ژیاننامە
ڕەشید حاجی بەدری عەبدوڵڵا میهێ لە ساڵی 1931 لە شاری دهۆک لەدایک بووە. باوکی یەکێکە لە سەرکردەکانی عەشیرەتی سندی و برای سلێمان حاجی بەدری ئەندامی ئەنجومەنی سەرکردایەتی شۆڕش لە کوردستانی عێراقە. دەستی بە خوێندنی ئایینی کردووە و دواتر لە شارۆچکەی زاخۆ لە قۆناغی سەرەتایی خوێندوویەتی و خوێندنی ناوەندی و ئامادەیی لە موسڵ تەواو کردووە و لە ساڵی ١٩٥٧ کۆلێژی سەربازی لە بەغدا تەواو کردووە، زمانی کوردی و عەرەبی و فارسی و ئینگلیزی شارەزا بووە.
لاپەڕەی کار
ڕەشید حاجی بەدری عەبدوڵڵا ماهی لە ساڵی ١٩٥٥ لە ڕێگەی ئەفسەر یوسف جەمیل میرانەوە پەیوەندی بە ڕیزەکانی پارتی دیموکراتی کوردستان - عێراقەوە کرد. ساڵی 1958 دوای گەڕانەوەی سەرۆک مستەفا بارزانی (1903 - 1979) لە یەکێتی سۆڤیەت، بە جلوبەرگی ئەفسەرەوە سەردانی سەرۆک مستەفا بارزانی لە هۆتێل سێمیرامیس لە بەغدا کرد.
لەساڵی 1962 بەهۆی کوردبوونەوە لەلایەن دەسەڵاتدارانی سوپای عێراقەوە دوورخراوەتەوە بۆ سەربازگەی کەربەلا و لەساڵی 1963 لەلایەن هەواڵگری سوپای عێراقەوە لەسلێمانی دەستگیردەکرێت و دواتر ڕەوانەی کەرکوک و پاشان بۆ بەغدا دەکرێت.
لە ٣ی ئازاری ١٩٦٣دا بە پلەی نەقیبی یەکەم ڕیزەکانی سوپای عێراق بەجێدەهێڵێت و پەیوەندی بە ڕیزەکانی هێزی پێشمەرگەی شۆڕشی ئەیلولەوە کردووە و وەک بەرپرسی فیرقەی شەهید سیدق لە ناوچەی سیوان لەسەر سنووری پارێزگای کەرکوک دەستنیشانکراوە. هەر لەو ساڵەدا وەک بەرپرسی فیرقەی چوار لە ناوچەی خانەقین - هەڵەبجە - پێنجوێن دامەزرا. لە ٢٠ی حوزەیرانی ١٩٦٣ بووەتە فەرماندەی شەڕی سیوان دژی هێزی زەمینی سوپای عێراق و میلیشیای عەرەبی حەویجە. لەم شەڕەدا توانی سەرکەوتن بەدەست بهێنێت. وەک فەرماندەیەکی سەربازی بەشداری زۆرێک لە شەڕ و ململانێکانی کردووە و سەرپەرشتی کردووە.
لە ساڵی 1964 و دوای کۆبوونەوەی بەرفراوانی ماوێت، لەگەڵ زۆرینەی ئەفسەرانی سوپای شۆڕشگێڕی کوردستان، بڕیاریدا پشتیوانی لە سەرۆک مستەفا بارزانی (1903 - 1979) بکات و دژی گروپی مەکتەبی سیاسی وەستایەوە. لە مانگی حوزەیرانی ساڵی 1964 بە ئەندامی کۆمیتەی ئامادەکاری کۆنگرەی شەشەمی پارتی دیموکراتی کوردستان هەڵبژێردرا و نوێنەری کۆنگرەی دامەزراندنی ئەنجومەنی سەرکردایەتی شۆڕش بوو لە کوردستانی عێراق.
لە سەردەمی شۆڕشی ئەیلولدا بەرپرسی قوتابخانەی سەربازی (فەرمانگەی سەربازی)ی هاوپێچ بە فەرمانگەی جێبەجێکردن (قوتابخانەی جێبەجێکردن)ی سەرۆکوەزیرانی ئەنجومەنی سەرکردایەتی شۆڕش لە کوردستانی عێراق بووە. لە ساڵی ١٩٧٠ لە کۆنگرەی هەشتەمدا بە ئەندامی کۆمیتەی ناوەندیی حیزبی دێموکراتی کوردستان هەڵبژێردرا.
لە ٤ی بانەمەڕی ساڵی ١٩٧٥ دەبێتە ئەندامی کۆمیتەی پلاندانانی سەربازی شۆڕشی ئەیلول و لە ساڵی ١٩٧٥ دوای شکستی شۆڕشی ئەیلوول دەبێتە پەنابەر لە ئێران. لە ساڵی 1977 بە سەرپەرشتی ئیدریس بارزانی (1944 - 1987) بەشداری لە مەجلیسی گشتی کەرەج کرد، بە ئامانجی هاوکاریکردنی سەرکردایەتی کاتی پارتی دیموکراتی کوردستان و هەروەها سەرپەرشتیکردنی 150 هەزار ئاوارە لە باشووری کوردستان لە ئێران.
