ژیاننامە
دارا تۆفیق فەتحولە لە شاری سلێمانی لەدایک بووە. لە سەدەی نۆزدەهەمدا حاجی ئولا ئاغای باپیرە گەورەی لە شاری هەمەدان لە ڕۆژهەڵاتی کوردستانەوە هاتووە و لە شاری سلێمانی نیشتەجێ بووە. خوسرەو تۆفیق فەتحوڵای برای (١٩٣٠ - ٢٠٠٤) ئەندامی کۆمیتەی ناوەندیی حیزبی دێموکراتی کوردستان بووە. ساڵی 1958 بە بۆنەی دامەزراندنی کۆماری عێراق لەگەڵ گەڕانەوەی جەنەڕاڵ وەک سکرتێری کۆمەڵەی خوێندکارانی کورد کاری کردووە مستەفا بارزانی (1903 - 1979) و هاوڕێکانی نامەی بەخێرهاتنی میللەتیان پێشکەش بە سەرۆک کۆمار کرد مستەفا بارزانی لەو کاتەدا هێشتا لە دەرەوەی وڵات لە مۆسکۆ دەژیا. ساڵی 1959 بوو بە سکرتێری فەرمانگەی کار (المکتب التنفیزی) لە یەکێتی لاوانی دیموکراتی عێراقی سەر بە حزبی شیوعی عێراق. لە ٢٢ تا ٢٦ی ئابی ١٩٦٠ نوێنەری کۆنگرەی پێنجەمی کۆمەڵەی خوێندکارانی کورد لە ئەوروپا (K.S.S.E.) لە بەرلینی ڕۆژئاوا بووە. ساڵی 1960 کرا بە سکرتێری یەکێتی جیهانی قوتبییەکان و کوڕان. لە ٢١ تا ٢٥ی ئابی ١٩٦١ نوێنەری کۆنگرەی شەشەمی کۆمەڵەی خوێندکارانی کورد لە ئەوروپا بووە لە شاری مونستر لە ئەڵمانیای ڕۆژئاوا.
لاپەڕەی کار
درەختی تۆفیق فەتحولە دوای کودەتاکەی 8ی شوباتی 1963ی پارتی سۆسیالیستی بەعسی عەرەبی دژی ڕژێمی عەبدولکەریم قاسم (1914 - 1963) پەیوەندی لەگەڵ هێزی پێشمەرگە دروست دەکات. ساڵی 1963 بەرپرسی کۆکردنەوەی گەنمی تەعاونی جووتیارانی پارێزگای سلێمانی بووە بۆ هێزی پێشمەرگە. لە ساڵی ١٩٦٧ لە ڕۆژنامەی (التقی)ی عەرەبی کاری کردووە. لە سەرەتای ساڵی ١٩٧٠ بە فەرمانی جەنەڕاڵ مستەفا بارزانی لە بەیروت (لوبنان) لەگەڵ میشێل ئەفلاق (1912 - 1989) سەرۆکی پارتی بەعسی سۆسیالیستی عەرەبی کۆدەبێتەوە و سەبارەت بە قبوڵکردن و دانپێدانانی حکومەتی خۆسەری عێراق بۆ کوردستان گەیشتە ڕێککەوتن. لە ٧ی ژانویەی ١٩٨٠ ئەندامی شاندی کورد بوو بۆ حکومەتی عێراق لە بەغدا بۆ دیاریکردنی سنوورەکانی هەرێمی خۆسەری کوردستان.
