Biyografi
Xeyrula Abdulkarim Abdulla, 1912 yılında Erbil kalesinde doğdu. 1930 yılında Bağdat Öğretmen Koleji'ne girdi ve eğitimini tamamladıktan sonra Koya İlkokulu'nda öğretmen olarak görevlendirildi. 1937 yılında Bağdat Askeri Koleji'nden mezun oldu.
1946'da Salihe Ebdulmanaf Said Shikak (1932 - 2001) ile evlendi ve 1947'de tek kızı Herbiye, Gader Köprüsü'nde donarak öldü ve orada defnedildi. Demokratik Kürdistan Cumhuriyeti'nin yenilgisinden sonra 1947'de Irak'a döndü ve Bağdat'taki merkez hapishanesine hapsedildi ve orada idam edildi. Kürtçe, Arapça, Türkmence, İngilizce ve Farsça dillerini akıcı bir şekilde konuşuyordu.
Çalışma sayfası
Xeyrula Ebdulkerîm Ebdula Selim. 1939'da Darker Birliği'ne üye oldu ve aynı yıl Kürt Hîwa Partisi saflarına katıldı. 1945'te çalışmalarına devam etmek için ikinci Barzan devrimine katıldı ve Azadî Komitesi üyesi oldu. İkinci Barzan devriminin yenilgisinden sonra Doğu Kürdistan'a gitti. 19 Ağustos 1945'te Askeri Mahkeme, ikinci Barzan devrimine (1943-1945) katılımı nedeniyle kendisine aktarılan ve aktarılmayan tüm fonlara el konulması emrini verdi.
1946 yılında Mahabad şehrinde Kürt Demokrat Partisi Kurucu Komitesi kuruldu ve aynı yıl Kürdistan Demokratik Cumhuriyeti yönetiminin emriyle Naqib (Lider) rütbesine terfi ettirilerek Kasımlo Halk Cephesi'nde Cumhuriyet Ordusu'nda komutan olarak görev yaptı.
1946'da, General Mustafa Barzani (1903-1979) komutasındaki Demokratik Kürdistan Cumhuriyeti'nin yenilgisinden sonra İran ordusuyla karşı karşıya geldi. 10 Nisan 1947'de, zorluk ve hastalık nedeniyle Gadir Köprüsü'nde Irak polisine teslim olan subaylardan biriydi. İlk olarak Erbil şehrine götürüldü, ardından Bağdat'taki merkez hapishanesine nakledilerek yoldaşlarıyla birlikte hapsedildi. Daha önce, 1945'te bir askeri mahkeme onun hakkında ölüm cezası vermişti. Bu nedenle, teslim olduktan sonra, birçok önde gelen şahsiyet ve kişi Bağdat'a giderek ölüm cezasının infaz edilmemesini talep etti. Başlangıçta infaz edilmemesi kararı alındı, ancak 1947'de yapılan ikinci bir yargılamada ölüm cezasına çarptırıldı. 19 Haziran 1947 Perşembe günü, Bağdat Merkez Hapishanesi avlusunda, çok sayıda Kürt mahkumun önünde idam edildi ve cesedi Erbil şehrine gönderildi. Binlerce Kürt, cesedini Bağdat Merkez Hapishanesi'nden Erbil şehrine götürmek için hapishane kapısında toplandı. Erbil'in Tayrawe semtindeki Beş Barmax mezarlığına, Kürt Demokrat Partisi Merkez Komitesi üyesi avukat Ewni Yusif Ehmed'in (1908-1988) huzurunda defnedildi. Ölümünden önce, üç arkadaşıyla birlikte halka bir vasiyet yazarak ulusal özgürlük konusundaki duruşlarını yinelediler.
Şehit Xeyrula ve arkadaşlarının idamı büyük bir kargaşaya neden oldu ve Irak Komünist Partisi idamlarını destekleyen bir açıklama yayınladı. Halk Partisi (El-Şaab Partisi) ise kendi yayın organında idamlarını kınadı. Büyük Kürt şair Piremard onlar için "Kosti Niwê" şiirini yazdı ve Fayiq Bekes de bu vesileyle "Kawmi Kurd" adlı bir şiir yazdı; bu şiir daha sonra ilahi haline geldi ve Süleymaniye şehrinde okundu. Ayrıca, Irak ordusundaki Kürt subayların çoğu onların şehit edilmesinden dolayı hayal kırıklığına uğradı.
