هۆکارەکانی ئەنجامدانی کۆنفرانسەکە

دوای ئەوەی بارودۆخی عێراق گۆڕا، پەیوەندی نێوان سەرکردایەتی کورد و عەبدولکەریم قاسم سەرۆک کۆماری عێراق تێکچوو و لە 11ی ئەیلولی ساڵی 1961 بڕیاردرا شۆڕشی نیشتمانیی ئەیلول دژی ستەمی دەوڵەت دەستپێبکات. لەگەڵ دەستپێکردنی شۆڕشدا جارێکی دیکە کاری حزبی و تەشکیلاتی فۆرمێکی نهێنی گرتەوە و چالاکی بەنهێنی بەردەوام بوو. حکوومەتی عێراق دەستی کرد بە ڕاوکردن و دەستگیرکردنی ئەندامانی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران و ئەو دەستگیرکردنانەش ئەندامانی یەکێتی قوتابی کوردستانیشیان لەخۆگرتبوو، بەتایبەتی ئەوانەی لە زانکۆکانی بەغدا و باشووری عێراق خوێندوویانە. لەو ماوەیەدا ژمارەیەکی زۆر لە ئەندامانی یەکیەتیی قوتابی کوردستان، لە سەرکردایەتیی ڕێکخراوەکەوە بۆ خوارەوە، پەیوەندییان بە شۆڕشەوە کرد و بەرەو چیاکانی کوردستان بەڕێکەوتن (١).

ڕێکخراوی کۆنفڕانس:

لەئەنجامی دەستگیرکردن و شەهیدکردنی بەشێک لە سەرکردە و ئەندامەکانی، لە مانگی ئازاری ساڵی ١٩٦٢، یەکێتیی قوتبستی کوردستان کۆنفرانسێکی نهێنی لە بەغدا بۆ خۆڕێکخستنەوە و هەڵسەنگاندنی ئەو دۆخەی بەسەر ڕێکخراوەکەدا سەپێنراو هەڵسەنگاند و چەند بڕیارێکی دا.* بەشێک لە بڕیارەکانی ئەم کۆنفرانسە بریتی بوو لە پشتیوانیکردن شۆڕشی ئەیلول و گرنگیدان بە کێشە پیشەیی و زانستییەکانی خوێندکارانی کورد. لەم کۆنفرانسەدا حەیدەر حەمزە لە نێو ڕیزەکانی یەکێتی قوتابی کوردستاندا وەک سکرتێری خەباتی خۆی درێژە پێدا و نوێنەرانی کۆنفرانسیش ئەمینداریەتی نوێیان بەم شێوەیە هەڵبژارد:

1- لۆرد کاکە هێمێ

2- مامون دێباخ

3- ئەحمەد شەهریف لەک

4- هایدەر حەمزە

5- فوئاد مەلا مەحمود

6- عادل ناسر

7- تەیب جەبار بەرواری

8- حیکمەت خانەقینی (2).

گرنگترین بڕیارەکانی کۆنفرانس بریتی بوو لە پاڵپشتیکردنی شۆڕشی کورد و ڕێبەرەکەی و دابینکردنی ئەوەی لە توانایاندا بوو بۆ هێزی پێشمەرگە. بۆ ڕێکخستنی خوێندکاری نوێ بۆ ناو ڕیزەکانی شۆڕش. گرنگیدان بە بەشداری قوتابیانی کورد لە ڕێکخراوە پیشەیی و ئەکادیمییەکان(3).

سەرچاوە

1. عیرفان عەزیز عەزیز، کۆنگرەکان و کۆنفرانسەکانی یەکێتی قوتابی کوردستان، چاپی یەکەم، (دەزگای چاپ و بڵاوکردنەوەی هێولێر- ڕۆژهەڵات-2012)، ل35.

• ٭ بۆچوونی جیاواز هەیە سەبارەت بە شوێنی کۆنفڕانسەکە، چەند سەرچاوەیەک باس لەوە دەکەن کە کۆنفرانسەکە لە بەشێکی کوردستان بەڕێوەچووە، بەڵام شوێنەکەی نەخراوەتەڕوو و پشتڕاست نەکراوەتەوە. ماجید حسن عەلی، بزووتنەوەی خوێندکاری کورد لە عێراق (1926-1970)، تێزی ماستەر/زانکۆی سەڵاحەدین لە هێلێر 2008، دەزگای چاپ و پەخشی سپیرێز، (هێلێر - چاپخانەی هاچی هاشم)، ل146.

1. ئیحمەد شەریف لەک، لێکدانەوەی ڕووداوە مێژووییەکان، چەند لاپەڕەیەک لە مێژووی نەتەوەیەک، بەرگی یەکەم. 1، چاپی یەکەم، (دەزگای چاپ و بڵاوکردنەوەی هێولێر- ڕۆژهەڵات-2016)، ل. 105.
2. ساسان ئه ونی، یه کێتیی قوتبسته کانی کوردستان: هه ندێک لایه ن له خه بات و مێژوو، (هێلێر، چاپخانه ی وه زاره تی په ڕوه ڕده ، 1998)، ل. ماجید حسن عەلی، سەرچاوەی پێشوو، ل. 146.