تەها موحەیدین مەعروف ناسراو بە (تەها حاجی مەلا موحەیدین) لە ساڵی ١٩٤٦ لە (کۆنگرەی یەکەم) بە ئەندامی کۆمیتەی ناوەندی هەڵبژێردرا. ڕۆژی هەینی 2ی ئایاری 2003 دوای ڕووخانی ڕژێمی سەدام حوسێن خۆی ڕادەستی هێزەکانی یەکێتی نیشتمانپەروەری کوردستان کرد. بۆ ماوەیەکی کورت لەلایەن هێزەکانی ئەمریکاوە دەستبەسەر کرا و دواتر ئازاد کرا. دوای ئەوە ڕووی لە شاری سلێمانی کردووە و دواتر لە شارۆچکەی دوکان لە پارێزگای سلێمانی نیشتەجێ بووە.
ژیاننامە
تەها موحەیدین مەعروف ناسراو بە (تەها حاجی مێلا محیدین) لە ساڵی ١٩٢٤ لە شاری سلێمانی لە دایکبووە. ناوبراو لە بنەماڵەی میرخۆزی شاری هەمەدان کە کوردی ڕۆژهەڵاتی کوردستانن و لە شاری هەمەدانی نزیکەوە کۆچیان کردووە بۆ سلێمانی. ساڵی 1946 ئەکتەر بووە لە شانۆنامەی (لەسەر ڕێگای میللەت) کە لە شاری سلێمانی نمایشکرا و داهاتەکەی بۆ قوربانیانی بوومەلەرزەکەی شارۆچکەی پێنجوێن سەر بە پارێزگای سلێمانی خەرج کرا. ساڵی 1948 بڕوانامەی بەکالۆریۆس و بڕوانامەی یاسایی لە کۆلێژی یاسای بەغدا وەرگرتووە. لە 29ی ئایاری ساڵی 1955 بە فەرمانی شاهانە پلەکەی لە وەزارەتی دەرەوەی شانشینی عێراق لە پلەی یەکەمی پلە سێ بۆ پلەی سێیەمی پلە دوو بەرزکرایەوە. لە ساڵی ٢٠٠٧ بۆ چارەسەری پزیشکی چووە ئوردن. لە ٧ی ئابی ٢٠٠٩ لە عەممانی پایتەختی ئوردن کۆچی دوایی کرد و لە شاری سلێمانی بەخاک سپێردرا. زمانی کوردی و عەرەبی و ئینگلیزی شارەزا بووە.
لاپەڕەی کار
لە ساڵی ١٩٤٥ ئەندامی دەستەی دامەزرێنەر و ئەندامی قوتابخانەی سیاسی پارتی ڕزگاریخوازی کورد بووە. ساڵی 1946 بە ئامانجی خۆ لەناوبردن بەشداری لە کۆنگرەی دووەمی پارتی ڕزگاریخوازی کورد لە بەغدا کردووە و پەیوەندی بە پارتی دیموکراتی کوردەوە کردووە و دەنگی "بەڵێ"ی داوە. ساڵی 1946 بە نهێنی لەلایەن نوێنەرانی کۆنگرەوە وەک ئەندامی کۆمیتەی ناوەندیی حیزبی دێموکراتی کورد (کۆنگرەی یەکەم) هەڵبژێردرا. لە ساڵی ١٩٤٦ وەک یەکێک لە بەرپرسانی پارتی دیموکراتی کورد لە سلێمانی دامەزرا. لەساڵی 1946 وەک نوێنەری پارتی دیموکراتی کورد پەیوەندی لەگەڵ یوسف سەلمان یوسف (1901 - 1949) ناسراو بە فەهد سکرتێری حزبی شیوعی عێراق بەمەبەستی کاری هاوبەش دروست دەکات. ساڵی 1957 سکرتێری دووەمی باڵیۆزخانەی عێراق بووە لە قاهیرەی پایتەختی کۆماری میسر و هاوکاری شاندی پارتی یەکگرتووی دیموکراتی کوردستانی کردووە بۆ گەیاندنی میساقەکەیان بە کۆنگرەی گەل (ئاسیا - ئەفریقا). لە ساڵی ١٩٦٢ جێگری باڵیۆزی کۆماری عێراق بووە لە لەندەنی پایتەختی شانشینی یەکگرتوو. لە ساڵی 1968 بووەتە دیپلۆماتکار لە باڵیۆزخانەی عێراق و بە پلەی وەزیر لە لەندەن دادەنرێت. لە 31ی تەمووزی ساڵی 1968 لە کابینەی ئەحمەد حەسەن بەکر (1914 - 1982) وەک وەزیری دەوڵەت دەستنیشان کرا. لە 12ی ئابی 1968 بە فەرمانی کۆماری وەک وەزیری چاکسازی کشتوکاڵی بە وەکالەت دەستنیشانکرا. لە ٢٩ی ئابی ١٩٦٨ بە فەرمانێکی کۆماری وەک وەزیری کاروباری شارەوانی و گوندەکان بە وەکالەت دەستنیشانکرا. لە 19ی ئەیلولی ساڵی 1968 بە فەرمانێکی کۆماری (کابینەکەی ئیحمد حسن بەکر) وەک وەزیری کار و نیشتەجێکردن بە وەکالەت دەستنیشانکرا و بەشێک بوو لە گروپی ئیبراهیم ئەحمەد - جەلال تاڵەبانی.
