لە هاوینی ساڵی ١٩٦٣ حکومەتی عێراق بە سەرۆکایەتی عەبدولسەلام عارف هێرشێکی بەرفراوانی بۆ سەر ناوچە جیاجیاکانی کوردستان دەستپێکرد. لە ڕادیۆی بەغدا ڕاگەیەندراوێکی بڵاوکردەوە و ڕەتیدەکاتەوە دانوستان لەگەڵ شۆڕشی کورد بکات و بڕیاریدا شەڕێکی خوێناوی دژی کورد دەستپێبکاتەوە. پاشان دەستی کرد بە هێرشکردنە سەر شار و شارۆچکە و گوندەکان. پاشان دەستی کرد بە گرتن و دەرکردن و کۆمەڵکوژکردنی کورد لە هەموو ئەو ناوچانەی هێرشیان کراوەتە سەر. بەعسییەکان ئەمەیان وا لێکدایەوە کە ڕژێمی عەبدولکەریم قاسم پێش ئەوان بە جددی شەڕی کوردی نەکردووە و لەبری ئەوە دەتوانێت لە ماوەیەکی کورتدا شۆڕشی کورد بشکێنێت. ئەمەش ئەوە دەردەخات کە عەبدولسەلام عارف هەرگیز باوەڕی بە دۆزی کورد لە عێراقدا نەبووە، ئەمەش لە وتارەکانیدا دیار بوو، کە دان بە کورددا نەدەنا و وشەی کوردستانی بەکارنەهێنا.
پێش دەستپێکردنی شەڕ لە ٢٠ی ئایاری ١٩٦٣، فەرماندەی گشتی سەربازی فەرمانی گەمارۆی ئابووری بۆ سەر کوردستان دەرکرد. لەگەڵ دەستپێکردنی شەڕ لە ١٠ی حوزەیران، لە زۆر شوێن تاوانی گەورە دژی بەها ئەخلاقی و مرۆییەکان ئەنجامدرا. دیارە لەم ماوەیەدا سلێمانی زیاتر لە هەموو شارەکانی کوردستان لەلایەن سوپای عێراقەوە چەوسێنرایەوە. لە کاتێکدا لە هەموو لایەکەوە هێرشی سەرباز و کاروانە سەربازییەکان دەکرا، پێشمەرگە هات و تۆڵەی لە دانیشتوانی سڤیلی سلێمانی کردەوە.
یەکێک لەو کارە توندوتیژی و نامرۆڤانە ڕووداوەکەی سلێمانی بوو کە بە فەرمانی فەرماندەی لیوای بیست زەعیم سیدق مستەفا کە بە دڕندەترین لیوای مێژووی عێراق ناسراوە و دەستەکانی بە خوێنی هەزاران گەنجی ئەم وڵاتە سوور بوون. هەروەها شاری سلێمانی بۆتە چرای ڕووناکی بەرامبەر دوژمنەکانی. لە هەڵمەتی جینۆسایددا ٥ هەزار هاوڵاتی مەدەنی دەستگیرکران و ٨٦ کەسیان هەڵبژێردران و بە زیندووی بەخاک سپێردراون. تاکە تاوانیان ئەوە بوو کە بەعسییەکان وێنەی سەرکردەی شۆڕشی کورد مستەفا بارزانییان هێنایە ناو جەماوەرەکەوە. دەستگیرکران و فەرمانیان پێکرا کە سوکایەتی پێبکەن. ئەوان بە هیچ شێوەیەک ئامادە نەبوون قبوڵ بکەن. دیارە یەکێک لە زیندانییەکان وەڵامی داوەتەوە و وتی: ئەگەر دەتەوێت بێڕێزی بە سەرکردەکەت بکەیت، ئەوا ئێمە گوێت لێدەگرین. هەر بۆیە بەعسیەکان ڕێگریان لێنەکردن و قەتڵوعامیان کرد.
سەرچاوە:
1. ئەرشیفی کۆمیتەی ئینسایکلۆپیدیای حیزبی دێموکرات.
