زندگینامه

فرانسو توما کانون حریری در سال ۱۹۳۷ در منطقه حریر از توابع شقلاوه، استان اربیل، در یک خانواده مسیحی ارتدکس آشوری متولد شد. او تحصیلات ابتدایی خود را در حریر و تحصیلات متوسطه را در شقلاوه به پایان رساند. در سال ۱۹۶۰، از دانشکده تربیت معلم اربیل فارغ التحصیل شد. او متاهل و دارای چهار پسر و یک دختر بود. در سال های ۱۹۶۰-۱۹۶۱، به عنوان معلم تربیت بدنی در منطقه بلی و بارزان منصوب شد. او یک ورزشکار ماهر و علاقه مند به ورزش بود. در سال های ۱۹۵۳-۱۹۵۵، او نماینده استان اربیل در مسابقات پرش با اسب مدارس بغداد بود. در سال ۱۹۵۳، او به همراه دانش آموزان دبیرستان پسرانه اربیل در مراسم استقبال از ملک فیصل اول، پادشاه عراق، شرکت کرد. او برای تیم فوتبال باشگاه بروسک (اربیل) بازی کرد. در ۷ دسامبر ۱۹۵۷، او در نمایش «شهرزاد» بازی کرد که درآمد حاصل از آن به قربانیان سیل سلیمانیه اهدا شد. در ۷ اکتبر ۱۹۵۸، حریری با ژنرال مصطفی بارزانی (۱۹۰۳-۱۹۷۹) که پس از بازگشت از اتحاد جماهیر شوروی در بغداد بود، دیدار کرد. او در سال ۱۹۵۹ برای تیم بروسک بازی کرد. در ۵ ژوئن ۱۹۵۹، او در انتخابات کمیته دفاع از جمهوری عراق در اربیل و به عنوان نماینده اتحادیه عمومی دانشجویان عراقی وابسته به حزب کمونیست عراق در انتخابات نهاد اداری جدید شرکت کرد.

او پس از شکست در سال ۱۹۷۵ به ایران پناهنده شد. انقلاب سپتامبر او در استان ارومیه ساکن شد، سپس به عنوان پناهنده به کرج رفت. در سال ۱۹۹۱ پس از قیام توده‌های کردستان به جنوب کردستان بازگشت. او سمت‌ها و وظایف بسیاری را بر عهده گرفت و نقش برجسته‌ای در توسعه شهر اربیل ایفا کرد.

صفحات مبارزه

اولین ایستگاه اقدام سیاسی برایفرانسوا حریریاو عضو حزب کمونیست عراق و رئیس کمیته محلی حزب در رواندوز بود. در سال ۱۹۶۱، او به عنوان رئیس شعبه اربیل اتحادیه عمومی دانشجویان عراقی، وابسته به حزب کمونیست عراق، خدمت کرد. با این حال، به دلیل تحسین فراوان از بارزانی جاودانه، در سال ۱۹۶۳ با حزب دموکرات کردستان درگیر شد و همزمان به صفوف نیروهای پیشمرگه پیوست. انقلاب سپتامبردر سال ۱۹۶۳، او مسئول پیشمرگه‌ها و امور اجتماعی در منطقه بالکایتی در استان اربیل بود. در سال ۱۹۶۴، او به عنوان رئیس امنیت منطقه کلاله اربیل منصوب شد. در سال ۱۹۶۵، او به عنوان معاون فرمانده نیروهای بالاک از ارتش دوم خدمت کرد. او مسئول پشتیبانی از نیروهای پیشمرگه در طول نبرد زوزک در مرزهای استان اربیل بود. در سال ۱۹۶۶، او در کارهای مقدماتی هفتمین کنگره حزب دموکرات کردستان (KDP) در منطقه کلاله، که توسط علی قاسم، همچنین به عنوان علی سنجاری شناخته می‌شود، نظارت می‌شد، شرکت کرد. او در سال ۱۹۶۷ عضو کمیته بنیانگذاری دستگاه پاراستن بود. در سال ۱۹۶۷، او مصطفی بارزانی، رهبر حزب، را در نزدیکی شهر رواندوز برای استقبال از نخست وزیر عراق، دکتر عبدالرحمن البزاز (۱۹۱۴-۱۹۷۳)، که برای انجام مذاکرات به کردستان سفر کرده بود، همراهی کرد. در سال ۱۹۶۸، او به عنوان نویسنده و گوینده در بخش زبان آشوری رادیو صدای کردستان مشغول به کار شد. در سال ۱۹۷۰، مسئولیت کمیته محلی بالاک از کمیته شاخه دوم حزب دموکرات کردستان را بر عهده گرفت. در ۱۵ ژوئیه ۱۹۷۰، او در مراسم افتتاحیه ششمین کنفرانس اتحادیه دانشجویان کردستان در روستای نوبردان در استان اربیل شرکت کرد. در سال ۱۹۷۰، او داور مسابقه فوتبال بین تیم دفتر سیاسی و دانشجویان کلاله در ورزشگاه نوبردان بود. در ۱ ژوئیه ۱۹۷۰، او به دستور شورای فرماندهی انقلاب به عنوان اولین فرماندار بخش چومان (اربیل) منصوب شد. او به عنوان مهمان در ششمین کنفرانس اتحادیه دانشجویان کردستان در ۱۵ ژوئیه ۱۹۷۰، در روستای نوبردان شرکت کرد. در آغاز سال ۱۹۷۱، او به عنوان فرماندار بخش چومان خدمت کرد و توسط وزیر دادگستری به عنوان قاضی جنایی درجه دو انتخاب شد. او در سال ۱۳۵۳ به عضویت کمیته شاخه هفتم حزب دموکرات کردستان درآمد.