لە 26ی تشرینی یەکەمی ساڵی 1968 یەکێک بوو لە واژۆکارانی شاندی عێراق بۆ ڕێککەوتنی بەرگریی هاوبەشی نێوان کۆماری عێراق و کۆماری عەرەبی سوریا. لە 13ی کانونی یەکەمی ساڵی 1969 بە فەرمانی کۆماری وەک وەزیری کاروباری شارەوانی و گوندەکان دەستنیشانکرا. لە 29ی ئازاری 1970 بە فەرمانی کۆماری وەک باڵیۆز بە پلەی وەزیری دەوڵەت گواسترایەوە بۆ وەزارەتی دەرەوەی عێراق. لە 7ی حوزەیرانی ساڵی 1970 بە فەرمانی کۆماری کرایە باڵیۆزی عێراق لە کۆماری ئیتاڵیا. لە مانگی تەمموزی ساڵی ١٩٧١ لەگەڵ باڵیۆزخانەی کۆماری ئیتاڵیا وەک باڵیۆزی گشتی لە ئەلبانیا و ماڵتا دەستنیشانکرا. ڕۆژی شەممە 5ی تشرینی یەکەمی ساڵی 1974، لە یەکێک لە قوتابخانەکانی شاری هەولێر، کە لەلایەن پارتی بەعسی عەرەبیەوە ڕێکخرابوو، ئامادەی کردنەوەی ئەنجوومەنی یاسادانان بۆ هەرێمی خۆسەری کوردستان بوو، هەروەها وتارێکی بە زمانی عەرەبی خوێندەوە. ڕۆژی یەکشەممە 21ی نیسانی 1974 لەلایەن ئەحمەد حەسەن بەکر (1914 - 1982) سەرۆک کۆماری عێراقەوە کرایە جێگری سەرۆککۆمار و لە سەردەمی سەدام حوسێن (1937 - 2006) تا ڕووخانی ڕژێمەکەی لە ساڵی 2003 لەو پۆستەدا مایەوە، ڕۆژی شەممە 5ی تشرینی یەکەمی 1974 بە نوێنەرایەتی ئەحمەد حەسەن بەکر، یەکەم دانیشتنی ئەنجومەنی یاسادانانی لە هەرێمی کوردستان و لە شاری هەولێر کردەوە.
