AI Kurdish (Sorani) Show Original

داستانا گار 1982

ئەم ڕووداوە لە 10ی کانونی یەکەمی ساڵی 1982 لە سیانا گەری بە قوڵایی 70 کم لەناو خاکی حکومەتی بەیس ڕوویدا، کاتێک پێشمەرگە هێرشی کردە سەر بنکە و بارەگاکانی هێزی مەغاویر و هێزی چەکداری (کاش). لە سێ ڕۆژ و شەوی شەڕ و پێکدادانەکاندا، هێزەکانی حکومەت زیانێکی زۆریان بەرکەوت و دەنگدانەوەیەکی گەورە لە ناوچەکەدا هەبوو.


حکومەتی بەعس هەمیشە ڕێگری لە بەشداریکردنی کورد لە ئیدارەی وڵاتدا کردووە، تەنانەت لەسەر بنەمای یەکسانی و یاسا بەتەواوی ڕەگەزنامەی ڕەتکردووەتەوە. هەربۆیە جێبەجێکردنی ئەم سیاسەتە لەدژی کورد زەمینەی ناڕەزایی لە ناخی گەلی کورددا خوڵقاند کە هەستی نەتەوەیی وروژاند و بووە هۆی دژایەتیکردنیان لەگەڵ دامەزراوە سەربازی و ئەمنی و چەکدارییەکان. زوڵمی دامودەزگاکان تا ڕادەیەک هانی خەڵکی داوە کە دەنگی ناڕەزایی و خۆپیشاندانی گشتی بەرز بکەنەوە و بە توندی دژایەتی دامودەزگا ئەمنییەکانی حکومەت بکەن. لە لایەکی دیکەوە بزووتنەوەی نیشتمانیی سەرکردایەتی شۆڕش، لە هەڵسەنگاندنی بارودۆخەکەدا، گەیشتە ئەو ئەنجامەی کە حکومەتی بەعس لە زمانی وتووێژ و چارەسەری ئاشتیانە تێناگات، و ئامادە نییە گوێی لێبگرێت. بۆیە بڕیاریاندا خۆیان بۆ ئەم شێوازە خەباتە ئامادە بکەن، کە سەرکردەکانی بەعس بە خەباتی چەکداری حزبی لێی تێدەگەن.

لە مەیدانی خەباتدا، لە کاتی ڕووبەڕووبوونەوە لەگەڵ دامودەزگاکانی ڕژێمی بەعس، سەرکردایەتی شۆڕش هەمیشە هەوڵی فراوانکردنی ڕووبەری ناوچە ئازادکراوەکان و بەرەوپێشبردنی چالاکییەکانی پێشمەرگەی دەدا لە قووڵایی دەسەڵاتی حکومەتدا، بۆیە بڕیاریدا هێزێکی پێشمەرگە ڕەوانەی چەند شوێنێکی ستراتیژی بکات بۆ ئەوەی گورزێکی گەورە لە بنکەکانی هێزی سەربازی و چەتەکان بدات، بۆ ئەوەی نیشانیان بدات کە... پێشمەرگە هەرکات و لە هەر شوێنێک بیەوێت دەتوانێت دەستی بگات و لێی بدات. لە 10ی کانونی یەکەمی ساڵی 1982، لە سیانا گاری و لە قوڵایی 70 کم، پێشمەرگە هێرشی کردە سەر بنکە و مۆڵگەکانی هێزی مەغاویر و هێزی چەکداری (کاش). دوای شەڕێکی توند کە سێ شەو و ڕۆژ بەردەوام بوو، زیانێکی زۆریان بە هێزەکانی حکومەت گەیاند. دەرئەنجامی هێرشی پێشمەرگە لە ناوچەکەدا سەرکەوتنێکی گەورە و دەنگدانەوەی هەبوو.


