Jînenîgarî

Salih Abdullah Necmedîn Taha li Duhokê ji dayik bûye, bapîrê yek ji şêxên mezheba Neqşîbendî Mewlana Xalid Neqşîbendî (1779-1827) li bajarokê Zaxo yê parêzgeha Mûsilê bû. Salih Yûsfî Wî di sala 1938an de li Bexdayê lîse qedand. Di heman demê de, wî dîsa dest bi nivîsandina helbestan bi zimanê Kurdî û Kurmanciya Jorîn kir. Di sala 1939an de, ew li Koleja Zanistê ya Bexdayê hat qebûlkirin. Di sala 1941an de ji Şamê mezûn bû û dest bi nivîsandina helbestan kir. Di sala 1942an de ji Dar el-Ulum a Bexdayê bi dereceyên şanaziyê di beşa Şerîetê de mezûn bû. Di sala 1942an de ew li dibistanek seretayî ya bajarokê Herîrî bû mamoste. Di sala 1943an de, ew wekî sekreterê dadgeha Mûsilê hat tayînkirin. Di sala 1947an de, ji ber pozîsyonên xwe yên siyasî hat girtin û ji bo du salan sirgûnî bajarê Hila li navenda Iraqê hat kirin. Ew wekî sekreterê yekem ê dadgeha Şingalê li parêzgeha Mûsilê hat tayînkirin. Di sala 1952an de, ew ji ber çalakiyên siyasî ji hêla rayedarên Iraqê ve dîsa hat girtin. Di sala 1954an de, ew ji bo dadgeha Zaxo hat veguhastin. Ew bi Kurdî û Erebî şareza dizanibû.

Xebatname

Salih Abdullah Necmeddîn Taha di sala 1939an de yek ji damezrînerên Komeleya Brusk li Mûsilê bû. Paşê tevlî Partiya Hêvîya Kurd bû û li Bexdayê ji bo belavkirina hestên neteweyî çalak bû. Di sala 1943an de ji Partiya Hêvîya Kurd derket û dest bi damezrandina Komeleya Xurtî Welate kir. Di sala 1945an de tevlî refên Partiya Rizgariya Kurd bû. Di salên 1943-1945an de ji bo Serokkomariyê piştgirî da Partiya Hêvîya Kurd a Şoreşa Duyemîn a Barzaniyê nemir. Mistefa Barzanî(1903-1979) diKongreya YekemEw wek endamê Komîteya Rêveberiya Navendî ya Partiya Demokratîk a Kurdistanê (PDK) hate hilbijartin û di heman salê de ew berpirsiyarê Komîteya Herêmî ya Mûsilê ya PDK bû. Di sala 1957an de ew endamê Komîteya Herêmî ya Zaxo ya Partiya Demokrat a Yekbûyî bû. Ji 1ê Sibata 1957an heta 5ê Îlona 1959an, ew berpirsiyarê Komîteya Herêmî ya Zaxo ya Partiya Demokrat a Kurdistanê (PDK) bû.

Di sala 1959an de, piştî Konferansa Duyemîn a Bexdayê û rawestandina baskê parêzeran Hemze Ebdullah Omer (1915-1998) wek serokê Komîteya Herêmî ya Zaxoyê ya şaxê yekem ê Partiya Demokrat a Kurdistanê (PDK) hate hilbijartin. Kurdên parêzgeha Mûsilê di 8ê Adara 1959an de li dijî serhildana Kolonel Ebdulwehab Şewaf (1916-1959) li bajarê Zaxoyê xwepêşandanek birêve bir û alîkariya seferberkirina hêzan kir. Di sala 1959an de, ew di bin çavdêriya îstîxbaratê ya artêşa Iraqê de bû. Di sala 1960î de, ew berpirsê komîteya şaxê yekem bû. Kongreya PêncemînEw ji aliyê delegeyên kongreyê ve wekî endamê Komîteya Navendî ya Partiya Demokrat a Kurdistanê (PDK) hate hilbijartin. 5emîn Kongreya Partiya Demokrat a KurdistanêDi 15ê Cotmeha 1960an de, ew endamê yekem ê serokatiya Partiya Demokrat a Kurdistanê (PDK) bû. Di sala 1961an de li Nasiriyeyê hate girtin û sirgûnî Nasiriyeyê li başûrê Iraqê hate kirin. Di sala 1962an de ji zindana Mûsilê hate berdan. Piştî serbestberdana xwe di sala 1962an de, ew xwe veşart.

Di sala 1963an de, wî bi Elî Salih el-Saadî (1928-1977), sekreterê giştî yê serokatiya Partiya Sosyalîst a Ereb a Beesê re, li ser darbeya 8ê Sibata 1963an a li dijî Serokwezîrê Iraqê Tuggeneral Ebdulkerîm Qasim, nîqaş kir. Di berdêla mafê otonomiyê yê Kurdistanê de, serokatiya Partiya Demokrat a Kurdistanê (PDK) ferman da Yekîtiya Xwendekarên Kurdistanê ku beşdarî greva xwendekarên girêdayî Partiya Sosyalîst a Ereb a Beesê li Zanîngeha Bexdayê li dijî desthilatdariya Ebdulkerîm Qasim bibin. Di 8ê Sibata 1963an de, di dema darbeyê de, wî li ser navê Partiya Demokrat a Kurdistanê (PDK) daxuyaniyek piştgirî da radyoya Bexdayê. Di 18ê Sibata 1963an de, ew cîgirê serokê şandeya Partiya Demokrat a Kurdistanê (PDK) bû ji bo danûstandinan bi hikûmeta Iraqê re. Di 9ê Hezîrana 1963an de, piştî vegera xwe bo Başûrê Kurdistanê, ji aliyê hikûmeta Iraqê ve hate girtin. Li Kerkûkê hate girtin û bi giranî hate îşkencekirin. Di sala 1963an de, ew li zindana Hala li navenda Iraqê û paşê jî li zindana navendî ya Bexdayê hate girtin.

Ew di 15ê Sibatê de ji girtîgehê serbest hat berdan Kongreya ŞeşemDi nebûna wî de wek endamê Komîteya Navendî ya Partiya Demokrat a Kurdistanê (PDK) hate hilbijartin. Di sala 1964an de, ew endamê Encumena Rêbertiya Şoreşger a Kurdistana Iraqê bû. Di sala 1965an de ew sernivîskarê rojnameya Xebat a Partiya Demokrat a Kurdistanê (PDK) bû. Kongreya HeftemînDi sala 1966an de, ew wekî endamê Komîteya Navendî ya Partiya Demokrat a Kurdistanê (PDK) hate hilbijartin. Di Mijdara 1966an de, ew wekî endamê Buroya Siyasî ya Partiya Demokrat a Kurdistanê (PDK) hate tayînkirin. Di Hezîrana 1966an de, ew endamê şandeya Partiya Demokrat a Kurdistanê (PDK) ya li hikûmeta Iraqê bû, ku bû sedema weşandina daxuyaniya 29ê Hezîranê ji aliyê Dr. Ebdulrehman Bazazî (1914-1973), Serokwezîrê Iraqê ve. Di 2ê Nîsana 1967an de, ew endamê şandeya Partiya Demokrat a Kurdistanê (PDK) bû ku li Qesra Komarî ya li Bexdayê bi Lîwa Ebdulrehman Mihemed Arif (1916-2007) re civiya da ku li ser pêşerojê nîqaş bike. Di 15ê Nîsana 1967an de, ew endamê Buroya Siyasî ya Partiya Demokrat a Kurdistanê (PDK) bû û roja Şemiyê li Kanî Smaq (Hewlêr) konferansa leşkerî-siyasî temsîl kir. Di 29ê Nîsana 1967an de, ew sernivîserê rojnameya bi zimanê erebî El-Taxî bû. Roja Çarşemê, 18ê Kanûna Pêşîn a 1967an, li Qesra Kesk a Bexdayê bi Lîwa Albay Ebdulrehman Mihemed re civiya. Arif (1916-2007) mijara nîqaşê Peymana Hezîranê bû. Di Gulana 1967an de, ew xwediyê îmtiyaza rojnameya Brai bû, ku pêveka Kurdî ya rojnameya Habeşî (El-Takhi) ya li Bexdayê dihat weşandin. Di 10ê Kanûna Pêşîn a 1970an de endamê şandeya neh endamî ya Partiya Demokrat a Kurdistanê (PDK) bû ji bo danûstandina xweseriya Başûrê Kurdistanê bi rayedarên Partiya Sosyalîst a Ereb a Baas re li Bexdayê. Di 29ê Adara 1970an de, bi fermanek komarî di kabîneya Ehmed Hesen Bekir (1914-1982) de wek Wezîrê Dewletê hat tayînkirin.

