بارودۆخی بەردەم کۆنگرە:

لە ساڵی ٢٠٠٣ عێراق ڕووبەڕووی گۆڕانکارییەکی سیاسی گەورە بووەوە. دوای لەشکرکێشی هاوپەیمانان، سیستمی دیکتاتۆری لە عێراق داڕما و لە شوێنیدا حکومەتێکی فیدراڵی دیموکراتی گرتەوە کە گەلی عێراق دەیان ساڵە خەباتی بۆ دەکرد. هەرێمی کوردستان و بەتایبەت خەڵکی کوردستان ڕۆڵی سەرەکی لەم گۆڕانکاریانەی عێراقدا بینی و مافی ئەوەی هەبوو کە سودمەندی یەکەمی ئەو گۆڕانکاریانە بێت. پێویستە هەموو مافە نەتەوەییەکانیان لە دەستووری نوێی عێراقدا جێبەجێ بکرێن. لە سایەی هەوڵی ماندوو نەناسانەی سەرکردایەتی سیاسی کوردستان و پارتی دیموکراتی کوردستان، مافە دەستوورییەکانی گەلی کوردستان لە دەستووری نوێی عێراقدا جێبەجێ کرا و هەرێمی کوردستان لە هەرێمێکی گەمارۆدراوەوە بۆ هەرێمێکی فیدراڵی دیموکراتی کرایەوە بەڕووی جیهاندا و دواتر بوو بە پەناگەیەکی ئارام بۆ هەموو دیموکراتەکان نەک تەنها لە عێراق بەڵکو لە سەرتاسەری هەرێمدا.

ئەو گۆڕانکارییە خێرایانەی دوای ئازادکردنی عێراق هاتە ئاراوە، هەموو ڕێکخراوە سیاسی و کۆمەڵایەتییەکانی هان دا بۆ کردنەوەی ناوچەی نوێ و بەخێرایی گۆڕانکارییەکان بەرەو پێشەوە بچن، لەوانەش پارتی دیموکراتی کوردستان و ڕێکخراوە کۆمەڵایەتییەکانی. ڕاستەوخۆ دوای ئازادکردنی عێراق، واتە دوای بەهاری 2003، یەکێتی قوتابی کوردستان بەخێرایی بارەگاکانی لە زۆربەی شارەکانی عێراق و بەتایبەتی لە بەغدا و ناوچە سنوورییەکانی مادەی 140 کردەوە و ئامادەکارییەکانی بۆ بەستنی کۆنگرەی نوێ دەستپێکرد. دوای کۆبوونەوەی دەستەی کارگێڕی یەکێتی قوتابی کوردستان، بڕیاردرا بە زووترین کات کۆنگرەی یازدەهەمی ڕێکخراوەکە ببەسترێت و لیژنەیەکی ئامادەکاری بۆ ئەو مەبەستە دامەزرا. دوای ئەو هەموو ئامادەکاری و سەرکەوتنی ئەندامانی کۆنگرە بڕیاردرا بۆ یەکەمجار لە شاری دهۆک (1) کۆنگرە ببەسترێت.

ڕێکخستنی کۆنگرە: ١.

کۆنگرەکە لە نێوان ڕۆژانی 30.07.2004 بۆ 4.08.2004 لە هۆڵی کۆلێژی کشتوکاڵی زانکۆی دهۆک دەستیپێکرد، بە بەشداری 386 نوێنەری سەرجەم ڕێکخراوەکان، لەژێر دروشمی (زانست، ئازادی، پێشکەوتن) (2).

کۆنگرەکە بە ئامادەبوونی عەلی شەنگالی نوێنەری سەرۆک بارزانی و ڕێبوار یەڵدا بەرپرسی قوتابخانەی ناوەندی ڕێکخراوە پیشەییەکانی پارتی دیموکراتی کوردستان دەستی پێکرد و بۆ یەکەمجاریش نوێنەرانی بەغدا و خانەقین بەشداری کۆنگرەی (٣)یان کرد.