لە 11ی ئازاری 1970 ئەندامی شاندی پارتی دیموکراتی کوردستان بووە لە بەغدا بۆ نوێکردنەوەی ڕێککەوتنی 11ی ئازار لەگەڵ حکومەتی عێراق. لە ساڵی ١٩٧٠ ئەندامی لیژنەی ئامادەکاری کۆنگرەی هەشتەمی پارتی دیموکراتی کوردستان بووە. ساڵی ١٩٧٠ لە کۆنگرەی هەشتەمدا لە لایەن نوێنەرانی کۆنگرە بە ئەندامی کۆمیتەی ناوەندیی پارتی دیموکراتی کوردستان هەڵبژێردرا. ڕۆژی چوارشەممە ٢٤ی حوزەیرانی ١٩٧٠ بە نوێنەرایەتی سەرۆک کۆمار مستەفا بارزانی بەشداری لە کۆنگرەی نووسەرانی کورد لە بەغدا کردووە. لە 10ی 1ی 1970 ئەندامی شاندی نۆ ئەندامی پارتی دیموکراتی کوردستان بوو بۆ دانوستان لەگەڵ بەرپرسانی حکومەتی عێراق سەبارەت بە ئۆتۆنۆمی باشووری کوردستان لە بەغدا. لە 11ی ئەیلولی ساڵی 1971 بووەتە سەرنووسەری ڕۆژنامەی برایەتی. لە ١ی ژانویەی ١٩٧٤ بووەتە سەرنووسەری ڕۆژنامەی برایەتی. لە مانگی ئازاری ساڵی ١٩٧٤ لە لایەن سەرکردایەتی شۆڕشی ئەیلولەوە کرا بە وەزیری پەروەردە و فێرکاری، دواتریش وەک سکرتێری ڕۆشنبیری و زانیاری و لاوان.
لە 28ی نیسانی ساڵی 1974، دوای دەستپێکردنی گەمارۆی ماڵەکەی، خۆی و خێزانەکەی بەبێ هیچ پێویستیەک، لەلایەن دەسەڵاتدارانی عێراقەوە دیپۆرتکرانەوە بۆ ناوچە ئازادکراوەکان. لە ساڵی ١٩٧٤ لە سەردەمی شۆڕشی ئەیلولدا لەگەڵ نووسەرانی ڕادیۆی دەنگی کوردستان هاوکاری کردووە. لە نێوان ساڵانی 1974 و سەرەتای ساڵی 1975، ئەمینداری گشتی بەشی پەروەردەی شۆڕشی ئەیلول بووە، پاشان لەگەڵ دەرچوونی یاسای ئەنجومەنی یاسادانان و ئەنجومەنی جێبەجێکردنی هەرێمی کوردستان، وەک وەزیری پەیوەندی و ڕۆشنبیران بە وەکالەت و وەزیری زانست (پەروەردە) دەستنیشانکراوە. لەساڵی 1974 پاڵپشتی دامەزرێنەرانی بەشی گوێگر (الانسات) و بەشەکەی کرد و لە کانوونی دووەمی ساڵی 1974 یەکەم ساڵنامەی ڕەنگاوڕەنگی شۆڕشی ئەیلولی بڵاوکردەوە. ساڵی 1975 وتار بۆ گۆڤاری دێنگێ کوردستان و ئۆرگانی ئەمینداری گشتی بۆ ڕۆشنبیران و ڕاگەیاندن و ڕۆڵەکانی شۆڕشی ئەیلول وتار نووسیوە. لە سەرەتای ساڵی 1975 لەلایەن سەرۆک کۆمارەوە کرایە وەزیری پەروەردەی هەرێمی کوردستان. مستەفا بارزانی و مەکتەبی سیاسی حیزبی دێموکراتی کوردستان سوپاسنامە و ڕێزلێنانیان پێشکەش کرد. ڕۆژی 5ی تشرینی دووەمی ساڵی 1980 لە ڕێگەی ماڵەوە و بۆ سەر کارەکەی لەلایەن دەزگای هەواڵگری عێراقەوە دەستگیرکرا و بێسەروشوێن دەکرێت و تا ئەمڕۆش بە فەرمی چارەنووسی دیاری نەکراوە. زمانی کوردی و عەرەبی و ئینگلیزی شارەزا بووە.
سەرچاوە:
1- ئەرشیفی کۆمیتەی ئینسایکلۆپیدیای پارتی دیموکراتی کوردستان.