Di sala 1970an de, ew wek cîgirê serokê Komeleya Dostaniya Iraq-Sovyetê hate tayînkirin. Di 16ê Gulana 1970an de, bi fermaneke komarî wek wezîrê edaletê yê wekalet hate tayînkirin. Di roja Înê, 12ê Hezîrana 1970an de, ew bi fermana serokatiyê hate tayînkirin.  Mistefa Barzanî 1903-1979: Endamê şanda Partiya Demokrat a Kurdistanê (KDP) bo Necefê, rojavayê Iraqê, ji bo beşdarbûna merasîma cenazeyê Ayetullah Ebdulmuhsen Hekîm (1889-1970), mercayê bilind ê şîe yê cîhanê. Di 27ê Tîrmeha 1970an de bi fermaneke komarî wek wezîrê karûbarên bakur li hikûmeta Iraqê hate tayînkirin. Kongreya HeştemînEw di civîna yekem a Komîteya Navendî de wek endamê Komîteya Navendî û paşê wek endamê Buroya Siyasî ya Partiya Demokrat a Kurdistanê (PDK) hate hilbijartin. Di roja Yekşemê, 16ê Tebaxa 1970an de, di salvegera 24emîn a damezrandina Partiya Demokrat a Kurdistanê (PDK) de li Bexdayê gotarek pêşkêş kir. Di Îlona 1970an de, ew li Qahîreyê beşdarî merasîma cenazeyê Serok Cemal Ebdulnasir bû. Di 22ê Cotmeha 1970an de, wî di konferansa Komeleya Çandî ya Kurd a li Bexdayê de bi 169 dengan yekem deng bi dest xist. Di sala 1970an de, ji aliyê komîteya rêveberiyê ve wek serok hate hilbijartin. Ew endamê Komîteya Bilind a Aştîxwazan a Iraqê bû. Di 9ê Mijdara 1970an de, ew wek wezîrê perwerdeyê yê wekalet di hikûmeta Iraqê de hate tayînkirin (1970-1974), Cîgirê Serokê Komeleya Dostaniyê ya Komara Iraqê-Yekîtiya Sovyetê. (1970-1974) Sernivîskarê kovara Rojî Kurdistan.

Di sala 1970an de, ew endamê komîteya aştiyê ya heft endamî di navbera Partiya Demokrat a Kurdistanê û Partiya Sosyalîst a Ereb a Baas de bû. Di 17ê Sibata 1971an de, ew wekî wezîrê kar û karûbarên civakî yê wekalet di hikûmeta Iraqê de hate tayînkirin. Di roja Sêşemê, 22ê Hezîrana 1971an de, wî li baregeha Komîteya Şaxa Pêncemîn li Bexdayê pêşwaziya Sedam Husên (1937-2006), ku wekî Cîgirê Serok Sedam Tîkrît jî tê nasîn, kir. Di 14ê Tîrmeha 1971an de, ew wekî nûnerê Serokkomarê Iraqê Ehmed Hesen Bekir (1914-1982) beşdarî vekirina kongreya duyemîn a Yekîtiya Nivîskarên Kurd li Hewlêrê bû. Di sala 1971an de, ew sernivîserê kovara Kurdî-Erebî Şems Kurdistan bû, ku li Bexdayê dihat weşandin. Navenda şaxa pêncemîn a Partiya Demokrat a Kurdistanê (PDK) li Bexdayê pêşwaziya şandeyek ji Partiya Komunîst a Sovyetê kir.

Ji 14 heta 17ê Tîrmeha 1971an, ji aliyê delegeyên kongreya duyemîn a Yekîtiya Nivîskarên Kurd li Hewlêrê ve ji bo komîteya rêveberiyê û dû re jî ji bo serokatiyê hat hilbijartin. Ji 11 heta 14ê Mijdara 1972an, wek wezîrê dewletê hat hilbijartin. Hikûmeta Iraqê û endamê Buroya Siyasî ya Partiya Demokrat a Kurdistanê (PDK) beşdarî konferansa li ser petrol wekî çekek ku ji aliyê Encumena Neteweyî ya Aştî û Yekîtîyê ve li Bexdayê hatibû organîzekirin, di 3yê Kanûna Pêşîn a 1972an de wek nûnerê Ehmed beşdar bûn. Hesen Baker (1914-1982), Serokkomarê Iraqê, beşdarî vekirina yekem festîvala helbesta Kurdî li Kerkûkê bû. Di 6ê Sibata 1972an de, bi fermanekê wek endamê Encumena Rêberiya Şoreşa Iraqê hat tayînkirin. Di 6ê Sibata 1972an de, bi fermanek komarî wek wezîrê wekalet ê rê û xanîyan di hikûmeta Iraqê de hat tayînkirin. Di nîvê sala 1972an de, ew sernivîserê kovara Aster bû, ku pêvekek ji bo kovara Roji Kurdistan bû. Di 2ê Tîrmeha 1972an de, ew li Hikûmeta Iraqê wek Wezîrê Darayî yê Wekalet hate tayînkirin. Di 11ê Tîrmeha 1972an de, ew li Hikûmeta Iraqê wek Wezîrê Çandinîyê yê Wekalet hate tayînkirin. Di Îlona 1972an de, wî serokatiya şandeya Iraqê kir bo Civîna Herêmî ya Rêxistina Xurek û Çandinîyê ya Cîhanê li Kuweytê. Di 1ê Mijdara 1972an de, ew li hikûmeta Iraqê wek Wezîrê Karên Bakur yê wekalet hate tayînkirin. Di 18ê Mijdara 1972an de wek serokê Yekîtiya Nivîskarên Kurd hate hilbijartin. Di 5ê Sibata 1973an de, wî nûnertiya Serokkomarê Iraqê Ehmed Hesen Baker (1914-1982) kir. Di Nîsana 1973an de, ew bû endamê Encumena Neteweyî ya Aştî û Hevkariyê li Komara Iraqê. Di 12ê Hezîrana 1973an de, ew wek wezîrê tenduristiyê yê wekalet li hikûmeta Iraqê hate tayînkirin. Di nîvê Hezîrana 1973an de, ew wekî serokê Komîteya Amadekar a Herêma Kurdistanê ji bo hemî rêxistinên girseyî yên Partiya Demokrat a Kurdistanê hate hilbijartin. Wî niyeta xwe hebû ku beşdarî 10emîn Kongreya Cîhanî ya Ciwan û Xwendekaran li Berlîna Rojhilat bibe. Di 8ê Tîrmeha 1973an de, di nîvê Mijdarê de, bi fermanek komarî wekî wezîrê şaredariyan di hikûmeta Iraqê de hate tayînkirin. Di sala 1973an de, wî serokatiya şandeyek PKKê kir Moskowê û bi Boris Yonomariov, namzetek ji bo Buroya Siyasî ya Partiya Komunîst a Sovyetê re civiya. Di Cotmeha 1973an de, ew delegeyê Kongreya Hêzên Aştî û Hevkariyê li Moskowê û endamê Komîteya Çîn-Hindistanê û Komîteya Rojhilata Navîn bû.

Di sala 1973an de, ji aliyê rayedarên Sovyetê ve Madalyaya Lenîn ji bo Aştiyê lê hat dayîn. Di 17ê Mijdara 1973an de, bi fermaneke komarî, ew wek wezîrê veguhastinê yê wekaletê di hikûmeta Iraqê de hat tayînkirin. Ew ji aliyê delegeyên kongreya çaremîn a Yekîtiya Nivîskarên Kurd ve wek endamê komîteya rêveberiyê hat hilbijartin û di 14ê Kanûnê de di civîna yekem a komîteya rêveberiyê de wek serok hat hilbijartin. Di sala 1974an de, ew sernivîskarê kovara nivîskarê Kurd bû. Di 26ê Sibata 1974an de, ew bi fermaneke komarî wek wezîrê rê û xanîyan di hikûmeta Iraqê de hat tayînkirin. Di 12ê Adara 1974an de, ji ber nebicîhanîna peymana 11ê Adarê (1914-1982) îstifaya xwe pêşkêşî Ehmed Hesen Bekir kir. Ji wezîfeya xwe ya wezîrtiyê îstifa kir û çû herêmên rizgarkirî yên Şoreşa Îlonê. Di 7ê Nîsana 1974an de, bi fermana komarî, di kabîneya Ehmed Hesen de wek wezîrê dewletê hat tayînkirin. Bekir di 28ê Nîsana 1974an de piştî ku hikûmeta Iraqê mala wî desteser kir û malbata wî ber bi deverên rizgarkirî ve hatin sirgûnkirin, ji kar hat derxistin. Di sala 1975an de, piştî hilweşîna Şoreşa Îlonê, vegeriya Bexdayê. Di sala 1976an de, di nav damezrînerên Tevgera Sosyalîst a Kurdistanê de bû. Di sala 1978an de, wî bi fermî kongreya Yekîtiya Nivîskarên Kurd, ku di bin sîwana Partiya Sosyalîst a Ereb a Bees de hatibû lidarxistin, boykot kir. Di Cotmeha 1978an de, ji aliyê Ewlekariya Giştî ya Bexdayê ve hat girtin. Di sala 1979an de, di nebûna wî de wek sekreterê Partiya Sosyalîst a Kurdistanê (PKK) hat hilbijartin. Di 25ê Hezîrana 1981an de li Bexdayê ji aliyê ajansa îstîxbarata Iraqê ve bi serokatiya Barzan Tikrît di nameyeke bombekirî de şehîd bû û li goristana Zaxoyê hat veşartin. Di 1ê Tîrmeha 1981an de, nûçeya şehîdbûna wî li radyoya Partiya Demokrat a Kurdistanê (PDK) hat weşandin. Di 2ê Tîrmeha 1981an de, serokkomar nameyek sersaxiyê şand Mesûd Barzani Weşana Radyoya Dengê Kurdistanê di sala 1993an de Kongreya Yanzdehemîn a Partiya Demokrat a Kurdistanê - Ji bo YBŞ'ê şehîdê nemir hatiye gotin.

