AI Kurdish (Sorani) Show Original

چیرۆکی بامێرن ئایاری ١٩٨٧

ڕووداوەکە لە مانگی ئایاری ساڵی 1987 لە ناحیەی بامەڕنێ سەر بە دەڤەری بێهدینان ڕوویداوە، کاتێک پێشمەرگە هێرشێکی گەورەی کردە سەر مۆڵگەکانی سوپای عێراق لەو ناوچەیە. هێزەکانی پێشمەرگە لەو ڕووداوەدا بنکەکەیان گرت و بە کوشتن و گرتنی سەربازانی عێراق و دەست بەسەر چەک و تەقەمەنییەکی زۆردا زەرەرێکی زۆریان بەسەردا هێنا.


قەزای بامەڕن دەکەوێتە بناری چیای مەتینا لە ناحیەی ئامێدیەی سەر بە پارێزگای دهۆک، لە ماوەی… شۆڕشی ئەیلول لە سەدەی نۆزدەهەمدا شەڕی گەورە لەوێ ئەنجامدرا، بەناوبانگترینیان شەڕی چیای مێتینا بوو. ڕوونە کە ئەمانە و چەندین داستانی دیکە ڕۆڵێکی سەرەکییان لە داڕشتنی لاپەڕەکانی مێژوودا هەبووە، بەو شەڕ و ئازایەتیانەی کە هێزی پێشمەرگە لە خەباتی ئازادیدا تۆماریان کردووە.

خەبات بەردەوامە شۆڕشی گوڵان چالاکییەکانی پێشمەرگە لە ناوچە جۆربەجۆرەکانی کوردستاندا خرایە نێو دەوڵەتەوە و لە ڕێگەی میتۆدی حزبایەتییەوە توانیان گورزی کوشندە لە دامودەزگا سەربازی و ئەمنییەکانی حکوومەتی بەعیر بدەن. داستانی بەعیرنە یەکێکە لە هەڵمەتەکانی پێشمەرگە دژی بنکە و بارەگاکانی سوپای عێراق لە ناوچەی بایرنە، کە شەوی ٢٦-٢٧ی ئایاری ١٩٨٧ هێزەکانی پێشمەرگەی ئامێدییە، دهۆک، لیژنەکانی شێخان و هێزەکانی پاراستنی نیشتیمانی هێرشێکیان ئەنجامدا.

هەرچەندە بەهۆی کشانەوەی ئەو چەتانەی کە بەڵێنی هاوکارییان دابوو، هێرشی پێشمەرگە بۆ شەوێک دواخرا، بەڵام دواتر پلانێکی سەربازی بەرفراوان بۆ هێرشکردنە سەر بنکەکانی سوپای عێراق لە ناوچەکە دەستیپێکرد و لە ماوەیەکی کورتدا ١٣ پێگە و فڕۆکەخانەی بامەڕنە و بارەگای فەوجی پاراستنی سنوور و فەوجی ١٤٠ گیران. سوپای عێراق گورزی قورسی بەرکەوت و زیاتر لە 100 سەرباز کوژران و 58 سەربازیش بە دیل گیران. دەستکەوتەکانی جەنگ بریتی بوون لە زیاتر لە ٢١٥ پارچە چەکی جۆراوجۆر و زیاتر لە ٢٠ هەزار و ١٥٠ فیشەکی جیاواز. دیارە هێزی پێشمەرگە بێ زیان نەبووە، بەو پێیەی دوو پێشمەرگە بە ناوەکانی فەوزی ڕەمەزان ڕەشۆ سوکرین و عەبدولسەتار ساڵح موراد شەهید بوون و 30 پێشمەرگەش بریندار بوون.

لەم هێرشەدا بڕی ٣٢ هەزار دینار لە بارەگای فەوجەکە دەستی بەسەردا گیرا. پێشمەرگە و بەرپرسان دەستبەجێ هەستان و پارەکەیان پێشکەش بە کەسوکاری شەهیدان کرد. دیارە سەرکەوتنی ئەم داستانە و لێدانی بەهێز لە دامودەزگا سەربازییەکانی حکوومەت بەرزکردنەوەی مۆڕاڵێکی گەورە بوو بۆ شۆڕش و هێزی پێشمەرگە، هاوکات پەیامێکی بەهێز بوو بۆ ڕژێمی بەیس کە شۆڕش بەردەوامە و لە هەر شوێنێک بیەوێت دەتوانێت ئۆپەراسیۆنی گەورە ئەنجام بدات.