لە ٢٧ی شوباتی ١٩٧٥ لەلایەن ئەنجومەنی سەرکردایەتی شۆڕشی عێراقەوە وەک سەرۆکی ئەنجومەنی باڵای گەشتوگوزار و هاوینەهەواری عێراق دەستنیشانکرا. ڕۆژی دووشەممە ٢٨ی تشرینی یەکەمی ١٩٧٤ لە کۆشکی بەغدا لە لایەن میشێل ئەفلاق (١٩١٢ - ١٩٨٩) ئەمینداری گشتی پارتی سۆسیالیستی عەرەبی بەعس پێشوازی لێکرا. ڕۆژی سێشەممە 15ی تەمموزی 1975 لە بەغدا لەلایەن میشێل ئەفلاق ئەمینداری گشتی پارتی سۆسیالیستی عەرەبی بەعس پێشوازی لێکرا. لە کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٧٥ وەک ئەندامی کۆمیتەی باڵای بەرەی نیشتمانی و پێشکەوتنخواز (الجبها الوتانیة والقومیة التقدمية) دەستنیشان کرا. ساڵی 1979 میدالیای نیشتمانی (Cruzeiro do Sul) بە پلەی (Grande - Cruz) لەلایەن کۆماری بەڕازیلەوە پێبەخشرا. لە ساڵی ١٩٨١ لەلایەن کۆماری سەنیگالەوە میدالیای (خاچی گەورە)ی پێبەخشرا. ساڵی 1981 لەلایەن سەرۆکی وڵاتی مالیەوە خەڵاتی مەدالیای ئەفسەرانی باڵای پێبەخشرا. ساڵی 1982 بووەتە ئەندامی ئەنجومەنی سەرکردایەتی شۆڕشگێڕی پارتی بەعسی عەرەبی. ساڵی 2003 لە لیستی 55 سەرکردەی دەسەڵاتداری پارتی بەعسی سۆسیالیستی عەرەبی پلەی 42ی بەدەستهێنا کە گرتنەکەیان لەلایەن هاوپەیمانانەوە پاداشتی درا. ڕۆژی هەینی 2ی ئایاری 2003، دوای ڕووخانی ڕژێمی سەدام حوسێن، خۆی ڕادەستی هێزەکانی یەکێتی نیشتمانپەروەری کوردستان کرد و پێش ئازادکردنی بۆ ماوەیەکی کورت لەلایەن هێزەکانی ئەمریکاوە دەستبەسەرکرا. دوای ئەوە ڕووی کردە شاری سلێمانی و دواتر لە شارۆچکەی دوکان لە پارێزگای سلێمانی دوور لە چاوی دامودەزگا و دەزگاکانی ڕاگەیاندن ژیاوە.
سەرچاوە:
1 - "ئەرشیفی شار"، گۆڤاری سلێمانی، شارەوانی سلێمانی، ژمارە 37، سلێمانی، چاپخانەی شیڤان ئۆفسێت، ئابی 2003، ل. 3.
2- سەلاحەدین ڕەشید، مام جەلال: دیدگایەک لە سەردەمەکان، لە لاوانەوە بۆ کۆشکی کۆمار، بەرگی یەک، (سلێمانی - چاپخانەی کارۆ - 2017)، ل53، 62، 350.
3- "العردات الملیکیە"، ژمارە 429، جەریدەت الوقاعیع العراقییە، میدیریەت ال- تەوجیح وال - عیزەع ال- ئامفیل - عێراق ("فەرمانە مەزنەکان"، ژمارە 429، ڕۆژنامەی الوقاعیع العراقییە، بەڕێوبەرایەتی گشتی ئیرشاد و بڵاوکردنەوە لە عێراق)، ژمارە 3.653، ساڵی سی و سێ، بەغدا، پێنجشەممە، 30ی حوزەیرانی 1955، ل. 10. 10.
4- ئەعداد مومتاز ئەلحەیدەری، موختارەت من موزەکارەت ساڵح ئەلحەیدەری (کۆکراوەی: مومتاز حەیدەری، هەڵبژێردراو لە بیرەوەرییەکانی ساڵح حەیدەری)، چاپی دووەم، (سلێمانی - چاپخانەی ڕێنج - 2004)، ل49، 80.
5- ئیفتیتاح المکلیس التشریعی الأوال لیل مینتیقا کوردستان و ئینتیخاب ئاعزا المکلیس التنفیزی، ڕۆژنامەی ئەل تەعقی، ("کردنەوەی یەکەمین ئەنجوومەنی یاسادانان بۆ هەرێمی کوردستان و هەڵبژاردنی ئەندامانی ئەنجوومەنی جێبەجێکردن"، ئەل- ڕۆژنامەی تەعاشی، ژمارە 1733، بەغدا، تایمز پرێس، یەکشەممە، 6ی تشرینی یەکەمی 1974، ل. 1.
6 - ب.هێوراز، لێکۆڵینەوەیەکی کورت لەسەر دامەزراندنی و هەڵوەشاندنەوەی پارتی شۆڕشگێڕ و ڕزگاریخواز لە باشووری کوردستان، (بڵاونەکراوە - ئایاری 1993)، ل. 19.
