ژیاننامە

ئیحمەد مستەفا شیوان لە 1ی تەمموزی ساڵی 1919 لە گوندی کانیلینسێ سەر بە قەزای مێرگەسۆر لە پارێزگای هەولێر لە دایکبووە. بەهۆی دوورییەکەیەوە نەیتوانی بچێتە قوتابخانە، لەوێش هاوسەرگیری کرد. ساڵی 1932 کۆچی کردووە بۆ تورکیا، لە ساڵی 1945 تا 1947، کۆچی کردووە بۆ ڕۆژهەڵاتی کوردستان، لە ساڵی 1975، دوای شکستی… شۆڕشی ئەیلول، کۆچی کرد بۆ ئێران و لەوێ نیشتەجێ بوو، دوای ڕاپەڕین لە ساڵی ١٩٩١ گەڕایەوە بۆ کوردستان، جگە لە زمانی زگماکی، سێ زمانی دیکەی دەزانی: عەرەبی، فارسی، ئینگلیزی.

لاپەڕەی کار

ئەحمەد مستەفا سیوان لە ساڵی 1943 بەشداری شۆڕشی دووەمی بارزان دەکات و لە ساڵی 1945 لە شەڕی گۆڕەپانی مۆریکا بۆ سەر سوپای عێراق ڕۆڵێکی کارای هەبووە، دوای شۆڕشی دووەمی بارزانی لە ساڵی 1945 لەگەڵ شێخ ئەحمەد بارزانی و مەلا مستەفا بارزانی کۆچیان کردووە بۆ ڕۆژهەڵاتی کوردستان. دوای دامەزرانی کۆماری کوردستان، وەک فەرماندە و پێشمەرگە لە مەهاباد بەشداری کردووە.

لە ساڵی ١٩٦١ پەیوەندی بە هێزی لەکدەرەوە کردووە شۆڕشی ئەیلول ڕەنگە، لە شۆڕشی ئەیلول چەندین پلەی سەربازی هەبووە، لەوانە کاپتن و فەرماندەی کەتیبە لە هێزی بەلەک و ئەفسەری ئیداری و سەربازی بنکەی بارزانی.

لە سەرەتای ساڵی ١٩٧٦دا، شۆڕشی گوڵان بەشداری لە ڕاپەڕینی ساڵی ١٩٩١ی کوردستان کردووە، و پلەی بەرزکراوەتەوە بۆ فەرماندەی هێزی ٣٠ی هێزی بارزان. هەروەها ئەفسەری فیرقەی دووی باڵی ڕاستی پارتی دیموکراتی کوردستان و بەرپرسی هێزی پێشمەرگەی ڕێکخراوی باران بووە. دوای ڕاپەڕینی کوردستان لە ساڵی ١٩٩١ گەڕایەوە کوردستان و بەشداری ڕاپەڕینەکەی کرد. دوای دامەزراندنی سوپای پێشمەرگە، پلەی بەرزکرایەوە بۆ فەرماندەی لیوای ٤٧. هەر لەو ساڵەدا بە فەرمانی سەرۆک کۆمار مەسعوود بارزانی وەک سەرۆکی لیژنەی کۆمەڵایەتی شیروان ٢ دامەزرا.

لە چەندین شەڕدا بەشداری کردووە، لەوانە شەڕەکانی مەیدان مۆریک و گۆرەتوو، شەڕەکانی چیای قەلەندەر و بادیلیان، هەروەها لەگەڵ هێزی بارزان لە شەڕەکانی سەقز، نەخشەدە، ئیلبێ کویکا، نەلۆس، شنۆ و مێرگەوەر لە دژی سوپای ئێران لە سەردەمی کۆماری کوردستاندا بەشداری کردووە.

لە... شۆڕشی ئەیلول بەشداری زۆر شەڕی دژی سوپای عێراق کردووە، لەوانە لۆمانە، زاویتە، سێرێ زێرێ، سێرێ ئاکرێ، سیدەکان، باڵەکایەتی، هیران، نازنین، گۆمەسپان، سپیلک، ڕێزان، مێرگەسۆر، کوران، سەرکێ، چەمێ دودمێرە و گوندی عومەر ئەکسە لە دیانا.

لە ماوەی پێشمەرگەدا چەندین جار بریندار بووە، لە ٢٦ی ئەیلولی ١٩٤٥، لە چیای قەلەندەر، لە ١٥ی ئازاری ١٩٤٧، لە شەڕی نەلۆس، لە ١٧ی ئەیلولی ١٩٦٣، لە شەڕی ڕووباری دودمێرە و لە ساڵی ١٩٦٦، لە شەڕی دۆڵی ئۆمەر ئاگا، چاوی ڕاستی لەدەستداوە.

ساڵی 1947 دوای گەڕانەوەی هێزەکانی بارزان لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان لەگەڵ مستەفا خۆشناو، محەمەد مەحمود قودسی، خەیروڵڵا عەبدولکەریم و عیزەت عەبدولعەزیز لە بەغدا و موسڵ زیندانی دەکرێن. سزای لە سێدارەدانی بەسەردا سەپێندرا، بەڵام دواتر سزاکەی بۆ ٢٠ ساڵ زیندانی گۆڕدرا.

شەوی ٢٤-٢٥ی ئایاری ٢٠١٠ لە نەخۆشخانەی کۆمارییەکانی هەولێر کۆچی دوایی کرد.

.سەرچاوە:

• 1. ئەرشیفی کۆمیتەی ئینسایکلۆپیدیای پارتی دیموکراتی کوردستان.