ساڵی 1979 گەڕایەوە باشووری کوردستان و بە فەرمانی ئەنجومەنی سەرکردایەتی شۆڕشی عێراق لە 25ی تشرینی یەکەمی 1979 وەک ڕاوێژکاری لێژنەی کاروباری باکور دەستنیشانکرا، دوای ڕاپەڕینی باشووری کوردستان وەک ئەندامی باڵی سەربازی پارتی دیموکراتی کوردستان دامەزرا و لە ساڵی 1992 بە پلەی لیوای گشتی لە وەزارەتی پێشمەرگە خانەنشین بوو حکومەتی هەرێمی کوردستان. لە ٢٢ی ئابی ١٩٩٣ لە کۆنگرەی یازدەهەمدا بە ئەندامی کۆمیتەی ناوەندی لێکۆڵینەوە و بەدواداچوونی پارتی دیموکراتی کوردستان - یەکگرتوو هەڵبژێردرا. نوێنەری کۆنگرەی دوانزەهەمی ساڵی 1999 و کۆنگرەی سێزدەهەمی پارتی دیموکراتی کوردستان بووە.
سەرچاوە:
١- ئەرشیفی کۆمیتەی ئینسایکلۆپیدیای حیزبی دێموکرات.
2- مێژووی حیزبی دێموکراتی کوردستان، کۆنگرە و کۆنفرانسی (بەرنامە و ڕێکاری ناوخۆ)، کۆمیتەی ئینسایکلۆپیدیای حیزبی دێموکراتی کوردستان، بەرگی یەکەم، (هێلێر - چاپخانەی ڕۆکسانە - 2021).
3- عەلی سنکاری، دۆسیەی کورد و پارتی سۆسیالیستی عەرەبی بەعسی عێراق، بەشی سێیەم، (دهۆک - چاپخانەی خانی - 2012).
4- فەیدەل ڕەسوڵ خۆشناو، ژیاننامەی ئەفسەرانی کورد، بەشی دووەم، (تاران - چاپخانەی ڕۆژهەڵات - 2020).
5- حەبیب محمد کەریم، کەرکوک و شۆڕشی ئەیلولی پیرۆز، گۆڤاری جۆلان العربی، ناوەندی ڕۆشنبیری گوڵان، ژمارە 70، ساڵی شەشەم، هیولێر، چاپخانەی وەزارەتی پەروەردە، 31ی ئازاری 2002.
6- ئەسعەد ئیدۆ، بۆ یادی ساڵڕۆژی داستانی سەفین، ڕۆژنامەی برایەتی، ئۆرگانی پارتی دیموکراتی کوردستان، ژمارە 1.705، هێولێر، هەینی 30ی خاکەلێوەی 1993.
7- حامید گەوهەری، مستەفا بارزانی، پێشمەرگە و سەرکردە، (هێلەر - چاپخانەی ڕۆژهەڵات - 2017).
8- حەبیب محمد کەریم، مێژووی پارتی دیموکراتی کوردستان - عێراق (لە قۆناغە سەرەکییەکاندا) 1946 - 1993، (دهۆک - چاپخانەی خێبات - 1998).
9- شێرزاد زێکریە میحمەد، ئەنجومەنی سەرکردایەتی شۆڕش لە کوردستان - عێراق 1964 - 1970 لێکۆڵینەوەیەکی سیاسیی مێژوویی گشتی، (دهۆک - سەنتەری دیراسەی کوردی و پاراستنی بەڵگەنامە - زانکۆی دهۆک - چاپخانەی زانکۆی دهۆک - 2010).
10- عەلی سینکاری، دۆسیەی کورد و پارتی سۆسیالیستی عەرەبی بەعسی عێراق، بەشی سێیەم، (دهۆک - چاپخانەی خانی - 2012).
11 - میحمد مێلا قادر، کورتە مێژووی پارتی (پ.د.ک) و کولتووری بارزانی نەمر، چاپی دووەم، (هێلێر – چاپ و بڵاوکردنەوەی ئاراس - 2007).
12 - مەسعوود بارزانی و بارزانی و بزووتنەوەی ڕزگاریخوازی کورد، بەرگی سێ، (هێلێر – چاپخانەی وەزارەتی پەروەردە - 2002).
13 - هێزی پێشمەرگە. چۆن لە ژێر سایەی شۆڕشی مەزنی ئەیلولدا دامەزرا و گەشەی کرد، ڕۆژنامەی خێبات، ئۆرگانی پارتی دیموکراتی کوردستان، ژمارە ٦٣٧، چوارشەممە ٩ی ئەیلولی ١٩٩٢.
