Di salên 1980an de, şerê Kurdan ê bi berxwedana çekdarî û taktîkên gerîla gihîştibû xaleke krîtîk. Pêşmerge bi awayekî berbiçav ber bi deverên Başûrê Kurdistanê yên di bin kontrola rejîma Baasê de pêşve çûbûn. Wekî din, di hin rewşan de, operasyonên ku hatin kirin bandorek ewqas berbiçav nîşan dan ku hêzên hikûmetê pir aciz kirin. Wekî din, hêzên Pêşmerge bi kuştin, birîndarkirin û girtina gelek leşker û şervanên girêdayî rejîma Baasê derbên girîng dan. Bê guman, ev berteka şoreşa Kurd bû li hember helwesta rayedarên Baasê li hember welatiyan û nêrîna wan a li ser doza Kurd; Gelê Kurd ewqas bêrehmî hat kirin ku bi sedan û hezaran sivîl êş kişandin.
Di vê heyama taybetî de, hêzên Pêşmerge di 26ê Sibata 1988an de li ser rêya Zaxo-Batufayê li dijî hêzên hikûmeta Iraqê şerekî girîng kirin. Komek ji Pêşmergeyên girêdayî Komîteya Herêmî ya Zaxoyê Partiya Demokrat a Kurdistanê (PDK) bi stratejîkî plan kir ku li hember hêzên Iraqî şer bike û wan têk bibe. Piştî analîzek berfireh a rewş û dema operasyonê, ew bi serkeftî gihîştin cihê diyarkirî û êrîşek li ser hêzên dijmin ên li derdorê dan destpêkirin. Hêzên Pêşmerge bi lez û bez li hedefa xwe dan û ziyanek mezin gihandin hêzên hikûmetê. Wekî din, hêzên Pêşmerge bi serkeftî 34 leşkerên Iraqî girtin û binçav kirin, ku di nav wan de efserekî navdar ê bi navê Cuma ji Samarra hebû.
Çalakiyên navborî bandorek girîng li ser moralê Pêşmergeyên ku ji bo azadî û demokrasiyê têdikoşin kir, û ji alîgirên şoreşê û komên veşartî yên li deverên bajarî re teselî peyda kir. Di encamê de, hestek tirs û fikarê di nav artêş û hêzên çekdar ên Iraqê de çandin dema ku wan bi karanîna hemî hêza xwe ya leşkerî, di nav de çekên pêşkeftî yên wekî tank, top û balafir, bi Pêşmerge re şer kirin, lê di tepeserkirina şoreşê de bi ser neketin.
Kiryarên ku li jor hatine behs kirin bandorek kûr li ser wêrekiya şervanên Pêşmerge kir, yên ku ji bo doza azadî û demokrasiyê dilsoz bûn, û ji bo alîgirên şoreşê û komên veşartî yên li navendên bajaran wekî çavkaniyek dilniyabûnê xizmet kir. Ev yek, di encamê de, hestek nerehetî û tirsê di nav refên artêş û hêzên çekdar ên Iraqê de çandin, ji ber ku ew bi hemî çavkaniyên leşkerî yên berdest, di nav de çekên pêşkeftî yên wekî tank, top û balafiran, bi Pêşmerge re rûbirû bûn, lê nekarîn tevgera şoreşger bitepisînin.
Çavkanî:
-
Şîmal زێباری: هندەك ڕاستیێن ڤهشارتی د شۆڕشا گولانێدا، چاپی یهكهم، چاپخانهی ڕۆژههڵات، ههولێر – 2015.
-
مهسعود بارزانی: بارزانی و بزوتنهوەی ڕزگاریخوازی كورد، بهرگی چوارم، 1975-1990 Guhdarîkirina şokêبهشی دووەم، چاپی یهكهم، چاپخانهی ڕوكسانا، 2021.
-
د. سعید بن ناصر الغامدی: حزب البعث تاریخە و عقایدە، دار الوطن للنش،ر الطبعة الاولی، 1411ه.