7- بەیاننامەی ژمارە 32، ڕۆژنامەی ئەلوەقاع العراقییە، وەزارەتی ڕۆشنبیری و ڕاگەیاندن لە عێراق، "بەیاننامەی ژمارە 32"، ڕۆژنامەی ئەلوەقاعی عێراقی، وەزارەتی ڕۆشنبیری و ڕاگەیاندن لە عێراق، ژمارە 1.603، ساڵی یازدەهەم، بەغدا، شەممە، 10ی ئابی 1968، ل. 4.
8- دانانی سەرۆکی کۆمار، ڕۆژنامەی ئەلتیاخی "دیاریکردنی جێگرێک بۆ سەرۆک کۆمار"، ڕۆژنامەی ئەلتەعشی، ژمارە 1.605، بەغدا، چاپخانەی تایمز، دووشەممە، 22ی نیسانی 1974، ل. 4.
9- جەمیل حسێن جبوری، سیاسەتمەدارە گەورەکانی عێراق لە سەردەمی کۆماری 1958-2003، بەشی یەکەم، (قاهیرە - المکتاب العربی لیل مەعریف - 2018)، ل. 153.
10- جەمال بابان، سلێمانی، شارە فراوانکراوەکەم، بەرگی سێ، چاپی دووەم، (هێلێر - دەزگای چاپ و دابەشکردنی ئاراس - چاپخانەی ئاراس - 2012)، ل. 321.
11 - جەمال بابان، سلێمانی، شارە گەشەسەندووەکەم، بەرگی چوارەم، چاپی دووەم، (هێلێر - دەزگای چاپ و دابەشکردنی ئاراس - چاپخانەی ئاراس - 2012)، ل. 474.
12 - حەبیب میحمەد کەریم، مێژووی حیزبی دێموکراتی کوردستان - عێراق (لە قۆناغە سەرەکییەکان) 1946 - 1993 (حەبیب میحمەد کەریم، مێژووی پارتی دیموکراتی کوردستان - عێراق (لە قۆناغە سەرەکییەکان) 1946 - 1993)، (دهۆک - مەتبەعێت خەبات - 1998)، ل26، 28، 35.
13 - حەسەن ئەلسەعید، نیواتێر ئەلخەرب سەفحەت من ملێف ئەعلەقا اللەعبییە ئەلدەولیە مەع ئەلبەعس ئەلعێراقی (حەسەن ئەلسەعید، پاسەوانانی ڕۆژئاوا: لاپەڕەکان لە فایلی پەیوەندییەکانی کۆمەڵەی نێودەوڵەتی لەگەڵ پارتی بەعسی عێراق) 1948 - 1968، (بەیروت - موسەسەت ئەلواهدە lil - دیراسات - 1992)، ل. 351.
14 - حەسەن لەتیف ئەلزوبەیدی، ئینسایکلۆپیدیای لایەنە عێراقییەکان، (بەیروت - موسەسەت العرف لیل مەتبوعەت - 2007)، ل338، 458، 537، 651، 652.
15- هیسۆ حرمی، لیل مەهات من حەیات ئەلامیر تەحسین سەید عەلی بەگ (هیسۆ حرمی، بەشێک لە ژیانی میر تەحسین سەید عەلی بەگ)، (هوێلەر - چاپخانەی ڕۆژهەڵات - 2017)، ل. 80.
16 - دەیڤید مەک دۆوال، تاریکس موعەسری کورد (مێژووی هاوچەرخی کورد)، وەرگێڕانی ئیبراهیم یونیسی، چاپی چوارەم، (تاران - نەشری پەنیز - چاپی دەلاهو - 1393ی کۆچی)، ل529، 532.
17 - ئەلڕەفیق ئەفلاق یەستەقبێل نەیب ڕەیس ئەلجومورییە، ڕۆژنامەی ئەلتاخی ("هەڤاڵ ئەفلاق بەخێرهاتنی جێگری سەرۆک"، ئەل- ڕۆژنامەی تەعخی)، ژمارە 1751، بەغدا، چاپخانەی تایمز، سێشەممە، 29ی تشرینی یەکەمی 1974، ل. 1.