سەرچاوە:

  1. مەسعوود بارزانی: بارزانی و بزووتنەوەی ڕزگاریخوازی کورد، بەرگی چوارەم، 1975-1990 شۆڕشی گوڵان، بەشی دووەم، چاپی یەکەم، دەزگای چاپ و بڵاوکردنەوەی ڕوکسانە، ٢٠٢١.
  2. جەمال فەتحوڵڵا تەیب: بزووتنەوەی ڕزگاریخوازی کورد لە باشووری کوردستان 1976-1980، چاپی یەکەم، دەزگای چاپ و پەخشی شێهاب، هێلێر-2012.
  3. نوری حەمە عەلی: مێژووی خەباتی پێشمەرگەیەک لە نێوان ژیان و مردندا، دەزگای چاپ و پەخشی شێهاب، چاپی دووەم، هێڤێر.

بابەتەکانی پەیوەندیدار

چیرۆکی نابینایان ساڵی ١٩٩١

حیکایەتى چاو یەکێک لەو شەڕ و پێکدادانانەى یەکلاکەرەوەیە کە پێشمەرگەى کوردستان لە ٧-١١ى نیسانى ١٩٩١ لە دژى سوپاى عێراق ئەنجامى دا، دواى ئەوەى لە بەهارى ساڵى ١٩٩١دا سوپای عێراق هێرشى بەرپەرچدانەوەى بۆ سەر هێزەکانى پێشمەرگەى بەرەى کوردستانى دەستپێکرد.

زانیاری زیاتر

شەڕی دۆڵی سێنگێسەر

شەڕی دۆڵی سێنگسەر لە پاییزی ساڵی ١٩٧٤ ڕوویدا کاتێک سوپای عێراق هەوڵیدا هێرش بکاتە سەر شاری قەڵادیز و دەستی بەسەردا بگرێت. هێزی پێشمەرگە لە دۆڵی سێنگسەر پێگەی خۆی دامەزراند و نزیکەی دە ڕۆژ شەڕەکە بەردەوام بوو. پاشان سوپا توانی بەرخۆدانی پێشمەرگە بشکێنێت و لە ١٩ی ئابدا بچێتە ناو شاری قەڵادیز و شارەکەی گرت.

زانیاری زیاتر

شەڕی سور ١٩٧٤

شەڕی شیوە سور لەگەڵ دەستپێکردنی هێرشی سوپای عێراق بۆ سەر کوردستان لە ٢٥ی نیسانی ١٩٧٤ ڕوویدا، بە ئامانجی گرتنی هەموو ناوچەکانی ژێر دەسەڵاتی شۆڕش و دواجار شکستپێهێنانی شۆڕشی ئەیلول. بەڵام سوپای عێراق لە شەڕی شیوە سور لە دژی هێزی پێشمەرگە تووشی شکستێکی گەورە بوو و گورزی قورسی بەرکەوت، نەیتوانی خەونی لەمێژینەی داگیرکردنی ناوچەی سەنگاو بەدیبهێنێت.

زانیاری زیاتر

شەڕی سۆس ١٩٧٤

شەڕی سەربازگەی سووسێ لە مانگی ئایاری ساڵی ١٩٧٤دا ڕوویدا، دوای ئەوەی حکومەتی عێراق شەڕی لەگەڵ شۆڕشی کورد ڕاگەیاند. لەبەرامبەردا پێشمەرگە گەمارۆی ئەو سەربازگەیەی دا. سوپای عێراق هێرشی بۆ شکاندنی گەمارۆی پێشمەرگە و ئازادکردنی سەربازەکان لە سلێمانی و دوکان دەستپێکرد و بۆ ماوەی چەند ڕۆژێک شەڕ لەنێوانیاندا هەڵگیرسا.

زانیاری زیاتر

چیرۆکی ئەزمێر ١٩٧٤

ئەم چیرۆکە لە ١٩ی حوزەیرانی ١٩٧٤ لە چیای ئەجمێر ڕووی داوە. لەو کاتەدا سلێمانی لەژێر دەسەڵاتی سوپای عێراقدا بوو، بەڵام هێزی ئەوەی نەبوو کە بە تەنیا کارە سەربازییەکانی ئەنجام بدات، بۆیە پلانێکی بۆ هێرشکردنە سەر چیای ئەجمێر ئامادەکرد، کە هێزی پێشمەرگە پێگەیەکی بەرگریی تێدا دامەزراندبوو. هەرچەندە توانی شاخەکە بگرێت، بەڵام لە ڕووی ژیان و ماددییەوە زیانێکی زۆری بەرکەوتووە.

زانیاری زیاتر