Çavkanî:

1. Yekîtiya Nivîskarên Kurd, Rojnameya El-Taxî, Hejmar 1191, Bexda, Çapxaneya Times, Sêşem, 20 Sibat 1972, r.
2. Tariq Îbrahîm Şerîf, digel helbestvanê mezin Cewahîrî di festîvalên yekem ên helbesta Kurdî de, rojnameya Xebat, Partiya Demokrat a Kurdistanê (KDP) Ziman, Hejmar 823, Erbîl, Înî, 2ê Gulana 1997m, r.
3. Gotara Birêz Samî Ebdulrehman di 12emîn salvegera Şehîd Seyda Salih Yûsfî de, Rojnameya Biryati, Organa Partiya Demokrat a Kurdistanê, Hejmar 1691, Erbîl, Duşem, 12ê Tîrmeha 1993an, r.
4. Serdar Emîn, di salvegera şehadeta Seyda de Salih Yûsfî 6. Rojnameya Brayatî, organa Partiya Demokrat a Kurdistanê (KDP)-Yekgirtî, Hejmar 3119, Erbîl, Yekşem, 25ê Hezîrana 2000an, r.
5. 3. Kerîm Şareza, Wezîrê Şoreşa Kurdistanê
6. Rojnameya Brayi, pirsgirêka Kurdî, sala yekem, Bexda, çapxaneya El-Şeab, Şemî, 13ê Gulana 1967an, rûpel 1,
7. Di bin dirûşmeya wêjeya şoreşger de, peymana Yekîtiya Nivîskarên Kurd, çapa duyem, rojnameya El-Taxî, Hejmar 788, Bexda, çapxaneya Dar el-Cehz, Erba'a, 21 Tîrmeh 1971m, r. 3,
8. Bar'aya el-Seyid al-Rais Ahmad Hassan El Bekir, Rojnama El-Taxî, hejmar 785, Bexda, çapxaneya Dar el-Cehz, Şemî, 17 Tîrmeh 1971, r.
9. Hoşyar Nûrî Lak, navdarên kurd di rêzekê de, (Hewlêr - Çapxaneya Çewarçra - 2010), r.
10. Şamil Ebdulqadir, Veşartî û Nehêniyên Peymana Giştî ya Cezayîrê 1975, (Bexda - Dar El-Mecla - 2016), r. 47,
11. Felakeddîn Kakeyî, Darbeya Rûhanî, wergera Şêrzad Heînî, (Hewlêr - Çapxaneya Şehab - 2016), r.
12. Ehmed Banikhelanî, Bîranînên Min, (Stockholm, 1997), r. 179, 304,
13. Elî Sancarî, Doza Kurd û Partiya Be'sa Erebî li Iraqê, Beşa III, (Duhok - Çapxaneya Xanî - 2012), r. 371,
14. Şekib Eqrawî, Seddam Husên Newze û Unkosa, (Hewlêr, Çapxaneya Hacî Haşim, 2009), r.
15. Hevpeyvîn: Azad Ebdulwahid, Berhema Rojên Ziwar Xetab, (Hewlêr - Çapxaneya Rojhilat - 2019), r. 98,
16. Bûtan Mistefa, Di 10emîn Bîranîna Şehîdbûna Ustaz Saleh El-Yûsfî 1918-1981 de, Kovara Gulan a Erebî, Weqfa Gulan a Çand û Agahdariyê, Hejmar 37, Sala Çaremîn, Erbîl, Çapxaneya Wezareta Çandê, 25ê Hezîrana 1999an, r.
17. Chris Kuchra, Tevgera Neteweyî ya Kurd, werger ji hêla Ebrahim Younesi ve, çapa duyem, (Tehran, Weşanxaneya Negah, 1998), r. 310, 324, 327, 332, 338, 344, 349, 384,
18. Nozad Elî Ehmed, Rojnameya Partiya Demokrat a Kurdistanê li Derveyî Welat, (Weqfa Silêmanî - Zîn ji bo Parastina Mîrata Belgefîlm û Rojnamegeriya Kurdî - 2010), r.
19. Mehdî Mihemed Qadir, Geşedanên Siyasî li Kurdistana Iraqê 1945-1958, (Silêmanî, Navenda Lêkolînên Stratejîk a Kurdistanê, 2005), r. 122-124.
20. Şuan Mihemed Emîn Taha Xoşnaw, Erbîl di navbera salên 1958 û 1963an de, lêkolînek li ser rewşa siyasî, (Hewlêr, Çapxaneya Rojhilat, 2012), r.
21. Şuan Mihemed Emîn Taha Xoşnaw, Erbîl Di Navbera 1963 - 1970an de: Lêkolîneke Dîrokî ya Rewşa Siyasî, (Hewlêr - Çapxaneya Zanîngeha Selahedîn - 2016), r. 45, 87, 114, 237, 327, 331.
22. Cemal Xeznedar, Rojnamevanî li Kurdistanê, wergerandina Ehmed Şerîfî, (Mehabad, Weşanxaneya Kak, 1978), r. 36,
23. Abdurrahman Şerefkendî, Cheshti Majeur, (Parîs - 1997), rûpel 361, 374, 382, ​​517, 520 - 522, 548,
24. Şuan Mihemed Emîn Xoşnaw, Erbîl di navbera salên 1963-1970an de, (Hewlêr, Çapxaneya Zanîngeha Selahedîn, 2016), r. 45-4
25. Mehmûd Şêx Sin Hesen El-Rîkanî, Şengal di Peymana Qraliyetê de 1921-1958, (Hewlêr, Akademiya Kurdî, Çapxaneya Hac Haşim, 2012), r. 118-1.
26. Cemal Baban, Silêmanî, Bajarê Min ê Ronahî, Cild 3, Çapa Duyem, (Hewlêr, Weşanxaneya Aras, Çapxaneya Aras, 2012), r.
27. El-Barzanî, Lixwekirina Çekê û Şoreşa Remezana Pîroz, Rojnameya El-Eyam, Hejmar 256, El-Sunne El-Ewwel, Bexda, Çapxaneya El-Tezaman, Şemî, 23ê Sibata 1963an, rûpel 1,
28. Ebdul Samî Xelef Ebdul Hebîb el-Cenabî, Pêşveçûna Pirsgirêka Kurd li Iraqê 1958-1968, Komara Iraqê, Wezareta Perwerde û Lêkolînên Zanistî, Zanîngeha Enbarê, Fakulteya Hunerê, Beşa El-Tarîx, 2017, (Teza Doktorayê ya Neçapkirî), r. 54,
29. Feysel el-Dabax, Vedîtina Bibliyografîk a Kovar û Kovarên Kurdî, Beşa 1, Kovara Gulan a Erebî, Hejmar 11, Weqfa Medyaya Gulan, Erbîl, Çapxaneya Wezareta Çandê, 25ê Nîsana 1997an, r.
30. 25. Feysel el-Dabax, Vedîtina Bibliyografîk a Kovar û Kovarên Kurdî, Beşa II, Kovara Gulan a Erebî, Hejmar 12, Weqfa Medyaya Gulan, Erbîl, Çapxaneya Wezareta Çandê, Gulan 1997, r. 70,
31. Hawar El-Kakaî, Saleh El-Yûsfî û pêşgotina Derengiya Bexdadî, kovara Erebî Gulan, Weqfa Agahiyên Gulan, hejmar 2, Hewlêr, Çapxaneya Xebat, 25.08.1996, r 44.