18 - ئەلڕەفیق میشێل ئەعفلەق یەستەقبێل ئەلڕەفیق تە موحیدین مەعروف، ڕۆژنامەی ئەل تەعکسی ("هاوڕێ میشێل ئەفلاق بەخێرهاتنی هەڤاڵ تەها موحەیدین مەعروف")، ئەل - ڕۆژنامەی تیاکسی، ژمارە 1961، بەغدا، چوارشەممە، 16ی تەمموزی 1975، ل. 1.
19 - "سێ بەرپرسی دیکەی ڕژێمی دیکتاتۆری بێس دەستگیرکران"، ڕۆژنامەی کوردستانی نیوێ، ئۆرگانی یەکێتی نیشتمانپەروەری کوردستان، ژمارە 3.055، ساڵی دوانزە، سلێمانی، شەممە، 3ی ئایاری 2003، ل. 1.
20 - شەعبان عەلی شەعبان، چەند زانیارییەکی سیاسی و مێژوویی، چاپی سێیەم، (هێلێر - چاپخانەی ڕۆژهەڵات - 2013)، ل. 103.
21 - شیڤان میهێمد ئەمین تەها خۆشناو، هێولێر لە نێوان ساڵانی 1963 - 1970: لێکۆڵینەوەیەکی مێژوویی لە دۆخی سیاسی، (هەولێر - چاپخانەی زانکۆی سەڵاحەدین - 2016)، ل. 61.
22 - عەبدولخالید سابیر (مامۆستا خالید)، نەسەبی بنەماڵە کۆنەکانی سلێمانی لە نێوان ساڵانی 1784 - 1914، چاپی دووەم، (بەیروت - چاپخانەی گرین گلۆری - 2010)، ل1301، 1307، 1312، 1314.
23 - عبدالخالق ناسر شومان، ئەل تایفیە ئەل سیاسییە فی ئەلعێراق (الأحد الجمحری) (عەبدولخالق ناسر شومان، دابەشبوونی سیاسی لە عێراق (سەردەمی کۆماری)) 1958-1991، (لەندەن - دار ئەل- حیکمە لیل - نەشیر وال - تەوزیع - 2013)، ل. 113.
24 - عەبدولوەهاب ئەلکەیالی، ئینسایکلۆپیدیای سیاسەت، بەرگی سێیەم، (بەیروت - الموسیس ئەلئەربییە لیل دیراسەت ویل ناسر - 1983)، ل. 787.
25 - العرب وال کورد المسالێ و موکساویف وال موشتارکات، سەعید بەشیر ئەسکەندەر، ئەلسەبیت وال موتەکسیر فی ئەلمەوقیف ئەلقەومی ئەلکوردی تەجای ئەلسەڵاتە ئەلعەرەبییە فی بەغدا شیلال ئەلئەحد ئەلمەلیکی 1921-1958 (عەرەب و کورد: بەرژەوەندی، ترس و هاوبەشی، سەعد بەشیر ئیسکەندەر، "بەردەوام و گۆڕاو لە هەڵوێستی نەتەوەیی کورد بەرامبەر بە دەسەڵاتی عەرەبی لە بەغدا لە سەردەمی شا 1921-1958")، (بەیروت - ناوەندی عەرەبی بۆ لێکۆڵینەوە و لێکۆڵینەوەی سیاسی - 2019)، ل. 97.
26 - عەلی عەبدوڵڵا، مێژووی پارتی دیموکراتی کوردستان - عێراق تا کۆنگرەی سێیەم، (بڵاونەکراوە - ئەیلولی 1968)، ل. 63.
27 - خافوری میرزا کەریم، من ڕاستییەکان تێکەڵ ناکەم، (سلێمانی - چاپخانەی ڕێهەند - 2002)، ل. 34.
28 - فەرهاد ئیونی، 36 نامە و هەندێک کەسایەتی دەربارەکەم، (هێلێر - چاپخانەی زانکۆی سەلاحەدین - 2019)، ل. 55.
29 - "یاسای ژمارە 150ی ساڵی 1968"، ڕۆژنامەی ئەلوەقاعی ئەلعێراقییە، وەزارەتی ڕۆشنبیری و ڕاگەیاندن لە عێراق، ژمارە 1650، ساڵی یازدەهەم، بەغدا، شەممە، 9ی تشرینی دووەمی 1968، ل1، 2.
