دوای ئەو پاشەکشەیە شۆڕشی ئەیلول حکومەتی بەعس هێزی سەربازی خۆی بەسەر هەموو بەرزاییەکان و گردەکان و ڕێگاوبانەکاندا بڵاوکردەوە. بەڵام لەگەڵ سەرهەڵدانی شەڕ لەگەڵ ئێران (1980-1988)، حکومەتی عێراق زۆر پێویستی بە کەڵک وەرگرتن لەو هێزانە بوو لە شەڕی لەگەڵ ئێراندا، ناچاری کرد ئەو هێزانە بگوازنەوە بۆ بەرەکانی شەڕ. هەروەها ئەم هەنگاوە دەرفەتێکی بۆ هێزی پێشمەرگەی کوردستان ڕەخساند کە ئازادی زیاتری هاتووچۆ بەدەست بهێنن و ناوچەی ژێر دەسەڵاتی خۆیان فراوان بکەن و پەیوەندی ڕاستەوخۆ لەگەڵ دانیشتوان دروست بکەن و پەرە بە چالاکییە سیاسی و سەربازییەکانی پێشمەرگە بدەن.[1].

دیارترین ڕووداوەکانی ئەم ماوەیە شەڕەکانی ساڵی 1981 بوون، کە تیایدا هێزی پێشمەرگە لە دوو شەڕی حەماسیدا لە گوندی بانیبنۆک لە چیای سورین و ناوچەکانی زەلەم و قەرچال دوو گورزی توندی لە سوپای عێراق داوە. لە شەڕی یەکەمدا هێزی پێشمەرگە توانی ئۆپەراسیۆنێکی دیار ئەنجام بدات و زیانێکی زۆری بەسەر سەربازانی سوپای عێراقدا گەیاند، لەوانە کوشتن و بریندارکردنی ژمارەیەکی زۆر سەرباز و گرتنی (124) سەربازی دیکە. سەدان چەک و کەرەستەی سەربازی کەوتنە دەستی هێزی پێشمەرگە. بەڵام هێزی پێشمەرگە لەم شەڕەدا لە خەسار ڕزگاری نەبوو، بەو پێیەی چوار پێشمەرگە شەهید بوون، ئەوانیش (ئەکرەم حەمەڕەشید، بانیبنۆکی، پرۆفیسۆر سلێمان، عوسمان بەنجوینی و فەرماندە ئەبوبەکر مەحمود بانیبنۆکی).[2].

هەر لەو ساڵەدا هێزەکانی پێشمەرگە بەردەوام بوون لە ئۆپەراسیۆنەکانی دژی دامودەزگاکانی حکومەتی بەعس لە ناوچەکەدا. لە ماوەی شەش مانگی یەکەمی ساڵی ١٩٨١دا، پێشمەرگە زیاتر لە ٢٣٨ ئۆپەراسیۆنی جیاوازی دژ بە سوپا و گروپە چەکدارەکان و دامودەزگاکانی حکومەت ئەنجامدا. لەو ئۆپەراسیۆنانەدا، جگە لە دەستبەسەرداگرتنی چەک و تەقەمەنی و کەرەستەی سەربازی، هەزار و ٢٥١ کوژراو و ژمارەیەکی زۆر برینداری هێزەکانی حکومەت. لەم ئۆپەراسیۆنانەدا چل و هەشت پێشمەرگە شەهید بوون.[3].

شایانی باسە چالاکیی سەربازی لە هەر شۆڕشێک یان ڕاپەڕینێکی چەکداریدا ڕۆڵێکی گرنگی هەیە لە بەرزکردنەوەی ورەی پێشمەرگە و جەماوەر و لایەنگرانی شۆڕش، چاندنی ئومێدیان بۆیان کە دەبێتە هۆی سەرکەوتن و گەیشتن بە ئامانجەکان. بە پێچەوانەوە ترس و دڵەڕاوکێ لەناو لایەنی بەرامبەردا دەچێنێت و ناچاریان دەکات گوێ لە داواکارییە ڕەواکانیان بگرن و داوای گفتوگۆ و سازان بکەن.[4].

سەرچاوەکان:

1- مەحسعوود بارزانی: بارزانی و هاوسەرەکەی، ئەزگاری خوازی کورد، بەرگی چوارحەم، 1975-1990 شۆرێشی گۆڵان، بەهشی دوهام، شەبی یەحکیم، چاپخانە کۆکسانە، ٢٠٢١.

2- جەحمال فەححوحوحا تاهیب: بزوتنا وژگاریخوازی کوردی باشووری کوردستان (3/21/1975 - 11/28/1980)، چاپی یەحکیم، چاپخانە شەهاب، هاولەر، 2012.

3- عومەر عوسمان: ژیانی کوردداک، چاپخانە موکریان، چاپی دووهێم، هێلەر - 2008. ..

[1] جەمال فەحوە بۆ ئەو وشەیەکە: ئەو خەزاریخوازییە وەک کوردستانێکی کوردی کورد (21/3/1975 - 28/11/1980)، چاپی هێهکام، چاپخانە شێهاب، هاهۆلەر، . ٢٠١٢، بۆ213.

[2] مەحسعوود بارزانی: بارزانی و هاوسەرەکەی، ئێزگاری خوازی کورد، باشترین ڕاوێژکارییەکانیان، ١٩٧٥-١٩٩٠ شیرشی گۆهان، بەهشی دوهام، شاپی یەهکام، چاپخانە، ئۆکسانا، ٢٠٢١، بۆ58.

[3] مەحسعوود بارزانی: هامان سەحرچاوە، بۆ...58.

[4] عومەر عوسمان: جیانی کۆرداک، چەپخانە موکریان، چاپی دووهیم، هێلەر - ٢٠٠٨، بۆ138.