AI Kurdish (Sorani) Show Original

ناهید سەلام ئەحمەد

مامۆستا و سیاسەتمەدار ناهیدە سەلام ئەحمەد ناسراو بە ناوەکانی (مامۆستا ناهیدە شێخ سەلام، کچی کورد، ن.س و دایکی خۆر)، لە ساڵی ١٩٦٠ لە کۆنگرەی پێنجەمی پارتی دیموکراتی کوردستان، کە لە شاری بەغدا دامەزرا، هەڵبژێردرا.


مامۆستا و سیاسەتمەدار ناهیدە سەلام ئەحمەد ناسراو بە ناوەکانی (مامۆستا ناهیدە شێخ سەلام، کچی کورد، ن.س و دایکی خۆر)، کاندیدی پێنجەمین کۆنگرەی پارتی دیموکراتی کوردستان بوو کە لە ساڵی ١٩٦٠ لە بەغدا بەڕێوەچوو. مستەفا بارزانی لە لایەن نوێنەرانی کۆنگرەوە بە ئەندامی کۆمیتەی ناوەندیی پارتی دیموکراتی کوردستان هەڵبژێردرا و بووە یەکەم ژن کە ببێتە ئەندامی کۆمیتەی ناوەندیی پارتی دیموکراتی کوردستان.

 

ژیاننامە

ناهیدە سەلام ئیحمەد لە ساڵی ١٩٢٢ لە شاری سلێمانی لە دایکبووە و کچی شاعیری نەتەوەپەرست شێخ سەلامە (١٨٩٢ - ١٩٥٩). لە ساڵی ١٩٣٠ خوێندنی سەرەتایی لە شارۆچکەی چەمچەماڵ تەواو کردووە. لە ساڵی ١٩٤١ قوتابخانەی مامۆستایانی بنەڕەتی لە بەغدا تەواو کردووە و وەک مامۆستای سەرەتایی دامەزراوە. لە ساڵی ١٩٤٦ لەگەڵ ئەندازیار نوری سێدق عەلی (١٩٢٢ - ١٩٨٣) کە بە نوری شاوەیس ناسراوە، هاوسەرگیری کردووە. نوری شاوەیس دایکی دوکتور ڕۆژ ئەندامی مەکتەبی سیاسی پارتی دیموکراتی کوردستانە و بروسک نوری سێدق شاوەیس ئەندامی کۆمیتەی ناوەندی پارتی دیموکراتی کوردستانە. لە ژێر ناوی ساختەی ئەو کچە کوردە، ن.س و دایکی ڕۆژ لە ڕۆژنامە و گۆڤارەکانی کوردیدا دەیاننووسی. لە ٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٦ لە شاری هەولێر کۆچی دوایی کرد و لە گۆڕستانی گردی سێوان لە شاری سلێمانی لە تەنیشت شێخ سەلامی باوکی بە خاک سپێردرا. ئەو کچە بە هەردوو زمانی کوردی و عەرەبی قسەی دەکرد.

 

لاپەڕەی کار

ناهید سەلام لە ساڵی 1939 پەیوەندی بە ڕیزەکانی پارتی لاوانی کوردەوە کردووە و لە ساڵی 1944 لە سەرەتای چالاکییە سیاسییەکانیدا پەیوەندی بە ڕیزەکانی پارتی ڕێگای ڕاستەوە کردووە و لە هەمان ساڵدا بووە بە ئەندامی کۆمەڵەی نوێکردنەوەی ژیانی کورد (ج.ک) و لە ساڵی 1945 بووەتە ئەندامی پارتی ڕزگاریخوازی کورد، و لە ساڵی 1946 پەیوەندی بە ڕیزەکانی پارتی ڕزگاریخوازی کوردەوە کردووە پارتی دیموکراتی کورد.