در مارس ۱۹۷۵، او از پناهندگان در اردوگاه زیوه در شرق کردستان بازدید کرد. هدف از این دیدار، بالا بردن روحیه آنها و گوش دادن به مشکلاتشان بود. در آوریل ۱۹۷۵، او توسط رفیق مسعود بارزانی مأمور شد تا برای انقلاب گولان آماده شود. در اواسط سال ۱۹۷۷، او در جلسه گسترده کرج تحت نظارت ... شرکت کرد. ادریس بارزانی(۱۹۴۴-۱۹۸۷) با هدف کمک به رهبری موقت حزب دموکرات کردستان و نظارت بر پناهندگان کردستان شرقی در پادشاهی ایران، خانه‌اش به عنوان محل ملاقات و پناهگاه مجروحان مورد استفاده قرار می‌گرفت. در سال ۱۹۷۷، خانه‌اش در شهر کرج در پادشاهی ایران را به جلساتی بین کسانی که به نیروهای پیشمرگه رهبری موقت حزب دموکرات کردستان می‌پیوندند یا کسانی که از مناطق آزاد شده کردستان جنوبی بازمی‌گردند، به منظور تماس با آنها اختصاص داد. ادریس بارزانیدر سال ۱۹۷۹، او توسط کنگره نهم به عنوان عضو ذخیره کمیته مرکزی حزب دموکرات کردستان انتخاب شد.

در سال ۱۹۸۴، او به عضویت کمیته مرکزی حزب دموکرات کردستان (KDP) ارتقا یافت. در همان سال، او به عضویت کمیته حسابرسی حزب دموکرات کردستان، به ویژه در کمیته‌های شاخه سوم و چهارم، درآمد. از ۳۰ نوامبر ۱۹۸۵ تا ۴ آوریل ۱۹۸۶، او در هشتمین جلسه موسسه کادر حزب دموکرات کردستان در روستای راژان، در شرق کردستان، دوره‌های حزبی تدریس کرد. در اواخر سال ۱۹۸۵، او تا پایان سال ۱۹۸۶ به عنوان اولین رئیس کمیته شاخه بیستم کمیته شاخه دوم حزب دموکرات کردستان خدمت کرد. در سال ۱۹۸۶، او سردبیر مجله سوین، نشریه رسمی کمیته شاخه دوم حزب دموکرات کردستان، شد. در سال ۱۹۸۸، او عضو دفتر سیاسی حزب دموکرات کردستان بود و به دفتر اجرایی جبهه کردستان انتخاب شد. همچنین در سال ۱۹۸۸، او در نبرد خواکورک، در استان اربیل، علیه ارتش عراق شرکت کرد. در ۱۳ ژانویه ۱۹۹۰، او به عنوان رئیس اداره روابط حزب منصوب شد. حزب دموکرات کردستان، در چارچوب جبهه کردستان، در نشست گسترده جبهه کردستان در ۸ تا ۱۰ مارس ۱۹۹۰ شرکت کرد.

