لە سەرەتای هەشتاکانی سەدەی ڕابردوودا چالاکییەکانی پێشمەرگە فراوانتر بوون و زۆربەی ناوچەکانی باشووری کوردستانی گرتەوە. ئەم چالاکییانە لە شێوەی شەڕی گەریلادا لە گوند و شار و شارۆچکەکان ئەنجام دەدرا و سەرلێشێواوییەکی زۆری لە ڕیزەکانی سوپای عێراقدا دروست کرد. ئەم چالاکییە گەریلایانە بە شێوەیەکی سەرەکی بریتی بوون لە ئاراستەکردنی گورزی ئازاربەخش لە پیاوانی ڕێژیم کە خەریکی چەوساندنەوە و سەرکوتکردنی خەڵک بوون. جگە لەوەش پێشمەرگە بۆسەی لەسەر ڕێگاکانی هێزە سەربازی و ئەمنییەکان داناوە و هێرشیان کردووەتە سەر بنکە سەربازییەکانیان. لە ئەنجامدا ڕژێمی بەعس لە ڕووی کوژراو و بریندارەوە زیانێکی زۆری بەرکەوت و هەزاران سەرباز و ئەفسەری پلە باڵای سەربازی و کارمەندانی ئەمنیش بە دیل گیران، ئەمە جگە لە دەستبەسەرداگرتنی بڕێکی زۆر چەک و تەقەمەنی. یەکێک لە چالاکییەکان گرتنەوەی گردەکانی دەوازدە مالانی نزیک شاری زاخۆ بوو.

هێزێکی پێشمەرگە لە ڕێکخراوی ڕەنجباران بە سەرۆکایەتی محەمەد موراد و ڕێکخراوی شەهید حەمید بە سەرۆکایەتی جەبار محەمەد، خۆیان بۆ شەڕی گەریلا لە دەڤەری بادینان ئامادە کرد. سەرەتا بۆ درێژەدان بە خەباتیان لە گوندی بیرکە کۆبوونەوەیەکیان ئەنجامدا، لەوێ بڕیاریان دا ئۆپەراسیۆنێک بۆ گەیاندنی گورزێکی یەکلاکەرەوە لە هێزەکانی ڕژێمی بەعس دەستپێبکەن. دوای داڕشتنی پلانێکی ورد لە کۆبوونەوەکەدا، بەرەو گوندی جام سیرمۆ بەڕێکەوتن. دوای شەو کەوتن بەرەو زاخۆ لە کەناری ڕووباری خابور بەڕێکەوتن. لەگەڵ نزیکبوونەوەیان لە شارەکە، هێزە سەربازی و ئەمنییەکانی حکومەتی عێراق بۆسەیەکیان لە کەناری ڕۆژهەڵاتی خابور دانابوو. پاسەوانانی هێزەکە کە درکیان بەو بۆسەیە کرد، بە خێرایی گەڕانەوە دواوە و خۆیان لێ دوور خستەوە.

دوای ئەوەی هەموو هێزەکان کۆبوونەتەوە، سوێندیان خوارد کە تەسلیم نەبن و هەوڵی دووبارە بدەنەوە و نەگەڕێنەوە بۆ شوێنی خۆیان تا گەیشتن بە ئامانجەکەیان. هێزەکانی پێشمەرگە لە هەمان شوێن بڕیاریدا هێرش بکەنە سەر بنکەیەکی سوپای عێراق بە ناوی ڕەبیعە دەوازدە مالانی کە دەڕوانێتە ڕووباری خابور لە نزیک زاخۆ. کاتژمێر ٩:٣٠ خولەکی شەو، هێزەکانی پێشمەرگە گەیشتنە ناوچەیەکی نزیک لە ڕەبیعە و بە چەکی ئارپیجی و نارنجۆکی دەستی و چەکی دیکە تەقەیان لێکردن. پاشان هەڵیانکوتایە سەر ڕەبیعە و لە ماوەیەکی کورتدا کۆنترۆڵیان کرد و زیانی گەورەیان بە سەربازەکان گەیاند. لە ئەنجامدا دەستیان بەسەر ژمارەیەک چەک و تەقەمەنیدا گرت کە لەبەردەستی ئەو سەربازانەدا بوون، لەوانە شەش تفەنگی کڵاشینکۆف، پێنج سندوق تەقەمەنی ڕوسی بە هەمان جۆری چەک، یەک ئارپیجی، هەشت تۆپهاوێژ، دۆشکەیەکی کرینۆڤ لەگەڵ هەزار گوللەی جۆری جیاواز، یەک سندوق نارنجۆکی دەستی، دەستبەسەرداگرتنی چەندین کەرەستەی سەربازی. بەڵام کاتێک پێشمەرگە هێرشی کردە سەر ڕەبا، هێزێکی زۆری سەربازی لە زاخۆوە بەمەبەستی ڕزگارکردنی هێزەکانی ڕژیم بەپەلە بەرەو بەرەکانی شەڕ، بەڵام هێزەکانی پێشمەرگە بەخێرایی غەنیمەتەکانیان کۆکردەوە و بڕیاریاندا پاشەکشە بکەن و ناوچەکە بەجێبهێڵن.

بەرەبەیانی هەمان شەو هێزەکانی پێشمەرگە گەیشتنە گوندی بیرکە و تەلەگرامێکیان ئاراستەی لیژنەی خۆجێیی پارتی دیموکراتی کوردستان لە زاخۆ کرد سەبارەت بە جێبەجێکردنی ئۆپەراسیۆنەکە. لای خۆشیانەوە سوپاس و پێزانینی خۆیان بۆ بەرپرسان و پێشمەرگەی ناو ئەو دوو ڕێکخراوە دەربڕی بۆ ئەو بوێرییەی کە لەم چالاکییە قارەمانانەدا نیشانیان دا. ڕۆژی دواتر حکومەتی عێراق وەک هەمیشە لە شوێنەکانی تر بۆردومانی ناوچەکەی کرد و چەند فڕۆکەیەکی جەنگی بەسەر ناوچەکەدا نارد و بە چڕی بۆردومانی کرد. بەڵام خۆشبەختانە بۆ دانیشتووان، بۆردومانەکە هیچ زیانێکی نەبوو. شایانی باسە ئەم چالاکییەی پێشمەرگە کاردانەوەی گەورەی لێکەوتەوە، چونکە لە زاخۆ نزیک بوو، هەروەها زیانی بە هێزەکانی ڕژێمی بەعس گەیاند و ئەمەش خەڵکی زۆر دڵخۆش کرد.

سەرچاوەکان:

1- مەحسود بارزانی، بارزانی و بێزۆتنا و ئێزگاری خوازی کۆرد، بەرگی چۆڤاریم، 1975-1990 شۆرێشی گۆڵان، بەهشی دۆڤیم، شەبی یەحکیم، (چافانە ئۆکسانا - ٢٠٢١).

2- محمد موراد، خەباتە چیا، بێرهاتان و سیرحتین شیشا گۆلانی داناوەر سە5ین (176-1989)، (هەرێمی کوردستان - زاخی - 2007).

3- غازی عادل گوردی، “سڵاوی خواتان لێ بێت” ​​(تورکیا، 2021).

4- شەماڵ زێباری، ماڵپەڕی هیندستان، گۆڵانیدا، شابی هیکام، (chapkhaneh- Heuller - 2015).