Jînenîgarî

Bedro Leşkerî Husên di sala 1930an de li gundê Bestre yê navçeya Goratu ya navçeya Mergesûr a parêzgeha Hewlêrê ji dayik bûye. Ew bi Kurdistan Mihemed Halî re zewicî ye û çar kur û keçên wan hene bi navê Serkewt, Metîn, Helkewt, Rekewt û Eyşe. Li Yekîtiya Sovyetê xwendiye û bawernameya xwe ya bekeloryayê di warê çandiniyê de wergirtiye. Di sala 1975an de wek penaber çûye Îranê û di sala 1995an de vegeriyaye Kurdistanê.

Têkoşîn

Di sala 1943an de, tevlî refên Şoreşa Duyemîn a Barzan bû. Di 6ê Mijdara 1943an de, beşdarî dagirkirina qereqola polîs a Goratu û di 5ê Îlona 1945an de, beşdarî dagirkirina qereqola polîs a Meydan Moriki bû. Di 19ê Tebaxa 1945an de, bi biryara Dadgeha Leşkerî ya Adetî, ji ber beşdarbûna wî di Şoreşa Duyemîn a Barzan de, hemû milkên wî yên veguheztî û neveguheztî hatin desteserkirin.

Di 11ê Cotmeha 1945an de, piştî têkçûna Şoreşa Duyemîn a Barzan, ew çû Rojhilatê Kurdistanê. Ew û her du birayên wî, Ehmed Leşkerî û Şerîf Leşkerî, di 31ê Adara 1946an de wekî Pêşmerge di hêza Barzan a Artêşa Komara Demokratîk a Kurdistanê de xizmet kirin. Ew li gel hêza Salih Mistefa li eniya Seqizê ya Komara Demokratîk a Kurdistanê bûn.

Di 29ê Nîsana 1946an de, beşdarî Şerê Qerewa li herêma Seqizê û di 3yê Gulana 1946an de jî beşdarî Şerê Malqeranî bû. Piştî hilweşîna Komara Demokratîk a Kurdistanê, di 3yê Adara 1947an de beşdarî Şerê Nalos û di 19ê Adara 1947an de jî beşdarî Şerê Nexde û Şîno li Rojhilatê Kurdistanê bû.

Piştî hilweşîna Komara Kurdistanê li Mehabadê û vegera Barzaniyê ji Rojhilatê Kurdistanê bo Başûrê Kurdistanê, ew beşdarî Şerê Nexde û Şerê Şînoyê li Rojhilatê Kurdistanê bû.

Piştî vegera wan, Genl Mistefa Barzanî Di 6ê Gulana 1947an de, wî li gundê Arguşê bi hevalên xwe re civînek li dar xist û ji wan re talîmat da ku an bimînin an jî herin Yekîtiya Sovyetê.Mistefa Barzanî Ew beşdarî Şerê Gelê Qtur û Şerê Pira Mako bû. Piştî gelek zehmetî û westandinê, di 18ê Hezîrana 1947an de ji Çemê Arasê derbas bû, ku li ser sînorê Îran û Yekîtiya Sovyetê ye.

Piştî gihîştina Yekîtiya Sovyetê, di 19ê Hezîrana 1947an de, ew û hemû hevalên wî li Naxçevan, Azerbaycanê, çil rojan di nav civatek vekirî de ku ji aliyê komek leşkeran ve bi têlên dirandî hatibû dorpêçkirin, hatin girtin. Ew ji aliyê xwarin, cil û berg û veguhastinê ve wek dîlên şer dihatin parastin û muamelekirin. Paşê bi biryara hikûmeta Sovyetê ew li herêmên Axdam, Laçîn, Ayulax û Kelbecar ên Azerbaycanê hatin dabeşkirin. Di 10ê Kanûna Pêşîn a 1947an de, ew ji bo baregeheke leşkerî ya li ser Deryaya Xezarê li Baku, paytexta Komara Azerbaycanê hatin veguhastin. Wan heşt saetan perwerdehiya leşkerî wergirt. Di heman demê de, ji aliyê hin hevalên xwe yên xwende ve rojê çar saetan dersa Kurdî didan wan.