32. El-Yûsif di Bîranîna Şoreşê û Hişmendiya Gel de, Kovara Gulan a Erebî, Weqfa Medyayê ya Gulan, Hejmar Sifir, Erbîl, 1ê Tîrmeha 1996an, r.
33. Sîda Ehmed El-Sûcî, Çawaniya Pîrozkirina Newrozê 1970, Kovara Zagros, Wezareta Çandê - Herêma Kurdistanê, Hejmar 16, Erbîl, Çapxaneya Wezareta Çandê, 27 Adar 1999m, r.
34. Kovara Zagros, Wezareta Çandê - Herêma Kurdistanê, Çapxaneya Wezareta Çandê, Hejmar 11, Hewler, 27ê Cotmeha 1998an, r.
35. Abdullah Zenkî, Saleh El-Yûsfî .. û weşanên herî dawî, Kovara Zagros, Wezareta Çandê - Herêma Kurdistanê, Çapxaneya Wezareta Çandê, Hejmar 7, Hewler, 27 Hezîran 1998, rûpel 26.
36. Qehreman, Şehîd Seyda Salih Yûsfî û helwesta wî piştî 1975an, Kovara Xazir, Navenda Çandî ya Berdereş, Hejmar 12, Erbîl, Çapxaneya Minara, Zivistan 2006, r. 8-9
37. Sasan Mihemed, ji bo bîranîna 12 saliya şehîdê Kurd ê rehmetî Salih Yûsfî, rojnameya Brayatî, organa Partiya Demokrat a Kurdistanê, Hejmar 1678, Erbîl, Şemî, 26ê Hezîrana 1993an, r.
38. Gotara Birêz Samî Ebdulrehman di 12emîn salvegera Şehîd Seyda Salih Yûsfî de, Rojnameya Birayetî, Organa Partiya Demokrat a Kurdistanê, Hejmar 1691, Erbîl, Duşem, 12ê Tîrmeha 1993an, r.
39. Tofîq Mela Sadiq, Bîranînên Rojên Partî, Pêşmerge û Derxistinê, Çapa 2yem, (Hewlêr, Çapxaneya Şehab, 1996), r.
40. Civînên di Konseya Aştiyê de li dora Konferansa Aştiyê ya Navneteweyî ya Moskowê, Rojnameya El-Taxî, Hejmar 1317, Bexda, Çapxaneya Times, Pêncşem, 26ê Nîsana 1973an, r.
41. Yek ji Alîkarên Birayan: Kurdên Iraqê di 4 salan de xwerêveberiyê bi dest dixin, Rojnameya El-Enwar, Hejmar 3398, Sal 11, Beyrût, Înî, 17ê Nîsana 1970an, r.
42. Encama hejmara çaremîn a Yekîtiya Nivîskarên Kurd, rojnameya El-Taxî, hejmar 1534, Bexda, çapxaneya Times, Şemî, 12ê Kanûna Pêşîn, 1974, rûpel 1-2
43. Yûsif serokatiya şandeya Iraqê bo Konferansa Herêmî ya Rêxistina Xurek û Çandiniyê ya Navneteweyî dike, Rojnameya El-Takhî, Hejmar 1133, Bexda, Çapxaneya Times, El-Ehed, 10 Îlon 1972, r.
44. Xalid Muhiudîn, Baregeha Şaxê Pêncemîn a Partiya Demokrat a Kurdistanê, Rojnameya El-Taxî, Hejmar 1279, Bexda, Çapxaneya Times, El-Ehed, 11ê Adara 1973an, rûpel 4.
45. Ustaz Sedam Husên Banga Kûrkirina Têkiliyên Di Navbera Hevalbendan De Dike, Rojnameya El-Takhî, Hejmar 767, Bexda, Çapxaneya Dar El-Cehz, Pêncşem, 24ê Hezîrana 1971an, r.
46. Ustaz Sedam Husên serdana baregeha şaxê pêncemîn ê Partiya Demokrat a Kurdistanê dike, Yekîtiya Jinên Kurdistanê, Rojnameya El-Taxî, Hejmar 766, Bexda, Çapxaneya Dar El-Cehz, El-Erba'a, 23 Hezîran 1971m, r.
47. A'dad Mumtaz el-Heyderî, Hilbijartin ji bîranînên Saleh el-Heyderî, çapa duyem, (Silêmanî - Çapxaneya Ranc - 2004), r. 27,
48. اعفاء خمسة وزراء وتعين خمسة جدد, rojnama El-Taxî, hejmar 1512, Bexda, Çapxaneya Times, Sêşem, 08.04.1974, r.
49. Emîn Çawraş, Saleh El-Yûsfî, Siyaset, Wêje û Rojnamevanî, Rojnameya Xebat, Zimanê Partiya Demokrat a Kurdistanê, El-Muhad, Hejmar 880, Erbîl, Înî, 26ê Hezîrana 1998an, r.
50. Hilbijartinên Komîteya Rêveber a Nû ya Komeleya Çandî ya Kurdî, Rojnameya El-Taxî, Hejmar 1015, Bexda, Çapxaneya Times, Şemî, 22ê Nîsana 1972an, r.
51. Enwer Ibrahîm Ebdulrezaq El-Neqşbendî, Nêrînên li ser dîroka mirinê di peymana Şêx El-Tariqa El-Neqşbendî de, (Duhok, Çapxaneya Bilind, 2017), r.
52. Sersaxiyên El-Barzanî ji bo malbata Şêx Mehmûd el-Hefîd, Rojnameya El-Taxî, Hejmar 1033, Bexda, Çapxaneya Times, Sêşem, 15ê Adara 1972an, r.
53. النفط كسلاح في المعركة، (Bexdad, Çapxaneya Dar el-Hurriya, 1974), r.
54. Rozhin Chalbi Munir, Zaxo 14 Tîrmeh 1958 - 6 Adar 1975, (Cih tune - Navenda Lêkolînên Kurdî ya Zaxo - 2018), rûpel 47, 62, 75 - 76, 78, 202, 204 - 206, 226, 2428.
55. El-Beyan el-Xetemî ji bo Konferansa Duyemîn a Yekîtiya Nivîskarên Kurd, Rojnameya El-Taxî, Hejmar 809, Bexda, Çapxaneya Dar el-Cehaz, Şemî, 7ê Tebaxa 1971, r. 4-5
56. Mela Mistefa: Şerê Kurdan li Iraqê bi dawî hat, Rojnameya Agahdariyê, Hejmar 14664, Tehran, Duşem, 4ê Nîsana 1354an a Hicrî. Ş, P. P. 1,
57. Wezîrê Pîşesaziyê yê Iraqê got ku çekên herî bihêz di destê Iraqê de ne. Sh, r. 1-2
58. Danûstandinên Aştiyê di navbera Kurdan û Dewleta Iraqê de Dest Pê Kirin, Rojnameya Agahdariyê, Hejmar 12010, Tehran, Şemî, 4 Tîrmeh 1345 Hicrî. Ş, r.
59. 5 wezîrên Kurd ji kabîneyê hatin avêtin, Rojnameya Agahdariyê, Hejmar 14373, Tehran, Duşem, 19ê Nîsana 1974an AH. Ş, r.
60. Di bin dirûşmeya Wêjeya Şoreşger de, Peymana Yekîtiya Nivîskarên Kurd, Cildê Duyem, Rojnameya El-Taxî, Hejmar 788, Bexda, Çapxaneya Dar El-Cehz, Erba'a, 21 Tîrmeh 1971, r. 3-6
61. Ebdulcelîl Saleh Mûsa, Cemal Ebdulnasir û Doza Kurd li Iraqê 1952-1970, (Duhok - Rêveberiya Giştî ya Çapkirin, Çapkirin û Weşanê - Çapxaneya Parêzgeha Duhokê - 2013), r. 154,
62. Ehmed Şerîf Lak, Şîrove li ser Bûyerên Dîrokî, Cild 2, (Hewlêr - Çapxaneya Rojhilat - 2019), r. 61-6
63. Saadi Osman Haruti, Pêwendiyên Kurd-Sovyetê di Sê Belgeyên Brîtanî de, Kovara Rugah, Navenda Lêkolînên Kurd a Zaxoyê, Hejmar 6, Bihar 2019, r. 34-3
64. Koma Muzîkê ya Shorsh, Jiyaneke Kurt û Saleke Pîroz Sirûda Neteweyî, Kovara Xak, Navenda Çap û Medyayê ya Xak, Hejmar 62, Sala 6, Silêmanî, Çapxaneya Dilêr, 10ê Îlonê, 2002, r.