 

ساڵی 1959 سەرۆکی شاندی یەکێتی ژنانی کوردستان بووە بۆ سەردانی زێم عەبدولکەریم قاسم (1914 - 1963) و لە هێرشێکی تیرۆریستیدا بریندار بووە. لە ساڵی 1959 بەشداری لە کۆنگرەی چوارەمی پارتی دیموکراتی کوردستان - عێراق وەک نوێنەری لقی یەکەمی پارتی دیموکراتی کوردستان کردووە، هەروەها لە ساڵی 1960 لە کۆنگرەی پێنجەمی پارتی دیموکراتی کوردستان کە لە بەغدا بەڕێوەچوو، کاندیدی سەرۆکایەتی هەرێم بووە. مستەفا بارزانی لە لایەن نوێنەرانی کۆنگرەوە بە ئەندامی کۆمیتەی ناوەندیی پارتی دیموکراتی کوردستان هەڵبژێردرا و بووە یەکەم ژن کە ببێتە ئەندامی کۆمیتەی ناوەندیی پارتی دیموکراتی کوردستان.

 

ساڵی 1964 بەشداری لە مەجلیسی گشتی ماوەتدا نەکرد، کە لە لایەن قوتابخانەی سیاسی پارتی دیموکراتی کوردستانەوە ڕێکخرابوو و تێیدا بڕیارێک لە دژی سەرۆک کۆمار درا. مستەفا بارزانی درا.

 

لە ساڵی 1974 دوای ئەوەی ماڵەکەی لە لایەن دەسەڵاتدارانی پارتی بەعسەوە تاڵان کرا، دەچێتە قەزای ئازادی شۆڕشی ئەیلول و وەک پەنابەرێک لە ساڵانی (1974 - 1975)دا دەچێتە ئێران. لە ساڵی ١٩٧٥ دوای شکستی شۆڕشی ئەیلول گەڕایەوە باشووری کوردستان. لە ٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٦ لە شاری هەولێر کۆچی دوایی کرد و لە گۆڕستانی گردی سەیوان لە شاری سلێمانی لە تەنیشت شێخ سەلامی باوکی بە خاک سپێردرا.

 

بەرهەمەکانی: ١.

ساڵی ١٩٩٩م بیردەخاتەوە.


سەرچاوە:

1- ئەرشیفی کۆمیتەی ئینسایکلۆپیدیای پارتی دیموکراتی کوردستان.

2- نەجاهێ ڕەفیق حیلمی، وێرا کێل ئامراه ئازیمە ڕەسیل ئەزیم، موچەڵە گوڵان، موسەسە گوڵان ئەلعەلامیە، ئەلعەداد 33، ئەل سێنێ ئەل سالسە، هەولێر، چاپخانەی وەزارەتی سەقافە 25ی شوباتی 1999.

3- مێهدی محمد قادر، پێشهاتە سیاسییەکان لە کوردستانی عێراق 1945 - 1958، (سلێمانی - ناوەندی توێژینەوەی ستراتیژی کوردستان 2005).

4- عەبدولفتاح عەلی ئەلبۆتانی، شرۆڤە و گفتوگۆ لەسەر مێژووی کورد و عێراق لە میسر، (هەولێر، چاپخانەی حاجی هاشم، 2007).

5- جەمال بابان، سلێمانی، شارە گەشاوەکەم، بەرگی سێیەم، چاپی دووەم، (هوێلەر - چاپ و دابەشکردنی ئاراس - چاپخانەی ئاراس 2012).

6- تارا میهێمد، ناهیدە شێخ سەلام، یەکێک لە ژنە دیارەکانی کورد، ڕۆژنامەی خێبات، ئۆرگانی پارتی دیموکراتی کوردستان، ژمارە 2552، هیولەر، چوارشەممە 11ی گەلاوێژی 2007.

7- حەبیب میحمەد کەریم، مێژووی پارتی دیموکراتی کوردستان لە عێراق (بە بەشداری سەرۆک کۆمار) 1946 - 1993 (دیھۆک - چاپخانەی خێبات 1998).

