AI Kurdish (Sorani) Show Original

ئەحمەد خەلانی

ئیحمد ئیبراهیم مستەفا ناسراو بە (ئیحمەد خێڵانی)، لە ساڵی 1950 لە گوندی خێلانە سەر بە ناحیەی هاجی ئۆمەران لە ناحیەی چومان لە پارێزگای هەولێر لەدایک بووە. ساڵی 1975 دوای شکستی شۆڕشی ئیلول کۆچ دەکات بۆ ئێران و لەگەڵ کێریم سینکاری و شکێب ئاکرێی و ئازاد بەرواری ڕوویان لە نەکسدە کرد، بەڵام زۆر لەوێ نەمایەوە و گەڕایەوە گوندی خێڵان.


ئیحمەد ئیبراهیم مستەفا ناسراو بە ئیحمەد خەلانی، لە ساڵی 1950 لە گوندی خەڵانە سەربە ناحیەی حاجی عومەران، ناحیەی چۆمان لە پارێزگای هەولێر لەدایکبووە. ساڵی 1975 دوای شکستی شۆڕشی ئەیلوول، کۆچی کرد بۆ ئێران و لەگەڵ کەریم سنجاری، شێکیب ئاکرێی و ئازاد بەرواری ڕووی لە نەکسەدە کرد، بەڵام زۆر لەوێ نەمایەوە و گەڕایەوە گوندی خێڵانە. ساڵی 1976 گەڕایەوە باشووری کوردستان و لە گوندی خێڵان نیشتەجێ دەبێت. لە کۆتایی ساڵی ١٩٧٦ جارێکی تر کۆچی کردە ئێران. ساڵی 1991 دوای ڕاپەڕین و ڕاپەڕینی گەلی کوردستان لەگەڵ بنەماڵەکەی دەگەڕێتەوە باشووری کوردستان و لە شاری سۆران نیشتەجێ دەبێت.

 

ساڵی 1967 پەیوەندی بە هێزی پێشمەرگەی شۆڕشی ئەیلولەوە دەکات و بووە بە پێشمەرگە. هەروەها پاسەوان بووە لە ڕادیۆی دەنگی کوردستان کە ئەوکات ساڵح یوسفی سەرۆکایەتی دەکرد. ساڵی 1970 لەگەڵ ساڵح یوسفی چووەتە بنکەی پۆلیسی پێنج قەزای بەغدا، دوای ئەوە هاشم ئاکرەیی دەگوترێ، بەرپرسی فیرقەی پێنجی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران لە بەغدا، ئیحمەد ئیبراهیم خەلانی، لەگەڵ یەدوڵا فەیلی، میحمەد ئەمین بەگ، نەریمان حەبیب و پێشمەرگەکانی دیکە، لە ناوچەی باڵەکایەتی گەڕانەوە بۆ ناوپیردان و لەوێشەوە بۆ بەشی پاسەوانی سەربازگەی خێڵان گواستراونەتەوە، لەوێش خالید ئەجگەیی بە بەرپرسایەتی دانراوە.

 

ساڵی 1972 لە زیندانی زێلانەوە بۆ بەشی پاسەوانانی قوتابخانەی سیاسی گوازراوەتەوە. لەو سەردەمەدا محمد ئەمین ڕێشکێ بەرپرسی ئەو بوو. ساڵی 1976 دوای گەڕانەوەی لە ئێران، لەلایەن ڕژێمی بەعسەوە دەستگیر دەکرێت و بۆ ماوەی سێ مانگ لە زیندانەکانی ڕەوەندیز و هێولەر و بەغدا زیندانی دەکرێت و دواتر ئازاد دەکرێت و دەگەڕێتەوە گوندەکەی خۆی.

 

لە ساڵی ١٩٧٦، دوای دەستپێکردنی شۆڕشی گوڵان، ئەحمەد خێڵانی پەیوەندی لەگەڵ ڕیزەکانی هێزی پێشمەرگە دەکات شۆڕشی گوڵان لە کۆترەروو لە قەزای قەڵادیز لە سەردەمی عەلی حسن ئاغا شێروێت بووە بە پێشمەرگە. پاشان گەڕایەوە بۆ دەڤەری باڵەکایەتی و دەبێتە ئەندامی کۆمیتەی قەزای بەلەک. لە ساڵی ١٩٧٩ بەشداری لە کۆنگرەی نۆیەمی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێراندا کردووە و دوای کۆنگرە بووەتە سکرتێری کۆمیتەی قەزای بەلەک و تا ساڵی ١٩٩١ ئەو پۆستەی بەدەستەوە بووە.

 

ساڵی 1991 پێش دەستپێکردنی ڕاپەڕین و ڕاپەڕینی خەڵکی کوردستان، خۆی وەک پێشمەرگە گەڕایەوە و بەشداری ڕاپەڕینی دیانا دەکات. دوای ڕاپەڕین دووبارە وەک سەرۆکی ئەنجومەنی قەزای بەلەک هەڵبژێردرایەوە. دواتر پلەی فەرماندەی لە پێکهێنانی سوپای کوردستان وەرگرتووە و ئێستا ئەندامی فەرماندەیی یەکەمی ٤٣ی فەرماندەیی هەڵگوردە.