65. Aso Hesen, Salih Yûsfî .. Lêgerîna faktora siyasî ya herî guncaw, Barzan News, Hejmar 170, Erbîl, Yekşem, 27 Hezîran, 2010, r.
66. Sagvan Yousfi, Seyday Yousfi Aram Be..., Rojnameya Nûçeyên Barzan, Hejmar 169, Erbîl, Yekşem, 20 Hezîran 2010, r.
67. Cebbar Cebbarî, Dîroka Çapxaneya Kurdî li Iraqê, (Bexda, Rêveberiya Çanda Kurdî, Çapxaneya Umetê, 1975), r.
68. Cercis Fatjallah el-Mahami, Iraq di Peymana Qasim Ara û Xawater 1958-1988, Beş II, (Swêd - Dar Nabz bo Çap û Weşanê - 1989), r. 861-8
69. Rojnameya El-Taxî, hejmar 1, El-Sunneh El-Ewwalî, Bexdad, Çapxaneya El-Şeab, El-Sebt, 29 Nîsan 1967, r.
70. Radyoya Dengê Kurdistana Iraqa Azad 5 Wezîr û Du Parêzgarên Iraqî ji Kar Dûr Dixe, Rojnameya Agahdariyê, Hejmar 14366, Tehran, Şemî, 10ê Nîsana 1974an a Hicrî. Sh, P. P. 1,
71. Cuma Nûr El-Dîn Cebarî, Rowad Xedmawa Sehaftna el-Kurdiye, kovara Gulan el-Erebiye, hejmar 47, El-Sunnah el-Raba'a, Hewlêr, Çapxaneya Wezareta Rewşenbîrî, 30.04.2000, r.
72. Cemal Xeznedar, Ansîklopediya Rojnamegeriya Kurdî 1898-2010, Cild 1, (Hewlêr, Yekîtiya Rojnamevanên Kurdistanê, Çapxaneya Hacî Haşim, 2011), r.
73. Hazim El-Yûsfî, Ustaz Saleh El-Yûsfî Pirsên Realîst û Sozdar ji bo Aştiyê, Rojnameya El-Îttihad, Rojnameya Navendî ya Yekîtiya Neteweyî ya Kurdistanê, Hejmar 190, Sala Çaremîn, Silêmanî, El-Sabt, 29 Hezîran 1996, r.
74. Hazim El-Yûsif, Îstîxbarata Iraqê ku kuştina Şehîd Salih El-Yûsif pêk anî, Rojnameya El-Îttihad, Rojnameya Navendî ya Yekîtiya Niştimanî ya Kurdistanê, Hejmar 22, Sala Yekem, Erbîl, El-Sabt, 26 Hezîran 1992, r.
75. Hafiz el-Qazî, Zekrîat, Bergê 1, (Duhok, Çapxaneya Xanî, 2006), r.
76. Hebîb Mihemed Kerîm, Dîroka Partiya Demokrat a Kurdistanê - Iraq (li baregehê) 1946 - 1993, (Duhok - Çapxaneya Xebatê - 1998), r. 35, 69, 85, 91, 104, 110, 117, 488, 490.
77. Hesen Arfa, Kurd û Pirseke Dîrokî û Siyasî, (BJ-BTA), r. 138,
78. Hesen Letîf el-Zubeydî, Ansîklopediya Partiyên Iraqî, (Beyrût, Weşanxaneya Arif, 2007), r. 338, 339, 512,
79. Navbeynkarê Yekîtiya Sovyetê di navbera Iraq û Kurdistanê de, Rojnameya Agahdariyê, Hejmar 14361, Tehran, Yekşem, 4ê Nîsana 1974an AH. Sh, P. P. 1,
80. Hasso Hormî, Sînor ji Jiyana Emîr Tehsîn Seîd Elî Bak, (Hewlêr, Çapxaneya Rojhilat, 2017), r. 88,
81. Hemîd Ebûbekir Bedrxan, Albûma Bedrxaniyan, (Hewlêr – Weşanxaneya Bedirxan – Çapxaneya Hacî Haşim – 2013), r.
82. Xelîf Xefûr, Tasa Zêrîn, Cild 1, (Kerkûk - Komela Rewşenbîrî û Civakî ya Kerkûkê - Çapxaneya Karo - 2011), r. 21-2.
83. Dana Adams Shamdat, Rêwîtiya ber bi Mêrên Wêrek li Kurdistanê, wergerandin û şîrove ji hêla Jarcis Fathullah ve, (Hewlêr, Çapxane û Weşanxaneya Dar Aras, Çapxaneya Wezareta Perwerdehiyê, 1999), r. 353-354, 358-359, 361, 372-373, 375, 383.
84. 141. Dark Kinan, Kurd û Kurdistan, wergera Ebrahim Younesi, (Tehran, Weşanxaneya Negah, Çapxaneya Nobahar, 1993), r.
85. Dang u Bas, Kovara Hewlêrê, Şaredariya Hewlêrê, Hejmar 5, Sal 2, Necef, (Mtba'a el-Ghari el-Haditha), Nîsan 1972, r.
86. Dîroka Kursên Kadroyên PKKê, Ji Çiyan Ber Bi Bajar, (Hewlêr - Navenda Lêkolîn û Lêkolînê ya PKKê û Akademiya - Çapxaneya Rojhelat - 2019), r.
87. Rizgar Nûrî Şaweys, Têkoşîna me li Bexdayê piştî betlaneyê, Rojnameya Xebat, Zimanê Partiya Demokrat a Kurdistanê - El-Muhad, Hejmar 922, Erbîl, Înî, 30 Nîsan 1999, rûpel 8.
88. Refîq Elî Sancarî behsa bîranîn û kesayetiya xwe di tevgera rizgariya Kurd de bi rêya 30 salên têkoşînê dike, rojnameya El-Şaala, bi zimanê Yekîtiya Demokratîk a Kurdistanê - Iraqê, Hejmar 5, nîvê Sibata 1984an, r.
89. Serokê Komeleya Çandî ya Kurd Yazî Bast Şehad Refîq Mihemed Silêman Warfaqa, Rojnameya El Texî, Hejmar 791, Bexda, Çapxaneya Dar El Cehz, El Ehad, 25 Tîrmeh 1971, r.
90. Zuzan Saleh El-Yûsfî, Li Jêr Bîranînan, (Tirkiye - Weşanxaneya Kalkan - 2018), r. 107, 133, 239, 266, 268, 283, 549, 565,
91. Zozan Saleh El-Yûsfî, Rûpelên Jiyana Zarokên Saleh El-Yûsfî di Bîranîna Şahidiyê de, Rojnameya El-Taxî, Çapxane û Weşanxaneya Dar El-Taxî, Hejmar 4508, Gera Sêyem, Bexda, El-Ehed, 26 Hezîran 2005, r.
92. El-Sedat el-Wezra û muhafezekar azad in, li vir hatiye weşandin Dengê Kurdistana Iraqê, Weqfa Giştî ya Agahdarî, Çand û Ciwanan, Rêveberiya Weşanê ya Rêveberiya Agahdariyê, 1974, r. 12-1
93. Sami Shorsh, Cûrbecûrîya Kurd li Iraqê, (Hewlêr, Çapxane û Weşanxaneya Dar Aras, Çapxaneya Wezareta Perwerdehiyê, 2000), r.
94. Samî Şorş, Kurdistan û Kurd, çapa duyem, (Hewlêr - Çapxaneya Rojhelat - 2019), r.
95. Sami Ferec, Sihasbna el-Tarîx, Beşa Yekem, Hejmar 460, Sala Duyem, Bexda, Çapxaneya Dar el-Zeman, Pêncşem, 2ê Sibata 1967an, r.
96. Selam mîn el-Barat bi behskirina çaremîn û bîstan, rojnameya El-Taxî, Hejmar 518, Bexda, çapxaneya Dar el-Cehaz, Şemî, 22ê Tebaxa 1970, r.
97. Selam Ebdulkerîm, Jiyana Siyasî li Başûrê Kurdistanê 1975-1991, (Silêmanî, Weşanxaneya Çewarçra, 2011), r. 43,
98. Seyda Salih Yûsfî şoreşgerek rêya aştî û demokrasiyê ya Kurdan bû. Rojnameya Brayatî, organa Partiya Demokrat a Kurdistanê (KDP)-Yekîtî, Hejmar 1976, Erbîl, Şemî, 25ê Hezîrana 1994an, r.
99. Seyîd el-Barzanî li ser daxwazên xwe ji şandeya ewlehiyê ya qels re diaxive, Rojnameya El-Takhî, Hejmar 1067, Bexda, Çapxaneya Times, Pêncşem, 22ê Hezîrana 1972an, r.