٨- دەرێکشان شێخ جەلال حەفیدزاد، کورتەیەک دەربارەی بزووتنەوەی ڕزگاریخوازی ژنان لە کوردستان و هەندێک لە یادەوەریەکانم، (سلێمانی - چاپخانەی شیڤان ٢٠١٠).

9- مێهدی محمد قادر، ڕۆڵی کورد لە بزووتنەوەی ئاشتی لە عێراق (1950-1963)، (هێلێر - دەزگای چاپ و پەخشی موکریان - دەزگای چاپ و پەخشی موکریانی 2015).

10- ناهیدە شێخ سەلام، بە یادی من، لەلایەن چەمەن ساڵحەوە ئامادەکراوە، (هێلێر - چاپخانەی وەزارەتی پەروەردە 1999).


بابەتەکانی پەیوەندیدار

شێخ ڕەزا گوڵانی

ڕەزا محمد مستەفا بە ناوەکانی (شێخ ڕەزا گوڵانی - شێخ ڕەزا بەرزنجی) ناسراوە، فەقێ و سیاسەتمەدارە، لە ساڵی 1963 بووە بە سکرتێری تایبەتی سەرۆک مستەفا بارزانی، لە ساڵی 1964 پاڵپشتی تەواوی سەرۆک مستەفا بارزانی و کوردی کرد لە گفتوگۆ ناوخۆییەکانی ناو حزبەکەدا.

زانیاری زیاتر

محمد ساڵح جومعە

میحمەد ساڵح ئیبراهیم جومعە ناسراو بە (دکتۆر میحمەد ساڵح جومعە)، لەساڵی 1953 ئەندامی دەستەی دامەزرێنەری کۆمەڵەی قوتابیانی کورد لە قامیشلۆی ڕۆژئاوای کوردستان (سوریا) بووە، لە ساڵی 1966 پەیوەندی بە ڕێکخراوەکانی پارتی دیموکراتی کوردستانی عێراقەوە کرد لە ئەوروپا. لە ساڵی ١٩٧٩ لە لایەن نوێنەرانی کۆنگرەی نۆیەمەوە بە ئەندامی کۆمیتەی ناوەندیی حیزبی دێموکراتی کوردستان هەڵبژێردرا.

زانیاری زیاتر

برا زیادی کۆیە

میحمەد زیاد هێمێ مەحمود ناسراو بە (کاکە زیادی کۆیە) لە ساڵی ١٩٣١ پاڵپشتی شۆڕشی یەکەمی بارزانی کرد، لە ساڵی ١٩٤٣- ١٩٤٥ پاڵپشتی شۆڕشی دووەمی بارزانی کرد. لە ساڵی ١٩٤٦ لە کۆنگرەی یەکەمدا بووە جێگری دووەمی سەرۆکی پارتی دیموکراتی کورد. لە ٩ی حوزەیرانی ١٩٦٣ پەیوەندی بە ڕیزەکانی هێزی پێشمەرگەوە کرد.

زانیاری زیاتر

حەیدەر محمد ئەمین

حەیدەر میحمەد ئەمین لە ساڵی ١٩٤٦ پەیوەندی بە حیزبەوە کرد، لە ساڵی ١٩٥٣ لە یەکەمین کۆنگرەی یەکێتی قوتابیانی کوردستان بە ئەندامی دەستەی کارگێڕی هەڵبژێردرا و دوای ماوەیەکی کەم وەک سکرتێری یەکێتی قوتابیانی کوردستان دەستنیشان کرا. ساڵی 1960 لە لایەن نوێنەرانی کۆنگرەوە وەک ئەندامی جێگرەوەی کۆمیتەی ناوەندیی پارتی دیموکراتی کوردستان (کۆنگرەی پێنجەم) هەڵبژێردرا.

زانیاری زیاتر