لە ماوەی هەشتاکانی سەدەی ڕابردوودا ململانێی کورد کە بەرخۆدانی چەکداری و تاکتیکی گەریلا لەخۆدەگرت، بەرەو خاڵێکی گرینگ پەرەی سەندبوو. پێشمەرگەکان بەشێوەیەکی بەرچاو پێشڕەوییان کردبوو بۆ ناوچەکانی باشووری کوردستان لەژێر دەسەڵاتی ڕژێمی بەعسدا. جگە لەوەش لە هەندێک بۆنەدا ئەو ئۆپەراسیۆنانەی کە ئەنجام دەدرا کاریگەرییەکی هێندە سەرنجڕاکێشیان نیشان دەدا کە هێزەکانی حکومەتیان زۆر نائارام کرد. جگە لەوەش هێزەکانی پێشمەرگە بە نەهێشتن و بریندارکردن و دەستگیرکردنی ژمارەیەکی زۆر لە سەرباز و چەکدارانی سەر بە ڕژێمی بەعس گورزی بەرچاویان لێدا. بێ گومان ئەمە کاردانەوەی شۆڕشی کورد بوو بەرامبەر بە هەڵوێستی بەرپرسانی بەعس بەرامبەر بە هاووڵاتیان و تێڕوانینیان بۆ دۆزی کورد؛ ئەوان گەلی کورد هێندە بێ ڕەحمانە مامەڵەیان لەگەڵ کرا کە سەدان و هەزاران هاوڵاتی سڤیل زەرەرمەند بوون.

لەو ماوەیە تایبەتەدا، هێزی پێشمەرگە لە 26ی شوباتی 1988، بەدرێژایی ڕێگای زاخۆ- باتوفە، شەڕێکی بەرچاوی لەدژی هێزەکانی حکومەتی عێراق کرد. کۆمەڵێک پێشمەرگەی سەر بە لیژنەی ناوچەی زاخۆی… پارتی دیموکراتی کوردستان (KDP) پلانی ستراتیژی بۆ ڕووبەڕووبوونەوە و زاڵبوون بەسەر هێزە عێراقییەکان دانا. دوابەدوای شیکارییەکی ورد بۆ دۆخەکە و کاتی ئۆپەراسیۆنەکە، بە سەرکەوتوویی گەیشتنە شوێنی دیاریکراو و هێرشیان کردە سەر هێزەکانی دوژمن کە لەو دەوروبەرەدا جێگیر بوون. هێزی پێشمەرگە بە خێرایی و بەشێوەیەکی کاریگەر ئامانجەکەی خۆی پێدا و زیانێکی زۆر بە هێزەکانی حکومەت گەیاند. جگە لەوەش هێزەکانی پێشمەرگە توانیان 34 سەربازی عێراقی بە سەرکەوتوویی دەستگیر بکەن و دەستبەسەریان بکەن، لەنێویاندا ئەفسەرێکی دیار بەناوی جومعەی خەڵکی سامەڕا.

ئەو چالاکییانەی باسکران کاریگەرییەکی بەرچاویان لەسەر مۆڕاڵی پێشمەرگە تێکۆشان بۆ ئازادی و دیموکراسی هەبوو، دڵنەوایی بۆ لایەنگرانی شۆڕش و گروپە نهێنییەکانی ناو ناوچە شارییەکان دابینکرد. لە ئەنجامدا هەستی ترس و ترسی لەناو هێزە سەربازی و چەکدارەکانی عێراقدا چاند، کاتێک پێشمەرگەیان بە بەکارهێنانی هێزی سەربازی تەواوی خۆیان، لەوانەش چەکی ئاڵۆزی وەک تانک و تۆپخانە و فڕۆکە، لەگەڵ ئەوەشدا سەرکەوتوو نەبوون لە دامرکاندنەوەی شۆڕشەکەدا. 

ئەو کردەوانەی پێشتر ئاماژەمان پێدا، کاریگەرییەکی قووڵیان لەسەر ئازایەتیی شەڕڤانانی پێشمەرگە هەبوو کە تایبەت بوون بە دۆزی ئازادی و دیموکراسی، وەک سەرچاوەی دڵنیایی هاوسۆزانی شۆڕش و کوتلە ژێرزەمینییەکان لە ناوەندەکانی شاردا خزمەتیان دەکرد. ئەمەش لە بەرامبەردا هەستێکی نائارامی و لەرزۆکی لەناو ڕیزەکانی هێزە سەربازی و چەکدارەکانی عێراقدا چاند، کاتێک بە هەموو سەرچاوە سەربازییەکانی بەردەستەوە ڕووبەڕووی پێشمەرگە دەبوونەوە، لەوانەش چەکی پێشکەوتووی وەک تانک و تۆپخانە و فڕۆکە، لەگەڵ ئەوەشدا نەیانتوانی بزووتنەوەی شۆڕشگێڕانە سەرکوت بکەن.

سەرچاوەکان:

1. شیمال زێباری: هندەک ڕاستیێن هنده ک ڕاستیێن هندستانی د شۆڕشا گولانێدا، چاپی زاوا، چاپخانه ی ڕۆژههڵات، ده سته ڵات – 2015. 

2. بزووت بارزانی: بارزانی و سەنگەرەی ڕزگاریخوازی کورد، بازگی چوارم، 1975-1990 شۆڕشی گوڵان‏‏، ‏‏ مامۆستایانی دووە م، چاپی دەستی، چاپخانە و ڕوکسانا، ٢٠٢١.

3. د. سعید بن ناصر الغامدى: حزب البعث تاریخە و عقائدە، دار الوطن للنش،ر الطبعة الاولى، ١٤١١ه .