زندگینامه

عبدالحسین علی علوش، معروف به عبدالحسین فیلی، در سال ۱۹۳۲ در بغداد متولد شد. او در یک خانواده تاجر کرد فیلی در بغداد بزرگ شد و همچنین به تجارت مشغول بود. او به یکی از خیرین کرد در بغداد تبدیل شد تا به کردهای فقیر و آسیب‌پذیر در تمام نقاط کردستان کمک کند. او تحصیلات متوسطه خود را به پایان رساند. در سال ۱۹۵۵، او شروع به حمایت مالی از مدرسه ابتدایی فیلی در بغداد برای پذیرش دانش‌آموزان از خانواده‌های فقیر و آسیب‌پذیر کرد. در سال ۱۹۶۴، به دلیل حمایت گروه سیاسی مدرسه، به پادشاهی ایران گریخت و زندگی خود را به عنوان پناهنده در آنجا گذراند. در سال ۱۹۷۹، با پیروزی انقلاب مردم ایران، به جمهوری عراق بازگشت. او در سال ۲۰۱۵ در جمهوری آلمان درگذشت. او به زبان‌های کردی، عربی، فارسی، انگلیسی و آلمانی مسلط بود.

برگه کار

او در سال ۱۹۵۱ به صفوف حزب دموکرات کردستان پیوست. در سال ۱۹۵۳، در صفوف اتحادیه جوانان دموکرات کردستان جنگید. در سال ۱۹۵۳، او یکی از کسانی بود که روابط بین حزب دموکرات کردستان - عراق و دکتر جعفر محمد کریم (۱۹۱۰ - ۲۰۰۰)، معروف به دکتر جعفر فیلی، عضو مدرسه سیاسی حزب دموکرات کردستان - عراق، را در تهران مدیریت می‌کرد. در ۶ اکتبر ۱۹۵۸، او به نمایندگی از بازرگانان فیلی بغداد، عضو هیئت استقبال از رئیس جمهور مصطفی بارزانی (۱۹۰۳ - ۱۹۷۹) در فرودگاه مثنی بغداد بود. در سال ۱۹۵۸، او عضو کمیته پنج نفره ناظر بر باشگاه پیروزی کردستان در بغداد بود. در سال ۱۹۵۹، او نماینده دومین کنفرانس بغداد حزب دموکرات متحد کردستان بود. در سال ۱۹۵۹، او نماینده کنگره چهارم حزب دموکرات کردستان - عراق در بغداد بود. در روز شنبه، ۸ فوریه ۱۹۶۰، او عضو کمیته پنجاه نفره حمایت از تأسیس حزب دموکرات کردستان برای مرحله کار عمومی بود. در سال ۱۹۶۰، او توسط نمایندگان کنگره به عنوان عضو کمیته مرکزی حزب دموکرات کردستان (کنگره پنجم) انتخاب شد. در ۳۰ ژوئیه ۱۹۶۱، او به دلیل توزیع بیانیه‌ای از سوی حزب دموکرات کردستان در بغداد علیه فارق روکین عبدالکریم قاسم (۱۹۱۴ - ۱۹۶۳) که از نقض حقوق اساسی و سیاسی ملت کرد در مرزهای جمهوری عراق سخن می‌گفت، برای مدت کوتاهی توسط نیروهای امنیتی عراق دستگیر شد.

در سال ۱۹۶۱، او مسئول خط مخفی نظامی و پلیس عراق، در ارتباط با حزب دموکرات کردستان، در مرکز و جنوب عراق بود. در سال ۱۹۶۱، در آغاز انقلاب سپتامبر، او سرپرست و مدیر چاپخانه مخفی حزب دموکرات کردستان در بغداد بود. در سال ۱۹۶۳، او عضو کمیته شاخه پنجم حزب دموکرات کردستان بود. در سال ۱۹۶۳، او نماینده کنگره کویه (اولین کنگره خلق) بود. در ۳۰ مارس ۱۹۶۳، او عضو هیئت مذاکره کننده حزب دموکرات کردستان بود که با مقامات بغداد در مورد حقوق کردها مذاکره کرد.

در سال ۱۹۶۳، او عضو هیئت نمایندگی حزب دموکرات کردستان بود تا نامه‌ای از رئیس جمهور مصطفی بارزانی (۱۹۰۳ - ۱۹۷۹) را به آیت‌الله العظمی عبدالمحسن حکیم (۱۸۸۹ - ۱۹۷۰) در شهر کوفه تحویل دهد. در سال ۱۹۶۳، در جریان مذاکرات، هنگامی که به کردستان جنوبی بازگشت، توسط ارتش در شهر کرکوک دستگیر و توسط نیروهای امنیتی عراق زندانی و شکنجه شد. در سال ۱۹۶۳، او در زندان حله زندانی شد. در ۱۴ فوریه ۱۹۶۴، پس از مذاکرات بین رهبری حزب دموکرات کردستان و دولت عبدالسلام محمد عارف (۱۹۲۱ - ۱۹۶۶)، از زندان مرکزی بغداد آزاد شد. در سال ۱۹۶۴، او توسط شاخه مدرسه سیاسی در مجمع عمومی ماوت محکوم شد. این به تلافی اندیشه‌های او در کنگره اول خلق بود که برخلاف دیدگاه‌های مکتب سیاسی علیه رئیس جمهور مصطفی بارزانی (۱۹۰۳ - ۱۹۷۹) بود و به همین دلیل مورد بی‌توجهی قرار گرفت. در سال ۱۹۶۴، با رأی اکثریت کنگره ششم حزب، توسط کنگره ششم از صفوف حزب دموکرات کردستان اخراج شد.

