سیاسەتمەدار ئیسماعیل عارف عەبدولخێفور حاجی عەلی ناسراو بە ناوەکانی سیمکۆ - سربێست. ساڵی 1947 دوای شکستی کۆماری دێموکراتی کوردستان، بە فەرماندەیی جەنەڕاڵ مستەفا بارزانی (1903 - 1979)، بەشداری لە ڕووبەڕووبوونەوە لەگەڵ سوپای ئێراندا کردووە. ساڵی 1959 نوێنەری کۆنگرەی چوارەمی پارتی دیموکراتی کوردستان - عێراق بووە لە بەغدا. ساڵی ١٩٦٠ لە کۆنگرەی پێنجەمی پارتی دیموکراتی کوردستان کاندیدی سەرۆک کۆمار بوو. مستەفا بارزانی ئەندامی کۆمیتەی ناوەندیی حیزبی دێموکراتی کوردستان بوو. ساڵی 1964 لە کۆنگرەی شەشەمدا بە ئەندامی کۆمیتەی ناوەندی هەڵبژێردرا و لە یەکەمین کۆبوونەوەی کۆمیتەی ناوەندیدا بوو بە ئەندامی مەکتەبی سیاسی پارتی دیموکراتی کوردستان. لە ساڵانی (١٩٦٤ - ١٩٦٥) سکرتێری سەرۆک کۆمار مستەفا بارزانی بووە.
ژیاننامە
ئیسماعیل عارف عەبدولخافور حاجی عەلی لە ساڵی 1924 لە شاری سلێمانی لە دایکبووە و لە نەوەی شاعیر بابا تاهیر هەمەدانییە. لە ساڵی 1930 لە شاری سلێمانی دەستی بە خوێندنی ئایینی کردووە و لە ساڵی 1941 قۆناغی ناوەندی و خولی بیرکاری تەواو کردووە، لە ساڵی 1941 پەیوەندی بە ڕیزەکانی سوپای عێراقەوە کردووە و لە ساڵی 1946 بە پلەی عارف ڕیزەکانی سوپای عێراق بەجێدەهێڵێت و پەیوەندی لەگەڵ کۆماری دیموکراتی کوردستان دروست دەکات. لە ١٦ی شوباتی ١٩٩٩ لە نەخۆشخانەی ئازادی لە دهۆک کۆچی دوایی کرد. زمانی کوردی، ئینگلیزی، عەرەبی و فارسی شارەزا بووە.
لاپەڕەی کار
ئیسماعیل عارف عەبدولخافور حاجی عەلی، لە ساڵی ١٩٤٧ دوای شکستی کۆماری دیموکراتی کوردستان بە فەرماندەیی جەنەڕاڵ مستەفا بارزانی (1903 - 1979) بەشداری لە ڕووبەڕووبوونەوە لەگەڵ سوپای ئێران کردووە و لە هەمان ساڵدا دوای شکستی کۆماری کوردستان گەڕاوەتەوە باشووری کوردستان و بە تۆمەتی بەشداریکردن لە کۆماری کوردستان زیندانی و ئەشکەنجە و حوکمی لە سێدارەدانی بەسەردا سەپێنراوە. ساڵی 1958 و دوای ڕووخانی ڕژێمی پاشای عێراق لەلایەن ئەفسەرە ئازادەکانەوە لە زیندان ئازاد دەکرێت و پەیوەندی بە پارتی دیموکراتی کوردستان - یەکگرتووەوە دەکات و لە ساڵی 1959 نوێنەری کۆنگرەی چوارەمی پارتی دیموکراتی کوردستان - عێراق بووە لە بەغدا و دوای ساڵێک ئەندامی دەستەی دامەزرێنەری قۆناغی کراوەی پارتی دیموکراتی کوردستان - عێراق بووە.
لە ساڵی ١٩٦٠ لە کۆنگرەی پێنجەمی پارتی دیموکراتی کوردستان کە لە بەغدا بەسترا، کاندیدی سەرۆک کۆماری… مستەفا بارزانی (1903 - 1979) کە ئەندامی کۆمیتەی ناوەندی پارتی دیموکراتی کوردستان بووە. لە ساڵی ١٩٦١ پەیوەندی بە ڕیزەکانی هێزی پێشمەرگەی شۆڕشی ئەیلولەوە کردووە و لە ساڵی ١٩٦٣ بووە بە بەڕێوەبەری قوتابخانەی ڕاهێنانی کادیر لە گوندی ماوێت، لەسەر سنووری پارێزگای سلێمانی.
