AI Kurdish (Sorani) Show Original

شەکیب ئاکرەیی

شەکیب سەعید شەریف ڕەشید ناسراو بە (شەکیب ئاکرێی)، پارێزەر و سیاسەتمەدار بوو، لە ساڵی ١٩٦٦ بووە جێگری لێژنەی هەواڵگری و کاروباری ئەمنی نووسینگەی مەیدانی (ال مەکتەب التەنفیزی)ی ئەنجومەنی سەرکردایەتی شۆڕش لە کوردستانی عێراق....


شەکیب سەعید شەریف ڕەشید ناسراو بە (شەکیب ئاکرێی). فەقێ و سیاسەتمەدار، یاریدەدەری لێپرسراوی لێژنەی هەواڵگری و کاروباری ئەمنی فەرمانگەی کار (ال مەکتب التەنفیزی)ی ئەنجومەنی سەرکردایەتی شۆڕش لە کوردستانی عێراق بووە لە ساڵی 1966، لە ساڵی 1967 بووە بە یەکێک لە دامەزرێنەرانی وەزارەتی بەرگری و جێگری سەرۆک کۆماری عێراق. لە ساڵی ١٩٦٧ لە کۆنفرانسی سەربازی-سیاسی لە کانی سیماق و لە ساڵی ١٩٧٣ لە کۆنفرانسی سەربازی-سیاسی لە چۆمان لە پارێزگای هەولێر بەشداری کردووە. لە ساڵی ١٩٧٠ لە کۆنگرەی هەشتەمدا بە ئەندامی کۆمیتەی ناوەندیی پارتی دیموکراتی کوردستان هەڵبژێردرا.


ژیاننامە

شەکیب سەعید شەریف ڕەشید لە شاری ئاکرێ لەدایک بووە. ئەحمەد ئەندامی خێزانەکەی لە ساڵی 1914 لە شاری موسڵ بە تاوانی پشتیوانی شێخ عەبدولسەلامی دووەم بارزانی زیندانی دەکرێت و لە زیندانی موسڵ کۆچی دوایی دەکات. ساڵی ١٩٥٨ پەیوەندی بە ڕیزەکانی پارتی دیموکراتی کوردستانەوە کردووە. لە ساڵی ١٩٦٠ بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لە یاسا لە زانکۆی بەغدا وەرگرتووە. ساڵی 1961 بووە بە قایمقامی قەزای دیوەی لە پارێزگای ناسریە لە باشووری عێراق. لە ساڵی ١٩٦٢ پەیوەندی بە ڕیزەکانی هێزی پێشمەرگەوە کردووە. لە ٢٣ی ژانویەی ١٩٦٢دا سەروەت و سامان و موڵک و ماڵی جوڵاو و نەجوڵاوی لەلایەن دادگای گشتی سەربازی لە پارێزگای ذی قر دەستی بەسەردا گیرا. لە ساڵی ٢٠١٧ کۆچی دوایی کردووە، شارەزای زمانی کوردی و عەرەبی و ئینگلیزی بووە.

 