1959 yılında, Erbil şehrine yaptığı ilk ziyarette Cumhurbaşkanı Mustafa Barzani, Şehit Harula'nın mezarına çelenk koymuş ve 20 Haziran 1998'de, Cumhurbaşkanı Mesud Barzani'nin temsilcisi avukat Muhsin Dizayi'nin huzurunda Erbil'deki anıtın üzerindeki örtü kaldırılmıştır.
Kaynak:
1- Osman Ali, Dirasat fî Al Hereke Al Kurdiye Al Masire 1833 - 1946 Dirasat tarixiye wa saeqiye (Erbil - Mekteb Al Tafsîr - Matbaa Al Seqaf 2003).
2- Kürdistan Demokrat Partisi Tarihi, Kongreler ve Konferanslar (Programlar ve İç Tutanaklar), Kürdistan Demokrat Partisi Ansiklopedi Komitesi, Birinci Cilt, (Hewlêr - Roksana Yayınevi - 2021).
3- Walid Hamdi, Al Kurd we Kurdistan fî Al Wesaeq Al Britaniye Dirase tarixiye we saeqiye, (Londra - Metabaa Secil Al Arab 1992).
4- Aziz Şamzini, Kürdistan Yurtsever Kurtuluş Hareketi, çeviren: Farid Esesard, (Yayınlanmamış - Kürdistan Yurtseverler Birliği - İletişim Departmanı - Şehit İbrahim Ezo Matbaası - 1984).
5- Eqîle Rewandizî, Salihe Han, şehit Xêrulla Ebdulkerîm'in eşi, Şawushka Dergisi, Şawushka Fikri Faaliyetler Merkezi, sayı 2, Hewlêr, Kasım 2002.
6- Mehdi Muhammed Kadir, Irak Kürdistan'ındaki Siyasi Gelişmeler 1945-1958, (Süleymaniye - Kürdistan Strateji Araştırma Merkezi 2005).
7- Bekir Barzanceyî, Ünlü Kürt Şahsiyetleri, dokuzuncu cilt, (Beyrut - Lübnan Entelektüel Basım, Yayın, Çeviri ve Dağıtım Vakfı 2012).
8- Şerzad Abdülrahman, Bıçakla öldürülen adamın hatırası hâlâ içimde!, Kardeşlik Gazetesi, Kürdistan Demokrat Partisi - Birleşik'in yayın organı, sayı 2805, Hewlêr, Pazar, 4 Nisan 1999.
9- Abdalhadi Rehman Qesab, Şehit Xeyrulla Abdulkarim, bazı notlar ve gerçekler, Barzan Haber Gazetesi, sayı 74, Hewlêr, 6 Temmuz 2008 Pazar.
10- Habib Mihemed Karim, Irak Kürdistan Demokrat Partisi Tarihi (Başkan'a atıfta bulunarak) 1946 - 1993, (Dihok - Xebat Yayınevi 1998).
11- Hüseyin Mustafa, El Barzaniyun ve Barzan Hareketi 1932 - 1947, al tabia al saniye, (Bağdat - dar afaq arabiye lil sahafa wal nişshr 1983).
12- Adnan Al Naqshbandi, Al Wafa Lil Shahada min shim Al Barzani al Khalid, Xebat gazetesi, Kürdistan Demokrat Partisi'nin dili - Al Muwahed, sayı 981, Erbil, 23 Haziran 2000 Cuma.
13- Ali Abdalle, Kürdistan Demokrat Partisi'nin Tarihi - Irak, Üçüncü Kongrenin Kuruluşuna Kadar (Bê Şiwên - Eylül 1968).
14- Faysel Rasul Khoshnaw, Kürt Subayların Biyografisi, birinci bölüm, (Hewlêr - Rojhilat Press - 2018).
15- Karim Shareza, Al Minazil Al Watani Al Shahid Xeyralle Abdalkerim, Xebat gazetesi, Al hizb al demoqratî Al Kurdistani'nin dili ـ Al Mehd, Al adad 980, Erbil, Al cem 16, Haziran 2000.
16- Kerîm Shareza, Eğitimci ve Kürt Subay Şehit Xeyrulla Abdalkerîm 1912 - 1947, Erbil Belediyesi Dergisi, Erbil Belediyesi Başkanlığı, sayı 21, Erbil, 1 Ocak 2013.
17- Masoud Al Barzani, Al Barzani ve Kürt Tahrir Hareketi, Al Mujaled Al Awel, Al Tabiya Al Saniye, (Beyrut - Kawa Lil Seqafiye Al Kürtçe 1997).