او در سال ۱۹۶۵ به عنوان کارمند در ایستگاه رادیویی کرمانشاه در شرق کردستان مشغول به کار شد.

منبع:

۱ - یکی از چاپخانه‌داران قدیمی خِبات به یاد می‌آورد، روزنامه خِبات، ارگان حزب دموکرات کردستان، شماره ۹۷۱، هولیر، جمعه، ۱۴ آوریل ۲۰۰۰، صفحه ۱۳.

۲ - ابراهیم فرهمندنیا، نسل‌کشی کردها از منظر حقوق بین‌الملل، (مریوان - انتشارات اوین - ۱۳۹۶ هجری شمسی)، صفحات ۲۴-۲۷.

۳ - زکی جعفر الفیلی العلوی، تاریخ کردهای فیلی و آینده آنها، (بیروت - انتشارات و توزیع البلک - ۲۰۱۰)، صفحه ۵۲۲.

4 - شیوان محمد امین ته ها خوشناو، هورل بین 1963 – 1970: بررسی تاریخی اوضاع سیاسی، (Hewlêr – انتشارات دانشگاه صلاح الدین – 2016)، صفحات 87، 114، 158.

۵ - محمد سعید الطریحی، شیعیان کرد: گذشته و حال، (دمشق - دار نینوا للتحقیق، النشر و التوزیع - ۲۰۱۳)، صفحه ۶۱۲.

۶ - خلف خفور، دفری زرین، جلد اول، (کرکوک - انجمن فکری و اجتماعی کرکوک - انتشارات کارو - ۲۰۱۱)، صفحات ۲۱-۲۲.

۷ - ابراهیم فرهمندنیا، نسل‌کشی کردها از منظر حقوق بین‌الملل، (مریوان - انتشارات اوین - ۱۳۹۶ هجری شمسی)، صفحات ۲۴-۲۷.

۸ - درکشان شیخ جلال حفیدزاده، خلاصه‌ای از جنبش آزادی زنان کردستان و برخی از خاطرات من، (سلیمانیه - انتشارات شیوان - ۲۰۱۰)، صفحه ۱۵۷.

۹ - زکی جعفر الفیلی العلوی، تاریخ کردهای فیلی و آینده آنها، (بیروت - مؤسسه البلک للطباعه، النشر و التوزیع - ۲۰۱۰)، صفحه ۵۲۲.

۱۰ - شکیب عقروی، سال‌های آزار و اذیت در کردستان: مهم‌ترین رویدادهای سیاسی و نظامی در کردستان و عراق از ۱۹۵۸ تا ۱۹۸۰، چاپ دوم، (هولیر - انتشارات میناره - ۲۰۰۷)، صفحه ۱۵۳.

۱۱ - صبحی عبدالحمید، عراق در سال‌های ۱۹۶۰ تا ۱۹۶۹، (دمشق - دار بابل برای پژوهش و ارتباطات - ۲۰۰۹)، صفحه ۶۱.

۱۲ - روژین چلبی منیر، زاخو ۱۴ ژوئیه ۱۹۵۸ - ۶ مارس ۱۹۷۵، (منتشر نشده - مرکز مطالعات کردی زاخو - ۲۰۱۸)، صفحات ۲۰۵ - ۲۰۶.

۱۳ - علی حسین جعفر، توافق کردها... صفحاتی از خاطرات، روزنامه الاتحاد، روزنامه مرکزی اتحادیه میهنی کردستان، شماره ۴۹۹، سال یازدهم، سلیمانیه، جمعه ۱۵ نوامبر ۲۰۰۲، صفحه ۱۶.

۱۴ - علی سنجاری، قضیه کردها و حزب بعث سوسیالیست عرب در عراق، بخش سوم، (دهوک - انتشارات خانای - ۲۰۱۲)، صفحات ۳۱۸، ۳۳۵.

۱۵ - فایز الخفاجی، گلوله‌های سیاسی در عراق، بخش دوم، (بغداد - دار قنادیل للنشر و التوزیع - ۲۰۱۸)، صفحه ۶۸.

۱۶ - کنگره پنجم حزب دموکرات کردستان، مجله روژی نو، شماره سوم، سال اول، بغداد، ژوئن ۱۹۶۰، صفحه ۵۶.

17 - محمود الدره، قضیه کرد و ناسیونالیسم عرب در جنگ عراق، (بیروت – انتشارات دارالتلیع – 1963)، صفحه 181.

۱۸ - ملا مصطفی بارزانی و دوستانش خبر تأسیس حزب را به وزیر کشور ارائه می‌دهند، روزنامه خبات (النضال)، شماره ۱۴۱، بغداد، چاپخانه الری العام، یکشنبه ۹ ژانویه ۱۹۶۰، صفحات ۱، ۸.

۱۹ - آرشیو کمیته دایره المعارف حزب دموکرات کردستان.

۲۰ - اخبار موفقیت در بغداد، مجله هوپ، اخبار موفقیت، شماره ۴، سال دوم، بغداد، چاپخانه نکاح، اکتبر ۱۹۵۸، صفحه ۹۱.

۲۱ - یدالله کریم، انقلاب سپتامبر ۱۹۶۱: آغازی حقیقی به سوی آزادی، روزنامه Teexhi، دارالتطبیعة للطباعة و النشر، شماره ۴۵۸۱، شماره سوم، دوشنبه ۱۹ سپتامبر ۲۰۰۵، صفحه ۳.

۲۲ - یدالله کریم، انقلاب آزادی‌بخش سپتامبر... حقیقت و معنا، روزنامه Teexî، شماره ۴۳۰۹، بغداد، یکشنبه، ۱۲ سپتامبر ۲۰۰۴، صفحه ۳.