30 - "فەرمانی کۆماری ژمارە 1197"، ئەل - وەقاعی ال - ڕۆژنامەی عێراقییە، وەزارەتی ڕاگەیاندن لە عێراق، ژمارە 1.821، ساڵی دوانزە، بەغدا، شەممە، 27ی کانونی یەکەمی 1969، ل. 4.
31 - "بڕیاری ئەنجومەنی فەرماندەیی شۆڕش ژمارە 250"، ڕۆژنامەی ئەلوەقاعی ئەلعێراقییە، وەزارەتی ڕاگەیاندن لە بەغدا، ژمارە 2.448، ساڵی حەڤدەهەم، بەغدا، شەممە، 8ی ئازاری 1975، ل. 4.
32 - کریس کوتشێرا، کۆنبێش - ئی میلی - یە کورد (بزووتنەوەی نەتەوەیی کورد)، وەرگێڕانی ئیبراهیم یونسی، چاپی دووەم، (تاران - موسەسەی ئینتیشارات نیگا - 1377ی کۆچی)، ل. 188.
33 - کورد لە بەڵگەنامە نهێنییەکانی بەریتانیادا 1966 - 1979، وەرگێڕانی میحیمەد مستەفا قرەدەخی، بەرگی دووەم، (سلێمانی - ئینستیتیوتی دیوارۆج بۆ ڕۆشنگەری و پەیوەندیکردن - چاپخانەی شیڤان - 2017)، ل. 103.
34 - گونتەر دێشنەر، کورد: گەلێکی فریودراو و ستەملێکراو، وەرگێڕانی هێمە کریم عارف، (هێلێر - چاپخانەی وەزارەتی ڕۆشنبیری - 1999)، ل. 251.
35 - "لیستی ناوی بەرپرسانی ڕژێمی بەعس داواکراو لەلایەن (پنتاگۆن)"، ڕۆژنامەی کوردستانی نیوێ، ئۆرگانی یەکێتی نیشتمانپەروەری کوردستان، ژمارە 3.038، ساڵی دوانزە، سلێمانی، یەکشەممە، 13ی نیسانی 2003، ل. 2.
36 - "مام جەلال، خەباتگێڕێکی خاوەن سیفەتی ستایش و سیفەتی ئینسانی و سیفەتی سروشتی و ئەخلاقی بەرز"، سەحیفەت ئەلئیتیحاد، ڕۆژنامەی ناوەندی یەکێتی نیشتمانپەروەری کوردستان، ژمارە 384، ساڵی هەشتەم، سلێمانی، هەینی، 5ی ئابی 2000، ل. 3.
37 - مام سێلال، "ساڵی کۆنگرەی خوێندکاران"، بەشی پێنجەم، گۆڤاری زاک، ژمارە 14، ساڵی دووەم، سلێمانی، چاپخانەی دیلێر ئۆفسێت، 10ی ئابی 1998، ل. 7.
38 - میحمەد کەریم شەیدە، یاداشتی گەلی کورد بۆ کۆنگرەی گەلانی ئاسیا و ئەفریقا، (سلێمانی - وەزارەتی ڕۆشنبیری - 1999)، ل10، 13، 15، 16.
39 - "فەرمانی کۆماری ژمارە 164"، ڕۆژنامەی ئەلوەقاعی ئەلعێراقییە، وەزارەتی ڕاگەیاندن لە بەغدا، ژمارە 2.342، ساڵی شانزەهەم، بەغدا، دووشەممە، 22ی نیسانی 1974، ل. 8.
40 - "فەرمانی کۆماری ژمارە 179"، ڕۆژنامەی ئەلوەقاعی ئەلعێراقییە، وەزارەتی ڕاگەیاندن لە عێراق، ژمارە 1.867، ساڵی دوانزە، بەغدا، سێشەممە، 14ی نیسانی 1970، ل. 11.
41 - "فەرمانی کۆماری ژمارە 231"، ئەل - وەقاعی ال - ڕۆژنامەی عێراقییە، وەزارەتی ڕاگەیاندن لە بەغدا، ژمارە 2.832، ساڵی بیست و سێیەم، بەغدا، 1ی حوزەیرانی 1981، ل. 14.