100. Seyîd El-Barzanî ji bo beşdarbûna di merasîma cenazeyê El-Eza El-Meqame de li ser giyanê Rêberê Mezin ê Bilind Ayetullah El-Ezmî, Seyîd Muhsen El-Hekîm, Rojnameya El-Taxî, Hejmar 461, Bexda, Çapxaneya Dar El-Cehz, El-Sabt, 13 Hezîran 1970, r.
101. Seyîd El-Rais pêşwaziya Îdrîs El-Barzanî, Rojnameya El-Ereb, hejmar 744, El-Sunnah el-Raba'a, Bexda, Pêncşem, 19.12.1967, r.
102. Seyed Elî Mocanî, Sulmaz Siddiqî, El-Hanematî, ..., Çanda Mêr û Malbatên Iraqî yên Hemdem, (Tehran, Weşanxaneya Azam, 2013), r. 647-6
103. Helbesta Kurdistanê, Rojnameya El-Taxî, Hejmar 864, Bexda, Çapxaneya Dar el-Cehz, Sêşem, 18ê Cotmeha 1971an, r.
104. Shakib Aqrawî, Salên Xebatê li Kurdistanê: Girîngiya Bûyerên Siyasî û Leşkerî li Kurdistan û Iraqê ji 1958 heta 1980, Çapa Duyem, (Çapxaneya Rabil - Minara - 2007), r. 155, 157, 303.
105. Şekib Eqrawî, Seddam Husên Newze û Unkosa, (Hewlêr, Çapxaneya Hacî Haşim, 2009), r.
106. Şaban Elî Şaban, Hin Agahiyên Siyasî û Dîrokî, Çapa 3yem, (Hewlêr - Çapxaneya Rojhilat - 2013), r.
107. Şehîd Seyda Salih Yûsfî, Rojnameya Xebat, Organa Partiya Demokrat a Kurdistanê, Hejmar 632, Erbîl, Yekşem, 16ê Tebaxa 1992an, r.
108. Şehîd El-Manazel Salih El-Yûsfî di bîranîna bîhnxweşiyê de, rojnama Xebat, Ziman Partiya Demokrat a Kurdistanê (PDK), hejmar 680, Hewlêr, Erbaa, 23.06.1993, r.
109. Şêx Mûsa Warmelî, Şoreşa Îlonê li Herêma Zaxoyê, (Duhok - Çapxaneya Koleja Şerîetê - 2000), r.
110. Subhî Ebdul Hemîd, Iraq di salên 1960-1969an de, (Şam-Dar Babîl ji bo Lêkolîn û Agahdariyê, 2009), r.
111. Selahedîn Mihemed Se'dullah, Gavan û Mesîra el-Sunîn 1930-2007, Beş 1, (Hewlêr, Çapxaneya Hifî, 2009), r.
112. Selahedîn Mihemed Se'dullah, Gavan û Mesîra el-Sunîn 1930-2007, Beş II, (Hewlêr, Çapxaneya Hifî, 2009), r. 80-8.
113. Tariq Cembaz, Lîwaya Partiya Hîwa li Hewlêrê, (Hewlêr, Kovara Parastina Qanûnê, Çapxaneya Wezareta Çandiniyê, 2005), r. 95-96.
114. Adel Mela Salih, Têgehek li ser Jiyana Siyasî, Dîplomatîk û Çandî ya Seyda Salih Yûsfî, (Silêmanî - Çapxaneya Karox - 2011), r. 7, 8, 11, 12, 55- 56,
115. Ebdulrezaq Mezreng, Salih Yousefî li Rehab el-Xaliddîn, Rojnameya El-Ittihad, Rojnameya El-Ittihad, Rojnameya Navendî ya Yekîtiya Niştimanî ya Kurdistanê, hejmar 426, El-Sun'a, Silêmanî, În, 22.06.2001, r.
116. Ebdul Selam Elî, Rûpelên Têkoşîna Şehîd Saleh el-Yûsfî, (Bê Cih - Komîteya Bilind a Eniya Kurdistanê - 1992), r. 8, 13, 30,
117. Ebdulfetah Elî El-Butanî, Herêma Badînan 1925-1970: Lêkolînek di Bûyer û Pêşketinên Siyasî de, Beş I, (Hewlêr-Akademiya Kurdî-2017), r.
118. Ebdulfetah Elî el-Butanî, Herêma Badînan 1925 - 1970: Lêkolînek li ser bûyer û geşedanên siyasî, Beşa II, (Hewlêr - Akademiya Kurdî - 2017), rûpel 457, 459.
119. Abdul Wehab Abdul Rahim Hammond, Ji Çalakiyên Civakî, Kovara Rojê Kurdistan, Hejmar 13, Sunnah 3, Bexda, Çapxaneya El-Zaman, Sibata 1974, r.
120. Esmet Şerîf Wanlî, Kurdistana Iraqê wekî Nasnameyeke Neteweyî (Lêkolînek li ser Şoreşa 1961an), werger ji hêla Saad Mihemed Khader ve, (Silêmanî, Weqfa Zhin, Çapxaneya Shvan, 2012), r. 316,
121. Omer Osman, Jiyana Kurd, Cild 1, (Hewlêr - Çapxaneya Hacî Haşim - 2005), r.
122. Ezeddîn Mistefa Resûl, Beşek ji Bîranînên Min, Cild 1, (Silêmanî - Weşanxaneya Sardam - Weşanxaneya Hemdî - 2006), r. 218-2
123. Fazil Kerîm Ehmed, Em bi xewnên mezin derketin rê, Cild 1, (Silêmanî - Çapxaneya Tehranê - 2019), r. 40,
124. Faiz el-Xefacî, Mijarên Siyasî li Iraqê, Beşa II, (Bexda - Weşanxane û Belavkirina Dar Qanadil - 2018), r. 54-55, 59-100, 234-2
125. Şaxê pêncemîn ê Partiya Demokrat a Kurdistanê, ku li merasîma Saharayê ye, rojnameya El-Takhî, Hejmar 1285, Bexda, Çapxaneya Times, El-Ehed, 18ê Adara 1973an, r.
126. El-Bra' el-Xems we el-Manzemat el-Kurdistaniye Texlid Yom El-Şehîd, rojnama El-Taxî, hejmar 1364, Bexdad, çapxaneya El-Times, El-Xemîs, 21.06.1973, r.
127. 17. Şaxa Pêncemîn Sedsala Çaremîn a Damezrandina Partiya Demokrat a Kurdistanê Pîroz Dike, Rojnameya El-Taxî, Hejmar 811, Bexda, Çapxaneya Dar El-Cehz, Sêşem, Tebax 1971, r.
128. Ferhad Ouni, Li Ser Rûpela Dawî ya Şoreşa Mezin a Îlonê, Kovara Gulan a Erebî, Hejmar 28, Erbîl, Çapxaneya Wezareta Çandê, 22ê Îlonê, 1998, r.
129. Ferhad Auni, Rewş ji bo şerê li Kurdistanê di Nîsana 1974an de çawa guherî?, Kovara Gulan a Erebî, Weqfa Medyayê ya Gulan, Hejmar 28, Erbîl, 25ê Îlona 1998an, rûpel 40.
130. Ferîd Esed, Ansîklopediya Yekîtiya Neteweyî ya Kurdistanê, Cild 1, Çapa 3yem, (Silêmanî - Akademiya Hişyarî û Perwerdehiya Kadroyan - Çapxaneya Hemdî - 2016), r. 584-5
131. Fûad Sadiq, Bahozên Siyasetê, (Hewlêr, Wezareta Çandê, Rêveberiya Giştî ya Çap û Weşanê, Çapxaneya Çandî, 2006), r. 149, 150-151.
132. Biryara Encumena Rêbertiya Şoreşê Hejmar 192, Rojnameya Iraqê, Wezareta Ragihandinê ya Iraqê, Hejmar 2003a, Bexda, El-Erba'a, 26ê Gulana 1971an, r.
133. Biryara Encumena Rêberiya Şoreşger Hejmar 55, Rojnameya Iraqê, Wezareta Ragihandinê li Iraqê, Hejmar 2099a, Bexda, Sêşem, 21ê Sibata 1972an, r.
134. Biryara Encumena Rêberiya Şoreşger Hejmar 85, Rojnameya Iraqê, Wezareta Ragihandinê li Iraqê, Hejmar 1973a, Bexda, Şemî, 13ê Adara 1971, r.
135. 8. Kerîm Şereza, nivîskar û edîtor Saleh el-Yûsfî 1918-1981, rojnama Xebat, Lasan Hal el-Hizb el-Dimqratî el-Kurdistan-El-Mohad, hejmar 907, Hewlêr, În, 02.12.1999, r.
136. Kerîm Şareza, Wezîrê Şoreşa Kurdistanê
137. 56. Kongreya Partiya Demokrat a Kurdistanê, Kovara Rojî Nûw, Hejmar 3, Sal 1, Silêmanî, Hezîran 1960, r.