سەرچاوە:

  1. https://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20081218012640829
  1. هۆجین مەسعوود سەرنی، ٢٠٢٠. شۆڕشی ئەیلول لە ناوچەی بێهدینان ١٩٦١-١٩٧٥، چاپی یەکەم، ٢٠١٨.
  2. بارزانی و بزووتنەوەی ڕزگاریخوازی کورد، بەرگی چوارەم 1975-1990 شۆڕشی گوڵان بەشی دووەم چاپی یەکەم، دەزگای چاپ و بڵاوکردنەوەی ڕوکسانە، ٢٠٢١.

بابەتەکانی پەیوەندیدار

چیرۆکی نابینایان ساڵی ١٩٩١

حیکایەتى چاو یەکێک لەو شەڕ و پێکدادانانەى یەکلاکەرەوەیە کە پێشمەرگەى کوردستان لە ٧-١١ى نیسانى ١٩٩١ لە دژى سوپاى عێراق ئەنجامى دا، دواى ئەوەى لە بەهارى ساڵى ١٩٩١دا سوپای عێراق هێرشى بەرپەرچدانەوەى بۆ سەر هێزەکانى پێشمەرگەى بەرەى کوردستانى دەستپێکرد.

زانیاری زیاتر

شەڕی دۆڵی سێنگێسەر

شەڕی دۆڵی سێنگسەر لە پاییزی ساڵی ١٩٧٤ ڕوویدا کاتێک سوپای عێراق هەوڵیدا هێرش بکاتە سەر شاری قەڵادیز و دەستی بەسەردا بگرێت. هێزی پێشمەرگە لە دۆڵی سێنگسەر پێگەی خۆی دامەزراند و نزیکەی دە ڕۆژ شەڕەکە بەردەوام بوو. پاشان سوپا توانی بەرخۆدانی پێشمەرگە بشکێنێت و لە ١٩ی ئابدا بچێتە ناو شاری قەڵادیز و شارەکەی گرت.

زانیاری زیاتر

شەڕی سور ١٩٧٤

شەڕی شیوە سور لەگەڵ دەستپێکردنی هێرشی سوپای عێراق بۆ سەر کوردستان لە ٢٥ی نیسانی ١٩٧٤ ڕوویدا، بە ئامانجی گرتنی هەموو ناوچەکانی ژێر دەسەڵاتی شۆڕش و دواجار شکستپێهێنانی شۆڕشی ئەیلول. بەڵام سوپای عێراق لە شەڕی شیوە سور لە دژی هێزی پێشمەرگە تووشی شکستێکی گەورە بوو و گورزی قورسی بەرکەوت، نەیتوانی خەونی لەمێژینەی داگیرکردنی ناوچەی سەنگاو بەدیبهێنێت.

زانیاری زیاتر

شەڕی سۆس ١٩٧٤

شەڕی سەربازگەی سووسێ لە مانگی ئایاری ساڵی ١٩٧٤دا ڕوویدا، دوای ئەوەی حکومەتی عێراق شەڕی لەگەڵ شۆڕشی کورد ڕاگەیاند. لەبەرامبەردا پێشمەرگە گەمارۆی ئەو سەربازگەیەی دا. سوپای عێراق هێرشی بۆ شکاندنی گەمارۆی پێشمەرگە و ئازادکردنی سەربازەکان لە سلێمانی و دوکان دەستپێکرد و بۆ ماوەی چەند ڕۆژێک شەڕ لەنێوانیاندا هەڵگیرسا.

زانیاری زیاتر

چیرۆکی ئەزمێر ١٩٧٤

ئەم چیرۆکە لە ١٩ی حوزەیرانی ١٩٧٤ لە چیای ئەجمێر ڕووی داوە. لەو کاتەدا سلێمانی لەژێر دەسەڵاتی سوپای عێراقدا بوو، بەڵام هێزی ئەوەی نەبوو کە بە تەنیا کارە سەربازییەکانی ئەنجام بدات، بۆیە پلانێکی بۆ هێرشکردنە سەر چیای ئەجمێر ئامادەکرد، کە هێزی پێشمەرگە پێگەیەکی بەرگریی تێدا دامەزراندبوو. هەرچەندە توانی شاخەکە بگرێت، بەڵام لە ڕووی ژیان و ماددییەوە زیانێکی زۆری بەرکەوتووە.

زانیاری زیاتر