لە یەکەم ڕۆژی کۆنگرەدا چەند لیژنەیەک پێکهێنران و دواتر بە دەنگدان ئەندامانی نوێی دەستەی کارگێڕی هەڵبژێردران، کە پێکهاتبوون لە:

1- ڕائید زاهیر

2- هۆشمەند ڕیفەت

3- سیدقی محمود

4- زێرەڤان حوسەین

5- دڵشاد شەعبان

6- ئەنەس ئەیوب

7- موعاز عەبدوڵڵا

8- مشیر محمد

9- کارزان سەدرەدین

10- عیماد عەلی

11- ڕەچەڵەک حەسەن سەبری

12- هێمین باجێلان

13- جەعفەر

14- تاهیر محمد احمد

15- سێروا ساڵح مستەفا

16- قاوەی پێغەمبەر محمد (4).

دوای هەڵبژاردنی ئەندامانی دەستەی کارگێڕی، ئامادەکردن و پەسەندکردنی ڕاپۆرتی کۆمیتە، هەڵبژاردنی سکرتێر و ئەندامانی سکرتاریەت لە یەکی ئاب دەستیپێکرد و سکرتاریەتی نوێش بەم شێوەیە هەڵبژێردرا:

1- بێرڤێن حەمدی - سکرتێر

2- لاوند عوسمان - ئەندامی قوتابخانەی سکرتاریەت

3- کوردۆ ئیحسان - ئەندامی قوتابخانەی سکرتاریەت

4- ئاریان سەلاحەدین ئەسعەد – ئەندامی قوتابخانەی سکرتێری

5- ڕێناس کانۆ میهێمد ناسراو بە ڕێناس بامەرنی – ئەندامی قوتابخانەی سکرتاریەت

6- نەوسر نوری - ئەندامی قوتابخانەی سکرتاریەت

7- فەخرەدین مێهدی سێرسیس – ئەندامی قوتابخانەی سکرتاریەت

8- شێروان هیتۆ – ئەندامی قوتابخانەی سکرتاریەت

9- ئاوات کارۆکس – ئەندامی قوتابخانەی سکرتێری

10- هێمین ڕەشید زەیدان ناسراو بە هێمین باجەلان ئەندامی قوتابخانەی سکرتاریەت.

11- مێردان شیدر - ئەندامی قوتابخانەی سکرتاریەت

12- خملان میحمد ساڵح – ئەندامی قوتابخانەی سکرتاریەت

13- سێنگەر کانبی هێمێ ساڵح ناسراو بە سێنگەر کانێبی گەورێ ئەندامی قوتابخانەی سکرتاریەت.

14- یاسین ساڵح – ئەندامی جێگرەوەی قوتابخانەی سکرتێری (5).

دەستووری یەکێتی قوتبیستی کوردستان لەم کۆنگرەیەدا لە ١٦ خول پێکهاتبوو، ئەوانیش: هیولەر. زانکۆی سەلاحەدین. زانکۆی سۆران. زانکۆی دهۆک. موسڵ، لیگی ئاکرێ، زاخۆ، زانکۆی کەرکوک، جێرمیان، سلێمانی، زانکۆی سلێمانی، هەڵەبجە، ڕاپەڕین، سۆران، کەرکوک و خولی بەغدا(6).

سەرچاوە:

1. عیرفان عەزیز عەزیز، کۆنگرە و کۆنفرانسەکانی یەکێتی قوتابی کوردستان، چاپی یەکەم، (دەزگای چاپ و پەخشی هێولێر- ڕۆژهەڵات-2012)، ل174.
2. جاڕنامەی کۆتایی کۆنگرەی یازدەیەمی یەکیەتیی قوتبی کوردستان (یە.ق.ک)، ڕۆژنامەی ڕوانین، یەکیەتیی قوتبی کوردستان، ژمارە ١١، هیولێر، ١١ی ئۆکتۆبەری ٢٠٠٤، ل. 2.
3. موسا ئیحمد، ئەمڕۆ کۆنگرەی یازدەهەمی یەکێتی قوتابی کوردستان بە بەشداری ٣٧٠ نوێنەر بەڕێوەدەچێت، ڕۆژنامەی خێبات، ئۆرگانی پارتی دیموکراتی کوردستان، ژمارە ١٥١٧، هێولێر، دووشەممە، ٠٢.٠٨.٢٠٠٤، ل ٣.
4. عیرفان عەزیز عەزیز، سەرچاوەی پێشوو، ل. 176.
5. سیروان عوسمان، مێژوویەکی گەشاوە و کاروانێکی نەشکاو، (هێلێر - چاپخانەی وەزارەتی پەروەردە - 2014)، ل50.

عیرفان عەزیز عەزیز، سەرچاوەی پێشوو، ل176، 178.