138. Kongreya 4emîn a Yekîtiya Mamosteyên Kurdistanê-Iraq, Kovara Dengê Mamosteyan, Organa Şaxa Silêmaniyê ya Yekîtiya Mamosteyên Kurdistanê, Hejmar 8, Sala Duyemîn, Silêmanî, Çapxaneya Raperîn, Sibata 1973, r.
139. Kongreya Duyemîn a Yekîtiya Nivîskarên Kurd, Kovara Hewlêrê, Şaredariya Hewlêrê, Hejmar 2, Sal 2, Hewler, Çapxaneya Kurdistanê, Îlon 1971, r. 39, 41.
140. Komîteya Amadekariyê ya Herêma Kurdistanê ji bo Festîvalên Navneteweyî yên Ciwan û Xwendekaran, Rojnameya El-Takhî, Hejmar 1359, Bexda, Çapxaneya Times, Înî, 15ê Hezîrana 1973an, r.
141. Têkiliya di navbera şandeya Partiya Komunîst a Lubnanê û şandeya Partiya Demokrat a Kurdistanê de, Rojnameya El-Taxî, Bexda, Çapxaneya Times, Hejmar 1321, Sêşem, 1ê Gulana 1973an, rûpel 4.
142. Têkiliya di navbera şandeya Partiya Demokrat a Kurdistanê û Partiya Komunîst a Sovyetê de, rojnameya El-Taxî, Hejmar 1489, Bexda, Çapxaneya Times, El-Ehed, 18 Mijdar 1973, r.
143. Malpera Şaxa 1 a Partiya Demokrat a Kurdistanê (KDP):
144. Kovara Rojê ya Kurdistanê, Hejmara Yekem, Bexda, Çapxaneya El-Zaman, 1971, r.
145. Mihemed el-Bedrî, Vekirina Rûniştina Çaremîn a Gera Duyem a Yekîtiya Mamosteyên Kurdistanê, Rojnameya El-Taxî, Hejmar 1252, Bexda, Çapxaneya Times, Sêşem, 6ê Sibata 1973an, r.
146. Mohammed Shakali, Tişkêk le Khorêtawi Khabati Sarwarek, Kurdistani Nui, Organa Yekîtiya Niştimaniya Kurdistanê, Hejmar 660, Sal 3, Hewlêr, Pêncşem, 14.04.1994, r.
147. Mihemed Amer Dirshawy, Bingehên Olî-Siyasî li Kurdistanê, (Hewlêr, Çapxaneya Hivî, 2016), r.
148. Mehmûd el-Dara, Pirsgirêkên etnîkî yên Kurd û Ereban di şerê Iraqê de, (Beyrût, Weşanxaneya Dar el-Talia, 1963), r.
149. Mihemed Elî Îsmaîl, Bîranînên Min Heftê Salî û Zêdetirî Nîv Sedsalek Têkoşîn, (Cih tune - 2019), r.
150. Mihemed Mela Qadir, Kurtedîroka Xebatname ya Partî û Çanda Barzaniyê Nemir, Çapa 2yem, (Hewlêr - Weşanxaneya Aras - 2007), r. 20, 45, 55, 65,
151. Fermana Komarî Hejmar 180, Rojnameya Iraqî, Wezareta Ragihandinê li Iraqê, Hejmar 1867, Sala Duyemîn 10, Bexda, Sêşem, 14ê Nîsana 1970, r.
152. Fermana Komarî Hejmar 183, Rojnameya Iraqî, Wezareta Ragihandinê li Iraqê, Hejmar 1867, Sala Duyemîn 10, Bexda, Sêşem, 14ê Nîsana 1970, r.
153. Fermana Komarî Hejmar 233, Rojnameya Iraqî, Wezareta Ragihandinê ya Iraqê, Hejmar 2256, Sala 10, Bexda, Sêşem, 19ê Hezîrana 1973an, r.
154. Fermana Komarî Hejmar 246, Rojnameya Iraqî, Wezareta Ragihandinê ya Iraqê, Hejmar 2155A, Bexda, Sêşem, 19ê Hezîrana 1972an, r.
155. Fermana Komarî Hejmar 278, Rojnameya Iraqî, Wezareta Çand û Ragihandinê li Iraqê, Hejmar 1887, Sala Duyemîn 10, Bexda, Sêşem, 8ê Hezîrana 1970, r.
156. Fermana Komarî Hejmar 278, Rojnameya Iraqî, Wezareta Çand û Ragihandinê li Iraqê, Hejmar 1887, Sala Duyemîn 10, Bexda, Sêşem, 8ê Hezîrana 1970, r.
157. Fermana Komarî Hejmar 280, Rojnameya Iraqî, Wezareta Ragihandinê ya Iraqê, Hejmar 2261, Sala 10, Bexda, El-Erba'a, 11ê Tîrmeha 1973an, r.
158. Fermana Komarî Hejmar 286, Rojnameya Iraqî, Wezareta Ragihandinê ya Iraqê, Hejmar 2161, Bexda, Sêşem, 10ê Tîrmeha 1972an, r.
159. Fermana Komarî Hejmar 305, Rojnameya Iraqî, Wezareta Ragihandinê ya Iraqê, Hejmar 2164, Bexda, Şemî, 22ê Tîrmeha 1972an, r.
160. Fermana Komarî Hejmar 424, Rojnameya Iraqî, Wezareta Çand û Ragihandinê li Iraqê, Hejmar 1913 A, Bexda, El-Erba'a, 26 Tebax 1970, r.
161. Fermana Komarî Hejmar 437, Rojnameya Iraqî, Wezareta Ragihandinê ya Iraqê, Hejmar 2297, Sal 16, Bexda, Sêşem, 20 Mijdar 1973, r.
162. Fermana Komarî Hejmar 477, Rojnameya Iraqî, Wezareta Ragihandinê ya Iraqê, Hejmar 2198, Sunnah el-Panzdehemîn, Bexda, Sêşem, 13 Mijdar 1972, r.
163. Fermana Komarî Hejmar 487, Rojnameya Iraqî, Wezareta Ragihandinê ya Iraqê, Hejmar 2308, Sala Panzdehemîn 10, Bexda, Şemî, 29 Kanûn 1973, r.
164. Fermana Komarî Hejmar 630, Rojnameya Iraqê, Wezareta Ragihandinê ya Iraqê, Hejmar 1945, Bexda, Sêşem, 15ê Kanûna Pêşîn a 1970an, r.
165. Fermana Komarî Hejmar 650, Rojnameya Iraqî, Wezareta Ragihandinê ya Iraqê, Hejmar 1945, Bexda, Sêşem, 15ê Kanûna Pêşîn a 1970an, r.
166. Fermana Komarî Hejmar 79, Rojnameya Iraqê, Wezareta Ragihandinê, Bexda, Hejmar 2326, Sala 16, Bexda, Şemî, 9ê Adara 1974, r.
167. Mesûd el-Barzanî, Barzani û Tevgera Rizgariya Kurd, Cild III, (Hewlêr, Çapxaneya Wezareta Perwerdehiyê, 2002), r. 188, 217,
168. Musleh Ebdulqadir, endamê berê yê Partiya Demokrat a Kurdistanê (PDK) ji rojnameya Brayatî re, organa Partiya Demokrat a Kurdistanê (PDK), hejmar 2022, Hewlêr, În, 19.08.1994, r.
169. Mela Mistefa el-Barzanî û hevalên wî agahî li ser damezrandina partiyê pêşkêşî Wezîrê Navxwe dikin, Rojnameya Xebatê (El-Nidal), Hejmar 141, Çapxaneya El-Raî El-Aam, Bexda, Yekşem, 9ê Kanûnê El-Tanî 1960m, r. 1,
170. Mehmûd Osman, Şoreşa Kurdistanê, (Cihê wê ne diyar e, Partiya Demokrat a Kurdistanê, Buroya Siyasî, 1970), r.
171. Maharjenat Zexma Ehtefala Baîd Newroz, Rojnameya El-Taxî, Pêveka El-Taxî, hejmar 1289, Bexda, çapxaneya Times, Şemî 24 Adar 1973, r.
172. Mullah Farooq Shuani, Hamoo Kurd, Vol. 1, (Hewlêr, Çapxaneya Kulturî, 1997), r. 70, 90,
173. Konferansa 2yemîn a Yekîtiya Kurdan, Kovara Rojê Kurdistanê, hejmar 3 û 4, Bexda, Çapxaneya Dar el-Selam, Tebax û Îlon 1971, r.