Piştî ku Cefer Bakirov hevalên xwe xerab kir, Barzaniyê nemir biryar da ku di 29ê Tebaxa 1948an de kampa xwe ya leşkerî ji Komara Azerbaycanê veguhezîne civaka Çîrçûkê ya nêzîkî Taşkentê, paytexta Komara Ozbekistanê, û li wir perwerdehiya leşkerî berdewam kirin.

Di Adara 1949an de, ew û hevalên wî bi trênê li gundên Yekîtiya Sovyetê hatin belavkirin û li zeviyên kolxozan (erdên ku mirov ji hikûmetê kirê dikirin û dûv re didan hikûmetê) xebitîn.

Piştî gelek hewldan û şandina çend nameyan ji aliyê General Barzanî ve ji Stalîn re, Stalîn di dawiyê de nameyek wergirt ku tê de Barzanî behsa êşên hevalên xwe dikir û wî tavilê biryar da ku komîteyek ava bike da ku rewşa hevalên Barzaniyê nenirxîne. Mijdara 1951an Koç dike bo Vrevisky, Yekîtiya Sovyetê.

Piştî damezrandina Komara Iraqê di sala 1958an de, ew di 16ê Nîsana 1959an de, digel hevalên xwe yên li ser keştiya Georgia, bi rêya bendera Besrayê li başûrê Komara Iraqê vegeriya Kurdistanê.

Beşdarbûna 1963an Şoreşa ÎlonêEw bi mela re beşdarî şerên Çiyayê Pîrs û Serê Akrê bû. Mistefa Barzanî Ew çû herêma Soranê û heta niha di artêşa birayê xwe de xizmet kiriye.

Di sala 1975an de, piştî hilweşîna Şoreşa Îlonê, ew reviya Îranê. Ew pêşî li civaka Zeweh bû û dû re çû Îsfahan û dû re jî çû Tehranê. Di sala 1980î de, ew beşdarî Şoreşa Gulanê bû û li ofîsa Serokkomar xebitî. Mesûd Barzani Ew Pêşmerge bû.

Di sala 1995an de vegeriya Başûrê Kurdistanê. Kongreya SêzdehemînPartiya Demokrat a Kurdistanê (KDP) ji bo têkoşîn û berxwedana wê di Şoreşa Barzanê ya Duyemîn de, Komara Demokratîk a Kurdistanê, bi General Mustafa Barzan re çûn Yekîtiya Sovyetê, beşdarbûna di Şoreşa Îlonê û Şoreşa Gulanê, ji hêla Serok M veMesûd BarzaniyaMadalyaya Barzaniyê Nemir jî lê hat dayîn.

Çavkanî:

1. 1. Arşîva Lijneya Ansîklopediya Partiya Demokrat a Kurdistanê

   2. Hemîd Gawherî, Madalyaya Barzaniyê Nemir, Cild 1, (Hewlêr - Çapxaneya Hacî Haşim - 2015).
   3. Hemîd Gerdî, Kurteya Dîrokê, Çapa Yekem, (Hewlêr - Weşanxaneya Aras - Çapxaneya Wezareta Perwerdehiyê - 2004).
   4. Heyder Farûk el-Samaraî, Zia Caefar û Rola Siyasî û Aborî li Iraqê, (London – Dar el-Hikme – 2016).
   5. Bedro Leşkerî Husên, Forma Hevalên Barzaniyê nemir (Navenda Barzaniyê nemir - Komîteya Herêmî ya Barzan).
   6. Nivîsa biryara Komîteya Lêborîna Giştî ya bi rêzgirtina ji bo şehîdên Şoreşa Barzan, Kovara Rzgari, Hejmar 3, 2, Çapxaneya Rabta, Bexda, 1ê Nîsanê,