 

ئەحمەد خەلانی بەشداری چەندین شەڕی کردووە، وەک شەڕی وەرتێ و چیای دێربی. لەساڵی 1980 لە شەڕێکدا لەگەڵ سوپای عێراق لە حاجی عومەران بریندار دەبێت. سێ برای و کوڕێکی بەناوی عوسمان ئیبراهیم لە 13ی نیسانی 1984، ڕەحیم ئیبراهیم لە 24ی ئایاری 1988، مەولود ئیبراهیم لە 1ی تەمموزی 1994، تاهیر ئەحمەد لە 1ی 1ی 1995 شەهید بوون، هەروەها کوڕەزایەکی بە ناوی قادر محەمەد مستەفا لە 28ی 1ی 1984 لە بەغدا بە گوللە کوژرا. 1988، و خوشکەزایەکی دیکە بە ناوی محەممەد عەلی ئیبراهیم لە کاتی ئازادکردنی هەولێر لە ساڵی 1991 شەهید بوو، لە 16ی ئابی 1996 لەلایەن سەرۆک بارزانیەوە میدالیای بارزانی پێبەخشرا بەهۆی خزمەتەکانی بە کورد و کوردستان و میتۆدی بارزانی.

 


سەرچاوە:

1. ئەرشیفی کۆمیتەی ئینسایکلۆپیدیای پارتی دیموکراتی کوردستان.

 


بابەتەکانی پەیوەندیدار

شیوان میرکسان بەدین دۆری

شیوان میرکسان بادین دۆری لە ساڵی 1945 لە گوندی دۆرێ سەر بە ناحیەی بارزان سەر بە قەزای مێرگەسۆر لە دایکبووە. کوڕی میرکسان دۆرییە کە لە شۆڕشی بارزان (1943-1945) بەشداری کردووە و یەکێک بووە لە دۆستانی بارزانی نەمیر لە کۆماری دیموکراتی کوردستان. دواتر لە کاتی ڕووخانی کۆماری کوردستان لە شەڕەکانی قەزای شنۆ و شەڕی مێرگوێر لە ٢٥ی ئازاری ١٩٤٧ شەهید دەبێت، هەروەها یەکێک لە براکانی بە ناوی مێلا میرکسان لەگەڵ بارزانی نەمیر چووەتە ڕووسیا.

زانیاری زیاتر

تەمر ئەحمەد شاباز

تەمەر ئیحمەد شاباز لە ساڵی ١٩٥٢ پەیوەندی بە ڕێکخراوەکانی پارتی دیموکراتی کوردستانەوە کردووە، لە شۆڕشی ئەیلولی ١٩٦١-١٩٧٥، شۆڕشی گوڵان و ڕاپەڕین و یاخیبوونی خەڵکی کوردستان لە ساڵی ١٩٩١ بەشداری کردووە. لە ساڵی 1996 لە لایەن سەرۆک مەسعوود بارزانی مەدالیای بارزانی پێبەخشرا بەهۆی کار و تێکۆشانەکانی بۆ کورد و کوردستان.

زانیاری زیاتر

خالید شیلی

خالید محمد ئیبراهیم حسێن بە خالید شیلی ناسراوە. لە ساڵی 1943 لە پارێزگای دهۆک لەدایک بووە. ساڵی 1962 پەیوەندی بە پارتی دیموکراتی کوردستانەوە کرد و لە هەمان ساڵدا پەیوەندی بە پێشمەرگەی شۆڕشی ئەیلولەوە کرد. دوای شکستی شۆڕشی ئەیلول، کۆچی کرد بۆ ئێران. بەشداری شۆڕشی گوڵان کردووە. لە ساڵی 1991 لەگەڵ ڕاپەڕین و ڕاپەڕینی خەڵکی کوردستان گەڕایەوە باشووری کوردستان، لە ساڵی 2004 بووەتە بەرپرسی بەشی ئەیلول لە ئاکرێ و هەڵگری مەدالیای بارزانییە.

زانیاری زیاتر

شیڤان پەروەر

ئیسماعیل ئایگون ناسراو بە شیڤان پەروەر یەکێک لەو گۆرانیبێژانە بوو کە ڕۆڵ و کاریگەرییەکی بەرچاوی لەسەر بزووتنەوەی ڕزگاریخوازی کورد هەبوو. ڕۆژی 3ی حوزەیرانی 2001 لەلایەن سەرۆک مەسعوود بارزانیەوە مەدالیای بارزانی پێبەخشرا.

زانیاری زیاتر

سلێمان ئیسماعیل سیهانگیر

سلێمان ئیسماعیل سیهانگیر لە ساڵی 1927 لە گوندی بۆتیەی سەر بە پارێزگای دهۆک لە دایکبووە. ساڵی 1959 پەیوەندی بە ڕیزەکانی پارتی دیموکراتی کوردستانەوە کردووە، لە ساڵی 1961 بووە بە کادری ئەنجومەنی قەزای دهۆک لە بەشی یەکەم (1). ساڵی 1967 پلەی سێرقۆڵی پێشمەرگەی ئەنجوومەنی قەزای دهۆکی وەرگرتووە.

زانیاری زیاتر