردییەکان لە عێراق 1946-2001، (بەیروت- چاپخانەی ئەلبێلاکس- 2001).  
4.     شەقیب ئەقراوی، سنەوات ئەلمیهنە فی کوردستان، ئێهێم ئەلئەحداس السیاسییە و ئەلئەسکەرییە فی کوردستان ئێمە العراق من 1958- 1980، ئەلتەبە ئەلسانیە، (هەولێر- مەتبەت ئەلمینارە- 2007).
5. حەبیب محمد کەریم، مێژووی حیزبی دێموکراتی کوردستان-عێراق (لە پۆستی سەرکردایەتی 1946 - 1993)، (دۆهوک - چاپخانەی خەبات - 1998. 
6. نزار خەیلانی، ئەسعەد خەیلانی بیرەوەرییەکانی دەکاتەوە، (هێولەر - دەزگای چاپ و پەخشی بەدیرخان - چاپخانەی هەڤی - ٢٠١٤).
7. عەبدولستار تاهیر شەریف، ململانێ لەگەڵ ژیان: یادەوەرییەکان 1971-1935، بەرگی یەکەم، (کەرکوک - چاپخانەی عەرەبخە - 2005).
8. حسێن محمد عەزیز، پێنج سەعات لەگەڵ برایم ئەحمەد، سلێمانی، دەزگای چاپ و بڵاوکردنەوەی سیما، چاپی سێیەم، ٢٠٠٢.