لە ساڵی 1964 و دوای کۆبوونەوەی بەرفراوانی ماوێت، هەوڵی پێکهێنانی لایەنی سێیەم درا، پاشان حیزبی سەرۆک شارەزایی باشتر و پەیوەندی لەگەڵ سکرتێری گشتیدا پەیدا بوو. مستەفا بارزانی هەر لەو ساڵەدا لە کۆنگرەی شەشەمدا بە ئەندامی کۆمیتەی ناوەندی هەڵبژێردرا و لە یەکەمین کۆبوونەوەی کۆمیتەی ناوەندیشدا بوو بە ئەندامی قوتابخانەی سیاسی پارتی دیموکراتی کوردستان و کرا بە ئەندامی ئەنجومەنی سەرکردایەتی شۆڕش لە کوردستانی عێراق. لە ساڵانی (١٩٦٤ - ١٩٦٥)، سکرتێری سەرۆک کۆمار بووە مستەفا بارزانی نوێنەری کۆنگرەی حەوتەمی ساڵی ١٩٦٦ و کۆنگرەی هەشتەمی ساڵی ١٩٧٠ی پارتی دیموکراتی کوردستان بووە.
ساڵی 1974 و دوای ئاڵۆزبوونی پەیوەندییەکانی پارتی دیموکراتی کوردستان و پارتی سۆسیالیستی بەعسی عەرەبی، بۆ جاری دووەم پەیوەندی بە ڕیزەکانی هێزی پێشمەرگەی شۆڕشی ئەیلولەوە کرد، و بۆ ساڵانی (1975-1976) دوای شکستی شۆڕشی ئەیلول وەک پەنابەر لە ئێران ژیاوە. ساڵی 1976 دوای گەڕانەوەی بۆ باشووری کوردستان، سەرەتا ڕەتکرایەوە و دوورخرایەوە بۆ باشووری عێراق و دواتر بۆ شاری بەغدا، لە ساڵی 1982ش لە لایەن بەرپرسانی حکوومەتی عێراقەوە وادەی گەڕانەوەی بۆ شاری سلێمانی پێدرا.
لە ساڵی ١٩٩١ بەشداری لە ڕاپەڕینی باشووری کوردستان دژی ڕژێمی سەدام حوسێن (١٩٣٧ - ٢٠٠٦) کردووە. لە ١٦ی شوباتی ١٩٩٩ لە نەخۆشخانەی ئازادی لە شاری دهۆک کۆچی دوایی کرد.
بەرهەمەکانی: ١.
بیرەوەریەکان - دەستنووس.
شانۆی کچی کورد 1991.
گوڵی ئازادی 1991.
تاقیکردنەوەیەکی بێبەرامبەر ٢٠١٧.
سەرچاوە:
ڕاهیل ئەحمەد مینازی لە کتێبی عیلول ئیسماعیل عارف لە خاکی خێڵوەد، ڕۆژنامەی خەبات، زمانی پارتی دیموکراتی کوردستان، ژمارە ٩١٢، هەولێر، هەینی ١٩ی شوباتی ١٩٩٩.
حەبیب محمد کەریم، مێژووی پارتی دیموکراتی کوردستان لە عێراق (لە چوارچێوەی سەرکردایەتی) 1946 - 1993، (دیهۆک - چاپخانەی خێبات 1998).
حوسێن لەتیف ئەلزێبیدی، موسەسە ئەلئەحزاب ئەلعێراقییە (بەیروت - موئەسەی عارف لیل مەتبوعەت - ٢٠٠٧).
شەقیب ئەقراوی، سێنێوات المێهنیە بۆ کوردستان، ئەحمەد الهوادیس السیاسیە وال عەسکەرییە بۆ کوردستان و عێراق، من 1958 ali 1980، ئەلتەبیعە السانیە، (هەولێر - چاپخانەی منار 2007).
شەعبان عەلی شەعبان، چەند زانیارییەکی سیاسی و مێژوویی، چاپی سێهەم، (هوێلەر - دەزگای چاپ و پەخشی ڕۆژهەڵات - 2013).
عەلی شنگالی، القزیە الکوردیە وێڵ حیزب ئەلبەعس العربی العشتراکی fî ئەلعێراق، ئەل کوز السالس، (دیھۆک - متبا خانی ٢٠١٢).
عەلی سینکاری، سەفحەت من نەبعە زەکەرتی فی الحزب الدیموقراتی الکوردستانی، (دیھۆک - متبا خانی ٢٠١٥.
میحمەد مێلا قادر، کورتەیەک لە مێژوویەکی پارتی دیموکراتی کوردستان و کەلتووری بارزانی نەمیر، چاپی دووەم، (هێلێر - دەزگای چاپ و پەخشی ئاراس 2007).
مەسعوود البارزانی، بارزانی وال هەرکە ئەلتەحریریە ئەلکوردیە، ئەلموجەلاد ئال سالس، (هەولێر - چاپخانەی وەزارەتی پەروەردە ٢٠٠٢).
نووسینگەی برایەتی و کەسایەتییە نەتەوەپەرستەکان و پێشمەرگەی شۆڕشی ئەیلول، ئیسماعیل عارف کۆچی دوایی کرد. ڕۆژنامەی برایەتی، ئۆرگانی پارتی دیموکراتی کوردستان - یەکگرتوو، ژمارە ٢٧٨٠، هیولەر، پێنجشەممە ١٨ی بەفرانباری ١٩٩٩.




