ئەحمەد عەبدوڵڵا محمد، مامۆستا و سیاسەتمەدار، بە (مامۆستا ئەحمەد ئامەد و ئەحمەد ئابێح) ناسرابوو. ساڵی 1953 لە دەستەی دامەزرێنەری یەکێتی قوتابی (خوێندکاران)ی کوردستان بووە. ساڵی 1953 لە یەکەمین کۆنگرەدا وەک یەکەم سەرۆکی یەکێتی قوتابی و لاوانی کوردستان هەڵبژێردرا. لە ساڵی ١٩٥٣ ئەندامی دەستەی دامەزرێنەری یەکێتی قوتابی و لاوانی کوردستان بووە. لە ساڵی ١٩٥٩ لە لایەن نوێنەرانی کۆنگرەی چوارەمی بەغداوە بە ئەندامی کۆمیتەی ناوەندی پارتی دیموکراتی کوردستان - عێراق هەڵبژێردرا. لە ساڵی ١٩٦٠ ئەندامی لیستی پێنج کەس بووە کە لە قۆناغی کاری گشتیدا پشتیوانی دەستەی دامەزرێنەری پارتی دیموکراتی کوردستان - عێراقیان کردووە. لە ساڵی ١٩٦٠ لە کۆنگرەی پێنجەمدا بە ئەندامی کۆمیتەی ناوەندیی پارتی دیموکراتی کوردستان هەڵبژێردرا. لە ساڵی ١٩٦٤دا نوێنەرانی کۆنگرەی شەشەمی پارتی دیموکراتی کوردستان بە هۆی پشتیوانیان لە بڕیارەکانی پلینۆم هەڵبژێردران. کۆنفرانسی ماوێت لە ساڵی ١٩٦٤ لە ڕیزەکانی پارتی دیموکراتی کوردستان دەرکرا.

ژیاننامە

ئەحمەد عەبدوڵڵا محەممەد لە شاری ئامەد لەدایک بووە، کە بەشێک بووە لە پارێزگای موسڵی ئەوکاتە و ئێستا دۆهۆکە. ساڵی ١٩٤٨ پەیوەندی بە ڕیزەکانی حیزبی دێموکراتی کوردەوە کردووە. ساڵی 1954 بەشی کیمیا لە کۆلێژی باڵای مامۆستایان لە بەغدا تەواو کردووە. ساڵی 1954 وەک مامۆستا لە شاری ئامەد دامەزرا، کە بەشێک بووە لە پارێزگای موسڵی پێشوو و ئێستا دۆهۆکە. لە ساڵی 1955 گواسترایەوە بۆ شاری زاخۆ کە لەسەر سنووری پارێزگای موسڵە و ئێستا دۆهۆکە. ساڵی 1957 گواستراوەتەوە بۆ شاری دۆهوک کە لەسەر سنووری پارێزگای موسڵە. لە مانگی ئابی ساڵی 1958 لەگەڵ شاندی لیژنەی ناحیەی زاخۆی پارتی یەکگرتووی دیموکراتی کوردستان، لە شاری هەولێر بەخێرهاتنی شێخ ئەحمەد شێخ محەممەد شێخ عەبدولسەلام (1892 - 1969) کە بە شێخ ئەحمەد بارزان ناسراوە، لە شاری هەولێر کرد و تا شاری موسڵ لەگەڵیدا هاوڕێیەتی مانەوە. زمانی کوردی و عەرەبی و ئینگلیزی شارەزا بووە.

لاپەڕەی کار

ئەحمەد عەبدوڵڵا محمد ئەندامی دامەزرێنەری یەکێتی قوتبی کوردستان بوو لە ساڵی 1953، لە یەکەم کۆنگرەی یەکێتیی قوتبی کوردستان لە ساڵی 1953 بە یەکەم سەرۆکی یەکێتی قوتبی کوردستان هەڵبژێردرا، لە ساڵی 1953 ئەندامی دەستەی دامەزرێنەری یەکێتی لاوانی دێموکراتی کوردستان بوو، لە ساڵی 1958 لە ماوەی چوارەمین خولی سەرۆکایەتی خوسرەو تۆفیقدا بوو بە ئەندامی لقی یەکەمی پارتی دیموکراتی کوردستان فەتحوڵا (١٩٣٠ - ٢٠٠٤). لە 10ی ئەیلولی ساڵی 1959 نوێنەری یەکەمین کۆنگرەی یەکێتی مامۆستایانی کورد (کۆنگرەی شەقڵاوە) بووە. لە ساڵی 1959 لە لایەن نوێنەرانی کۆنگرەی چوارەمی بەغداوە بە ئەندامی کۆمیتەی ناوەندی پارتی دیموکراتی کوردستان - عێراق هەڵبژێردرا. لە ساڵی ١٩٦٠ ئەندامی لیستی پێنج کەس بووە کە لە قۆناغی کاری گشتیدا پشتیوانی دەستەی دامەزرێنەری پارتی دیموکراتی کوردستان - عێراقیان کردووە. لە ساڵی 1960 و لە خولی شەشەمی سەرۆکایەتی ساڵح عەبدولنەجمەدین (1918 - 1981) ناسراو بە سەیدا ساڵح یوسفی (1918 - 1981) بووەتە ئەندامی لقی یەکەمی پارتی دیموکراتی کوردستان.