174. Mohsin Osman, Seyda Saleh Yûsfî, Rewşenbîr, Dîplomat û Siyasetmedar, (Hewlêr - Çapxaneya Hevî - 2012), r. 2,
175. Encamên Hilbijartinên Komîteya Rêvebir a Nû ya Komeleya Çandî ya Kurdî, Rojnameya El-Taxî, Hejmar 572, Bexda, Çapxaneya Dar El-Cehz, Şemî, 24ê Cotmeha 1970an, r.
176. Necmuddîn el-Yûsfî, Şoreşa Îlonê, (Duhok, Şaxa Yekem a Partiya Demokrat a Kurdistanê, El-Muhad, Çapxaneya Fakulteya Şerîetê, 1995), r. 20, 26,
177. Nûrî Şawîs, ji bîranînên wî, (Bê Cih - Weşanên Partiya Demokratîk a Gel a Kurdistanê - 1985), r. 22,
178. Vekirina Konferansa Sêyemîn a Yekîtiya Nivîskarên Kurd, Rojnameya El-Taxî, Hejmar 1189, Bexda, Çapxaneya Times, Şemî, Cotmeh El-Tanî 1972, r.
179. Lijneya nû ya rêvebirên Komeleya Çanda Kurdî îro civînên xwe yên yekem li dar dixe, rojnameya El-Taxî, Hejmar 1018, Bexda, Çapxaneya Times, Sêşem, Nîsana 1972m,
180. Şanda Eniya Rizgariya Gel a Filistînê serdana baregeha şaxê pêncemîn, rojnameya El-Taxî, Bexda, Çapxaneya Times, Hejmar 1321, Sêşem, 1ê Gulana 1973an, r.
181. Şanda Eniya Rizgariya Gel a Filistînê serdana baregeha şaxê pêncemîn, rojnameya El-Taxî, Bexda, Çapxaneya Times, Hejmar 1321, Sêşem, 1ê Gulana 1973an, r.
182. Şandeya Eniya Erebî ya Şoreşa Filistînê bi şandeya Partiya Demokrat a Kurdistanê re dicive, Rojnameya El-Taxî, Hejmar 1356, Bexda, Çapxaneya Times, Sêşem, 12 Hezîran 1973, r.
183. Şandeya Eniya Erebî ya Şoreşa Filistînê bi şandeyeke Partiya Demokrat a Kurdistanê re dicive, Rojnameya El-Taxî, Hejmar 1356, Bexda, Çapxaneya Times, Sêşem, 12 Hezîran 1973, r.
184. Şandeke Eniya Neteweyî ya Komara Gel a Bulgaristanê îro li ser vexwendina Komîteya Navendî ya Partiya Demokrat a Kurdistanê tê, Rojnameya El-Taxî, Hejmar 747, Bexda, Çapxaneya Dar El-Cehz, El-Etnîn, 31 Gulan 1971, r.
185. Şanda Partiya Komunîst a Îtalyayê Serdana Baregeha Partiya Demokrat a Kurdistanê dike, Rojnameya El-Taxî, Hejmar 918, Bexda, Çapxaneya Dar El-Cehaz, El-Erba'a, 22 Kanûn 1971, r.
186. 5. Şanda Partiya Komunîst a Sovyetê bo Baregeha Şaxa Pêncemîn a Partiya Demokrat a Kurdistanê, Rojnameya El-Taxî, Hejmar 1053, Bexda, Çapxaneya Times, Sêşem, Hezîran 1972, r.
187. Şandeya Partiya Komunîst a Fransayê bi Şandeya Partiya Demokrat a Kurdistanê re Dicive, Rojnameya El-Taxî, Bexda, Çapxaneya Times, Hejmar 1321, Sêşem, 1ê Gulana 1973an, r.
188. Şandeya Partiya Komunîst a Fransayê Serdana Şandeya Partiya Demokrat a Kurdistanê Dike, Rojnameya El-Taxî, Hejmar 1321, Bexda, Çapxaneya Times, Sêşem, 1ê Gulana 1973an, rûpel 4.
189. 23. Partiya fermî ya Sovyetê û şandeya fermî serdana şaxê pêncemîn ê Partiya Demokrat a Kurdistanê dikin, Rojnameya El-Taxî, Hejmar 766, Bexda, Çapxaneya Dar El-Cehiz, El-Erba'a, Hezîran 1971, r.
190. Şanda Ciwanên Sofî Serdana Baregeha Komeleya Dostaniya Iraq û Sovyetê dikin, Rojnameya El-Taxî, Hejmar 726, Bexda, Çapxaneya Dar El-Cehz, El-Erba'a, 5ê Gulana 1970an, r.
191. Baregeha Şaxa Pêncemîn a El-Wefd el-Fitnami el-Sewrî Yazûr, Rojnameya El-Taxî, Hejmar 978, Bexda, Çapxaneya Times, El-Erba'a, 8ê Adarê, 1972, r.
192. Şanda Konferansa Neteweyî ji bo Piştgiriya Başûrê Lubnanê Serdana Baregeha Şaxa Pêncemîn a Partiya Demokrat a Kurdistanê dike El-Sabt, 17 Adar 1973, r.
193. Şanda Konferansa Neteweyî ji bo Piştgiriya Başûrê Lubnanê Serdana Baregeha Şaxa Pêncemîn a Partiya Demokrat a Kurdistanê dike El-Sabt, 17 Adar 1973, r.
194. Şandeya Zîmbabweyê bo Baregeha Şaxa Pêncemîn, Rojnameya El-Takhî, Hejmar 1365, Bexda, Çapxaneya Times, Şemî, 23ê Hezîrana 1973an, r.
195. Şandeya Komîteya Aştiyê ya Sovyetê bo Baregeha Şaxa Pêncemîn a Partiya Demokrat a Kurdistanê, Rojnameya El-Taxî, Hejmar 1025, Bexda, Çapxaneya Times, Şemî, 6ê Gulana 1972an, r.
196. Şandeya Encumena Aştiyê ya Fînlandiyayê bo Şaxa Pêncemîn a Partiya Demokrat a Kurdistanê, Rojnameya El-Taxî, Hejmar 1301, Bexda, Çapxaneya Times, Şemî, 7ê Nîsana 1979an, r.
197. Şandeya Komîteya Siyasî ya Tevgera Berxwedana Şaxa Pêncemîn, Rojnameya El-Taxî, Bexda, Çapxaneya Times, Hejmar 1328, Pêncşem, 10ê Gulana 1973an, r.
198. Şandek ji Tevgera Rizgariya Filistînê (Fetih) serdana baregeha şaxê pêncemîn ê Partiya Demokrat a Kurdistanê dike, Rojnameya El-Taxî, Hejmar 1062, Bexda, Çapxaneya Times, Şemî, Hezîran 1972m, r.
199. Arşîva Lijneya Ansîklopediya Partiya Demokrat a Kurdistanê.
200. Ako Abdullah, di bîranînê de Salih Yûsfî 8. Sefer Yûsif Mîrxan, Dapîr Zulfîa, rojnama Xebat, organa Hizba Demokrat a Kurdistanê (PDK), hejmar 2536, Hewlêr, Duşem, 25.06.2007, r.
201. Ehmed Bawar, Dîroka Hemdem a Iraqê 1914-1968, (Silêmanî, Çapxaneya Karo, 2018), r.
202. Civîna Yekem a Komîteya Rêveber a Nû ya Nivîskarên Kurd, Rojnameya Biryati, Hejmar 7, Bexda, Çapxaneya Dar el-Cehaz, Sêşem, 15ê Kanûna Pêşîn, 1974, r.
203. El-Yûsfî Yadlî Behadîdîn, Cerîde El-Taxî, hejmar 1497, Bexda, Çapxaneya Times, Sêşem, 27 Çiriya Paşîn 1973, r.
204. El-Yûsif şandeyek ji Rêxistina Spartakus wek Komîteya Navendî ya Partiya Komunîst a Sovyetê pêşwazî dike, Rojnameya El-Taxî, Hejmar 1009, Bexda, Çapxaneya Times, Şemî, Nîsana 1972m, r.
205. El-Yûsif bi bicihanîna daxuyaniya Heziranê pêşwazî li her bangewazî an tevgereke cudaxwaz dike ku Barzaniyê tê de cih bigire, rojnameya El-Menar, Hejmar 3658, Sala Duyemîn 10, Bexda, Şemî, 25ê Sibata 1967an, r.
206. El-Yûsfî baregeha Yekîtiya Jinên Kurdistanê li Kolana Kefahê vedike, Rojnameya El-Taxî, Hejmar 608, Bexda, Sêşem, 8ê Kanûna Pêşîn 1970, r.
207. Omîd Aşna, Seyda Salih Yûsfî Adib u Tekushar, (Bê Cih - 1996), rûp 2-6, 10-1
208. www.pdk - leqa1.com