42 - "فەرمانی کۆماری ژمارە 325"، ئەل - وەقاعی ال - ڕۆژنامەی عێراقییە، وەزارەتی داد، ژمارە 2.718، ساڵی بیست و یەکەم، بەغدا، 2ی تەمموزی 1979، ل. 7.
43 - "فەرمانی کۆماری ژمارە 326"، ئەل - وەقاعی ال - ڕۆژنامەی عێراقیێ، وەزارەتی ڕۆشنبیری و ڕاگەیاندن لە عێراق، ژمارە 1888 ئە، ساڵی دوانزە، بەغدا، چوارشەممە، 10ی حوزەیرانی 1970، ل. 29.
44 - "فەرمانی کۆماری ژمارە 461"، ڕۆژنامەی ئەلوەقاعی ئەلعێراقییە، وەزارەتی ڕاگەیاندن لە بەغدا، ژمارە 2.846، ساڵی بیست و چوارەم، بەغدا، 24ی ئابی 1981، ل. 21.
45 - "فەرمانی کۆماری ژمارە 68"، ڕۆژنامەی ئەلوەقاعی ئەلعێراقییە، وەزارەتی ڕاگەیاندن لە عێراق، ژمارە 2.225، ساڵی پانزەهەم، بەغدا، چوارشەممە، 28ی شوباتی 1973، ل. 3.
46 - "فەرمانی کۆماری ژمارە 733"، ڕۆژنامەی ئەلوەقاعی ئەلعێراقییە، وەزارەتی ڕۆشنبیری و ڕاگەیاندن لە عێراق، ژمارە 1.606، ساڵی یازدەهەم، بەغدا، پێنجشەممە، 15ی ئابی 1968، ل. 2.
47 - "فەرمانی کۆماری ژمارە 844"، ڕۆژنامەی ئەلوەقاعی ئەلعێراقییە، وەزارەتی ڕۆشنبیری و ڕاگەیاندن لە عێراق، ژمارە 1.620، ساڵی یازدەهەم، بەغدا، چوارشەممە، 11ی ئەیلولی 1968، ل. 13.
48 - "فەرمانی کۆماری ژمارە 995"، ڕۆژنامەی ئەلوەقاعی ئەلعیراقییە، وەزارەتی ڕۆشنبیری و ڕاگەیاندن لە عێراق، ژمارە 1.633، ساڵی یازدەهەم، بەغدا، شەممە، 5ی تشرینی یەکەمی 1968، ل. 10. 10.
49 - مەسعوود بارزانی، بارزانی و بزووتنەوەی ڕزگاریخوازی کورد، بەرگی سێیەم، (هێلێر - چاپخانەی وەزارەتی پەروەردە - 2002)، ل204، 248.
50 - مێهدی محمد قادر، پێشهاتە سیاسییەکان لە کوردستانی عێراق 1945 - 1958، (سلێمانی - ناوەندی لێکۆڵینەوەی ستراتیژی کوردستان - 2005)، ل122، 123، 125.
51 - "مێژوویەکی کورتی جێگری سەرۆک"، ڕۆژنامەی ئەلتەعخی، ژمارە 1606، بەغدا، چاپخانەی تایمز، سێشەممە، 23ی نیسانی 1974، ل. 1.
52 - "نوێنەری جەنەڕاڵ بارزانی: کوردێکی خیانەتکار بوو بە جێگری بەکر"، ڕۆژنامەی ئیتیلاعەت، ژمارە 14.385، تاران، دووشەممە، 2 ئۆردیبەحیشت 1353ی کۆچی، ل. 2.
53 - نەوزاد عەلی ئەحمەد، چاپەمەنی حیزبی دێموکراتی کوردستان لە دەرەوەی وڵات، (سلێمانی - موسەسەت جین لی ئیحیاع و توراس ئەل- وەساعیقی وێس - سەحفی ال-کوردی - 2010)، ل. 40.
54 - ئاژانسی هەواڵی بوراتا: Burathanews.com/Arabic/news/72273.
55 - یاسین قادر بەرزنجی، شانۆکانی سلێمانی لە ساڵانی 1926 - 1961، (سلێمانی - چاپخانە و چاپخانەی سێردم - 2001)، ل. 49.