لاپەڕەی کار

شاکیب سەعید شەریف ڕەشید لە ساڵی ١٩٦٤ نوێنەری کۆنگرەی شەشەمی پارتی دیموکراتی کوردستان بوو لە شارۆچکەی قەڵادیز، سەر بە پارێزگای سلێمانی. ساڵی 1966 بوو بە ئەفسەری دارایی پارتی دیموکراتی کوردستان. لە سەرەتای مانگی ئازاری ساڵی ١٩٦٦ بەشداری لە ئەرکێکی بەرگری سێ مانگی لە دەرەوەی وڵات کرد. ساڵی 1966 نوێنەری کۆنگرەی حەوتەمی پارتی دیموکراتی کوردستان بووە لە شارۆچکەی گەلالە، سەر بە پارێزگای هەولێر. ساڵی 1966 بووەتە یاریدەدەری لێژنەی ئیتلاعات و کاروباری ئەمنی لە فەرمانگەی کار (ال مەکتب التەنفیزی)ی ئەنجومەنی سەرکردایەتی شۆڕش لە کوردستانی عێراق. ساڵی 1967 بووە یەکێک لە دامەزرێنەرانی وەزارەتی بەرگری و جێگری سەرۆکی ئەم دامەزراوەیە. لە ١٥ی نیسانی ١٩٦٧ بە سەرپەرشتی سەرۆک کۆمار مستەفا بارزانی نوێنەری وەزارەتی بەرگریی شۆڕشی ئەیلول و نوێنەری کۆنفرانسی سەربازی-سیاسی کانی سیماق (هێلێر) بووە. لە ساڵانی (١٩٦٨-١٩٦٩) ڕاهێنەری ئەمنی شۆڕشگێڕ بوو لە پۆلی یەکەمی قوتابخانەی ڕاهێنانی کادیرانی پارتی دیموکراتی کوردستان لە گوندی چومان سەر بە پارێزگای هێولەر. ساڵی 1969 ڕاهێنەری بەرگری بووە لە پۆلی دووەمی قوتابخانەی ڕاهێنانی کادیرانی پارتی دیموکراتی کوردستان لە گوندی ناوپیردان لە پارێزگای هێولێر. ساڵی ١٩٧٠ بە ٢١٠ دەنگی نوێنەرانی کۆنگرەی هەشتەم بە ئەندامی کۆمیتەی ناوەندیی پارتی دیموکراتی کوردستان هەڵبژێردرا. لە کۆتایی مانگی ئایاری ساڵی ١٩٧٠ سەردانی گۆڕی شەهید عەبدولعەزیز ئەتروشی (١٩٣٧-١٩٦٩)ی کرد لە شارۆچکەی هەڵەبجەی سەر بە پارێزگای سلێمانی. لە 15ی تەمموزی ساڵی 1970 بەشداری لە مەراسیمی کردنەوەی کۆنگرەی شەشەمی یەکێتی قوتابی (خوێندکاران)ی کوردستان لە گوندی ناوپیردان، سەر بە پارێزگای هەولێر کرد.

 

لە ساڵی ١٩٧٠ بەشداری لە پێشوازی مامۆستایانی پۆلی سێی قوتابخانەی ڕاهێنانی کادیرانی پارتی دیموکراتی کوردستان لە ناوچە ئازادکراوەکانی پارێزگای هەولێر کردووە. ڕۆژی هەینی ٣٠ی ئازاری ١٩٧٣ بەشداری لە فێستیڤاڵی نەورۆز لە چۆمان کرد. لە ١٨ی نیسانی ١٩٧٣ بەشداری لە کردنەوەی نەخۆشخانەی سیلی چۆمان کرد. ساڵی 1973 بووەتە مامۆستای بەرگری لە پۆلی چوارەمی قوتابخانەی مەشقی کادیرانی پارتی دیموکراتی کوردستان لە گوندی ناوپیردان. لە ٢٧ تا ٢٩ی تشرینی دووەمی ١٩٧٣ بەشداری لە کۆنفرانسی سیاسی- سەربازی چۆمان کردووە. ساڵی 1974 بووەتە مامۆستای بەرگری لە پۆلی پێنجەمی قوتابخانەی پێنجەمی مەشقی کادیرانی پارتی دیموکراتی کوردستان لە گوندی زینوێ شێخی سەر بە پارێزگای هەولێر. ساڵی 1974 بووەتە مامۆستای خولی بەرگری و شەڕی ناوخۆی پۆلی شەشەمی قوتابخانەی ڕاهێنانی کادری پارتی دیموکراتی کوردستان لە گوندی زینوێ شێخ یا سێر. ساڵی 1975 دوای شکستی شۆڕشی ئەیلوول وەک پەنابەر لە ئیمپراتۆریەتی ئێران نیشتەجێ بوو. لە ساڵی ١٩٧٥ وەک پەنابەرێک دەچێتە شانشینی یەکگرتوو و لە ساڵی ١٩٧٦دا دەچێتە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا و لەوێ نیشتەجێ دەبێت. لە ٥ی ژانویەی ١٩٧٩ بڕیاری دەستبەسەرداگرتنی سەروەت و سامان و سامانە جوڵاو و نەجوراوەکانی دووبارە کرایەوە. لە ساڵی ١٩٨٠ دکتۆرای لە یاسا لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا وەرگرتووە. لە ٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧ بەهۆی نەخۆشی لە یەکێک لە نەخۆشخانەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا کۆچی دوایی کرد. زمانی کوردی و عەرەبی و ئینگلیزی شارەزا بووە.

 

بەرهەمەکانی: ١.

1- مێژووی کوردستان، بە ڕووداوە سیاسی و سەربازییەکانی کوردستان و عێراق لە ساڵانی 1958 تا 1980 - 2007.

2- کوردستانی من 2011.

3- سەدام حوسێن نیحوزا و نیکوسا 2017.


