دوای گفتوگۆی نێوان سەرکردایەتی شۆڕشی ئەیلول و حکومەتی عێراق کۆتایی هات، حکومەتی عێراق لە مەرجەکانی ڕێککەوتنەکە کشایەوە، جارێکی دیکە شەڕی لەسەر کوردستان ڕاگەیاند، گرژیەکان زیاتر بوون و قۆناغی داگیرکاری دەستیپێکرد، لە نیسانی ١٩٧٤ سوپای عێراق هێرشەکانی بۆ سەر کوردستان دەستپێکرد. سوپا بەم شێوەیە هێرشەکانی بۆ سەر ناوچە شۆڕشگێڕەکان دەستی پێکرد و بە کەڵک وەرگرتن لە هەموو توانا سەربازییەکانی خۆی لە سەربازە بێشومارەکان و سەدان تانکی مۆدێرن و هەموو جۆرە چەکێکی ئاسمانی و هێزی ئاسمانی بۆ لەناوبردنی شۆڕشی کورد بە تەواوی.
هێزەکانی پێشمەرگەی کوردستان، لە کاردانەوە و ئامادەکاری بۆ هێرشەکانی سوپای عێراق، لە سەرەتای شەڕەوە چەند هەنگاوێکی سەربازییان ناوە، لەوانە فەوجی ٣ی سوردێشی هێزەکانی ڕزگاری، کە گەمارۆی ناوەندی سەربازی سووسێیان دا کە بارەگای یەکەیەکی سوپای عێراق بوو. لە مانگی ئایاری ساڵی ١٩٧٤ حکومەتی عێراق هەوڵیدا گەمارۆی پێشمەرگە لەسەر ئەو بنکە هەڵبگرێت و سەربازەکان لە سلێمانی و دوکانەوە بۆ ناوچەکە دەستیان بە جووڵە کرد. هێزی پێشمەرگە کە فەوجی 3ی هێزەکانی ڕزگاریین بە فەرماندەیی ئەنوەر ئەزوەر، پلانێکیان هەبوو بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی سوپای عێراق لەو ناوچانەی کە پێشبینی دەکرا سوپای عێراق هێرش بکاتە سەر ڕێگای سلێمانی و دوکان.
لیوای کێوخا سمایل تێلان لە گوندی کانیکسانە پێگەکانیان گرتە ئەستۆ، لیوای عبدوڵڵا حاجی ڕەشید لە تاسڵۆجە جێگیر بوو، لیوای ئۆمەر هێمێ عەلی لە گوندی کێلێوانان لە ئامادەباشیدا بوو، فەرماندەی فەوجی و بارەگاکە لە گوندی شیرێ ژوێ بوو، لیوای هێمتالی هاجی قادر بێگ بوو لە گوندی شیرێ زێوێ جێگیر بووە.
سوپای عێراق لە سلێمانییەوە دەستی بە هێرشەکانی کرد. لیوای عەبدوڵڵای حاجی ڕەشید کە لە تاسڵۆک جێگیر بوو، لەگەڵ سوپای عێراق تێکهەڵچوون و زیانێکی زۆریان بەسەر سوپادا گەیاند. بەڵام بەهۆی زۆری ژمارەی سەربازانی سوپا کە لەلایەن فەوجی تانکەکانەوە پاڵپشتی دەکران و کەمی هێزی پێشمەرگە بۆ ماوەیەکی زۆر نەیانتوانی بەرگری بکەن. بەتایبەتی دوای شەهیدبوونی ڕائید عەبدوڵڵای حاجی ڕەشید و ڕائید شێخ جەعفەر کۆلیجەی، پێشمەرگەی ئەو هێڵە بەرگرییە پاشەکشەیان کرد و ئەو شوێنەیان بەجێهێشت. سوپای عێراق بەردەوام بوو لە پێشڕەوی خۆی بۆ گەیشتن بە سەربازگەی سۆس.
دوای ئەوەی سوپای عێراق بە پاڵپشتی تانک و چەتەکانی (کاش) هێڵی بەرگری پێشمەرگە لە تاسلۆجە بەزاند و بەرەو سەربازگەی سووسێ پەڕینەوە. ئەوان پێیان وابوو هیچ بەربەستێک بۆ بەرگری پێشمەرگە لە بەردەمیان نەماوە، بەڵام هێزەکانی پێشمەرگە لە دووری ٦ کم لە بنکەی سووسێ، بە تایبەتی لەسەر پردی گوندی شیرێ زێوێ، هێرشیان کردە سەر سوپای عێراق و توانیان بە ئار پی جی ٢ تانک تێکبشکێنن و چەندین سەرباز و چەت بکوژن. ئەو ڕۆژە پێشمەرگە ڕێگەی نەدا سەربازەکان بگەنە بنکە گەمارۆدراوەکان تا پاش نیوەڕۆ، بەڵام کاتێک ٢ چەکداری پێشمەرگە بە ناوەکانی ئیبراهیم کانی شەیتان و ڕەحیم قامیش شەهید بوون و فەرماندەی فەوجی بریندار بوو لەکاتی ڕزگارکردنی تەرمی شەهیدەکان بۆ ئەوەی نەکەوێتە دەستی سوپا، هێزی پێشمەرگە تەنها توانی ڕزگارکردنی تەرمی شەهیدان و فەرماندە بریندارەکەیان، لەگەڵ هێزەکانیان پاشەکشەیان کرد و سوپای عێراق هیچ ڕێگەیەکی نەما بۆ شکاندنی گەمارۆی سەربازگەی سۆس.
سەرچاوە:
- سێنگەر ئیبراهیم خۆشناو، ڕووداوە سەربازییەکانی… شۆڕشی ئەیلول ١٩٧٠-١٩٧٥، چاپی یەکەم، چاپخانەی دانیشفەر، هیولەر، ٢٠٢٢.
- شەوکەت مەلا ئیسماعیل حەسەن، ڕۆژێک لە مێژوودا شۆڕشی ئەیلول، 1961-1975، چاپخانەی وەزارەتی پەروەردە، هەولێر – 2007.
- کاروان جەوهەر میحمەد، ئیدریس بارزانی 1944-1987 ژیان و ڕۆڵی سیاسی و سەربازی لە بزووتنەوەی ڕزگاریخوازی کورد، چاپخانەی هەڤی، هێڤێر، 2019.