لە ١٥ تا ١٧ی ئابی ١٩٦٠ نوێنەری پارێزگای موسڵ بووە لە کۆنگرەی دووەمی یەکێتی مامۆستایانی کورد (کۆنگرەی شەقڵاوە). ساڵی ١٩٦٠ لە لایەن نوێنەرانی کۆنگرەی پێنجەمەوە بە ئەندامی کۆمیتەی ناوەندیی حیزبی دێموکراتی کوردستان هەڵبژێردرا. لە ساڵی ١٩٦١ بووە بە بەڕێوەبەری قوتابخانەی ئامادەکاری دهۆک بۆ کوڕان. لە ساڵی ١٩٦١ دژایەتی پێشێلکردنی مافە نەتەوەییەکانی کورد و بڵاوبوونەوەی شۆڕشی دژ بە زیم ڕوکین عەبدولکەریم قاسم (١٩١٤ - ١٩٦٣) کرد. لە ساڵی 1961 بووەتە سەرۆکی لیژنەی قەزای ئامەد لە سەردەمی لیژنەی یەکەمی ناحیە. پێش بڵاوبوونەوەی شۆڕشی ئەیلول و بەهۆی فەرمانی دەستگیرکردنی لە ساڵی ١٩٦١ پەیوەندی بە ڕیزەکانی هێزی پێشمەرگەی شۆڕشی ئەیلولەوە کردووە. ساڵی 1961 فەرماندەیی شەڕی ڕزگارکردنی شارۆچکەی ئامێدی لەسەر سنووری پارێزگای موسڵ کرد، کە سەرکەوتوو نەبوو. لە ساڵی 1961 بەشداری شەڕی سیواراتوکە لەسەر سنووری پارێزگای موسڵ کردووە. لە ساڵی ١٩٦١ بەشداری شەڕی کەڤلەسین لە سنووری پارێزگای موسڵ کردووە. لە ساڵی 1961 لە شەڕی جێرماوک لە سنووری پارێزگای موسڵ بەشداری کرد. بەشداری لە هەموو ئەو شەڕانەدا کردووە کە لە سەرەتای شۆڕشی ئەیلولدا لە پارێزگای موسڵ ڕوویانداوە، کە ئێستا لە سنووری پارێزگای دۆهوکدایە. لە ساڵانی (1962 - 1964) بەرپرسی لێژنەی یەکگرتوویی بووە. لە ساڵی ١٩٦٤ بەشداری لە کۆبوونەوەی گشتیی ماوێت کردووە و لەگەڵ ژەنەراڵ قسەی کردووە مستەفا بارزانی (١٩٠٣ - ١٩٧٩). ساڵی 1964 دوای ئەوەی هاوڕێکانی خەڵکی هەمەدان بەرەو ئیمپراتۆریەتی ئێران ڕۆیشتن، لە ماڵی براکەی لە شاری هەولێر خۆی حەشاردا. لە ساڵی 1964 تراکتی تیشک کە بە ناوی لقی هەولێری پارتی دیموکراتی کوردستانەوە ناونراوە، لەسەر بەشی ڕونیۆ بڵاودەکاتەوە. لە 14ی 1ی ساڵی 1967 لە ڕووداوێکی دڵتەزێن لە نزیک نەخۆشخانەی کۆماری هەولێر گیانی لەدەستدا و لە گۆڕستانی ئامێدیە بەخاک سپێردرا.

سەرچاوە:

١- ئەرشیفی کۆمیتەی ئینسایکلۆپیدیای پارتی دیموکراتی کوردستان.

2- ئامادەکاری: پێشڕەو ئیحمەد، لە بیرەوەرییەکانی کاکە زیادە کۆیە، ڕۆژنامەی کوردستانی نیوێ، ئۆرگانی یەکیەتی نیشتمانپەروەری کوردستان، ژمارە 2425، ساڵی دەیەمی، سلێمانی، پێنجشەممە، 12ی نیسانی 2001، لاپەڕە 10.

3- ئامادەکردنی: سەڵاح ڕەشید، مام جەلال، دیدارەکانی لە گەنجیەوە تا کۆشکی کۆماری، بەرگی یەکەم، (سلێمانی - چاپخانەی کارۆ 2017) لاپەڕە 65.

4- ئیحمەد شەریف لەک، شرۆڤەی ڕووداوە مێژووییەکان، بەرگی دووەم، (هێلێر - چاپخانەی ڕۆژهەڵات 2019) لاپەڕە 208.

5- بڵاوکراوەکانی تیشک، ئۆرگانی پارتی دیموکراتی کوردستان - ژمارەی هەولێر، ژمارە 2، ساڵی یەکەم، 21ی ئەیلولی 1964، لاپەڕە 1 و 5.

6- ئارامی گەورە و هەتاهەتایی بۆ گیانی شەهید ئەحمەد عەبدەل ئامیدی، ڕۆژنامەی النور، العداد 27، السنا العوێلی، بەغدا، چاپخانەی دار ئەلزەمان، ئەلئەسنین، 16 کانون الاول 1968، لاپەڕە 5.

7- جەمال نەبەز، یادەوەری ئەو ڕۆژانەی کە هەرگیز ناگەڕێنەوە، (سلێمانی - چاپخانەی شڤان 2017)، لاپەڕە 298.