سەرچاوە:

1- ئەرشیفی کۆمیتەی ئینسایکلۆپیدیای پارتی دیموکراتی کوردستان.

2- شەقیب ئەقراوی، ڕیسائیل من کوردستان، (هەولێر، مەتبە شەهاب 2011) لاپەڕە 343، 10.

3- شەقیب ئەقراوی، سەدام حسێن نیحوزا و نیکوسا، (هەولێر، چاپخانەی حاجی هاشم، 2009)، لاپەڕە 1-440.

4- شیوان میحمەد ئەمین تەها خۆشناو، هەولێر لە نێوان ساڵانی 1963 - 1970: لێکۆڵینەوەیەکی مێژوویی لە دۆخی سیاسی، (هەولێر - چاپخانەی زانکۆی سەڵاحەدین 2016)، لاپەڕە 1-304.

5- بڕیاری دادگای باڵا بۆ هەڵوەشاندنەوەی دۆسیەکە، ژمارە 4478، ڕۆژنامەی الوقاع العراقی، وەزارەتی داد، ژمارە 2761، خوێندنەوەی دووەم، بەغدا، 10ی ئایاری 1980، لاپەڕە 28.

6- مەسعوود البارزانی، البارزانی وال هێرکە ئەل تەحریریە ئەلکوردیە، ئەل موسەلەد ئەل سالس، ئەل تەبا ئەل سانییە، (هەولێر - چاپخانەی وەزارەتی پەروەردە 2002) لاپەڕە 188، 253.


بابەتەکانی پەیوەندیدار

شێخ ڕەزا گوڵانی

ڕەزا محمد مستەفا بە ناوەکانی (شێخ ڕەزا گوڵانی - شێخ ڕەزا بەرزنجی) ناسراوە، فەقێ و سیاسەتمەدارە، لە ساڵی 1963 بووە بە سکرتێری تایبەتی سەرۆک مستەفا بارزانی، لە ساڵی 1964 پاڵپشتی تەواوی سەرۆک مستەفا بارزانی و کوردی کرد لە گفتوگۆ ناوخۆییەکانی ناو حزبەکەدا.

زانیاری زیاتر

محمد ساڵح جومعە

میحمەد ساڵح ئیبراهیم جومعە ناسراو بە (دکتۆر میحمەد ساڵح جومعە)، لەساڵی 1953 ئەندامی دەستەی دامەزرێنەری کۆمەڵەی قوتابیانی کورد لە قامیشلۆی ڕۆژئاوای کوردستان (سوریا) بووە، لە ساڵی 1966 پەیوەندی بە ڕێکخراوەکانی پارتی دیموکراتی کوردستانی عێراقەوە کرد لە ئەوروپا. ساڵی 1979 لە لایەن نوێنەرانی کۆنگرەی نۆیەمەوە بە ئەندامی کۆمیتەی ناوەندیی حیزبی دێموکراتی کوردستان هەڵبژێردرا.

زانیاری زیاتر

برا زیادی کۆیە

میحمەد زیاد هێمێ مەحمود ناسراو بە (کاکە زیادی کۆیە) لە ساڵی ١٩٣١ پاڵپشتی شۆڕشی یەکەمی بارزانی کرد، لە ساڵی ١٩٤٣- ١٩٤٥ پاڵپشتی شۆڕشی دووەمی بارزانی کرد. لە ساڵی ١٩٤٦ لە کۆنگرەی یەکەمدا بووە جێگری دووەمی سەرۆکی پارتی دیموکراتی کورد. لە ٩ی حوزەیرانی ١٩٦٣ پەیوەندی بە ڕیزەکانی هێزی پێشمەرگەوە کرد.

زانیاری زیاتر

حەیدەر محمد ئەمین

حەیدەر میحمەد ئەمین لە ساڵی ١٩٤٦ پەیوەندی بە حیزبەوە کرد، لە ساڵی ١٩٥٣ لە یەکەمین کۆنگرەی یەکێتی قوتابیانی کوردستان بە ئەندامی دەستەی کارگێڕی هەڵبژێردرا و دوای ماوەیەکی کەم وەک سکرتێری یەکێتی قوتابیانی کوردستان دەستنیشان کرا. ساڵی 1960 لە لایەن نوێنەرانی کۆنگرەوە وەک ئەندامی جێگرەوەی کۆمیتەی ناوەندیی پارتی دیموکراتی کوردستان (کۆنگرەی پێنجەم) هەڵبژێردرا.

زانیاری زیاتر