در سال ۱۹۹۱، او در جریان قیام جنوب کردستان، رئیس جمهور مسعود بارزانی را همراهی کرد. همچنین در همان سال، در آزادسازی کرکوک شرکت کرد و به عنوان رئیس دفتر روابط مرکزی حزب دموکرات کردستان (KDP) خدمت کرد. از ۱۶ دسامبر تا ۱۸ فوریه ۱۹۹۲، او در نهمین جلسه موسسه کادر حزب دموکرات کردستان در پیرمام، استان اربیل، در مورد وضعیت سیاسی کردستان و عراق سخنرانی کرد. در ۱۹ مارس، او در جلسه جبهه کردستان برای تعیین تاریخ انتخابات مجلس ملی کردستان و بحث در مورد وضعیت اقتصادی و امنیتی در جنوب کردستان شرکت کرد. در اوایل سال ۱۹۹۲، او نماینده حزب دموکرات کردستان در جلسه جبهه کردستان برای ایجاد کمیته عالی نظارت بر انتخابات مجلس ملی کردستان بود. از ۲۳ تا ۲۸ دسامبر ۱۹۹۲، او به کمیته ۱۵ نفره مسئول تدوین قانون مجلس ملی کردستان منصوب شد. در ۴ ژوئن ۱۹۹۲، او در فهرست حزب دموکرات کردستان به مجلس ملی کردستان انتخاب شد. در سال ۱۹۹۲، الکردستانی رئیس فراکسیون حزب دموکرات کردستان در مجلس ملی کردستان شد. در سال ۱۹۹۳، او توسط هیئت اداری باشگاه ورزشی اربیل به عنوان رئیس افتخاری آن انتخاب شد. همچنین در سال ۱۹۹۳، او مجوز رسمی از وزارت فرهنگ در دولت منطقه‌ای کردستان برای انتشار روزنامه گولان دریافت کرد. در ژوئیه ۱۹۹۳، او به عنوان رئیس کمیته استقبال منصوب شد. یازدهمین کنگره حزب دموکرات کردستان در سال ۱۹۹۳، او برای دومین بار توسط نمایندگان کنگره یازدهم به عنوان عضو کمیته مرکزی حزب دموکرات کردستان - متحد انتخاب شد. در سال ۱۹۹۴، او در دوره پیشرفته و فشرده موسسه کادرهای حزب دموکرات کردستان در منطقه پیرمام، در مورد موضوعات عمومی سخنرانی کرد. همچنین در سال ۱۹۹۴، او رئیس کمیته شاخه دوم حزب دموکرات کردستان - متحد شد. در ۱۹ ژوئیه ۱۹۹۴، او از تیراندازی نیروهای اتحادیه میهنی کردستان در شاویس، استان اربیل جان سالم به در برد. در ۱۶ اوت ۱۹۹۶، رئیس جمهور مسعود بارزانی در جشن‌های طلایی حزب، به پاس خدمات برجسته او در انقلاب‌های سپتامبر و گولان و قیام در جنوب کردستان، نشان بارزانی جاویدان را به او اعطا کرد. در سال ۱۹۹۶، او در کابینه سوم دولت منطقه کردستان، سمت وزیر منطقه را بر عهده گرفت. او سپس از اول اکتبر ۱۹۹۶ تا ۱۸ فوریه ۲۰۰۱ به عنوان استاندار اربیل خدمت کرد و در این مدت دستاوردهای بسیاری را به دست آورد. از جمله دستاوردهای مهم او می‌توان به ساخت ورزشگاه بین‌المللی اربیل (ورزشگاه شهید) اشاره کرد. فرانسوا حریریکاخ هنر با حمایت و تلاش‌های خود، ارکستر کردستان را در کنار بسیاری از پروژه‌های خدماتی دیگر تأسیس کرد. همچنین نقش برجسته‌ای در توسعه بخش ورزش در اقلیم کردستان، حمایت و تشویق ورزشکاران و جوانان و کمک به آنها برای دستیابی به حقوقشان ایفا کرد. علاوه بر این، در بسیاری از پروژه‌ها و فعالیت‌های مربوط به زیباسازی و نوسازی شهر اربیل شرکت کرد و بزرگترین حامی پروژه‌های آموزشی، بهداشتی و ورزشی در اربیل محسوب می‌شد.

او در ۱۸ دسامبر ۱۹۹۶، به عنوان عضوی از کابینه سوم، به عنوان وزیر اقلیم خدمت کرد. او در ۲۳ فوریه ۱۹۹۷ از یک سوءقصد جان سالم به در برد. در ۲۶ ژوئیه ۱۹۹۷، در اولین کنفرانس انجمن کردهای فیلی که در اربیل تحت نظارت رئیس جمهور مسعود بارزانی برگزار شد، شرکت کرد. او در سال ۱۹۹۸ ناشر مجله "هه ولر" بود. او توسط نمایندگان در نهمین کنگره حزب دموکرات کردستان به کمیته مرکزی این حزب انتخاب شد. در روز دوشنبه، ۲۴ ژانویه ۲۰۰۰، او برای دومین بار به عنوان رئیس کمیته شاخه در تیم ۲۸ کمیته شاخه دوم در اربیل انتخاب شد. در ۱۴ مارس ۲۰۰۰، او به عضویت کمیته جنبش بزرگداشت تولد رهبر جاودانه ملت کرد، بارزانی، درآمد.

فرانسو توما حریری در ۱۸ فوریه ۲۰۰۱، در حالی که در خیابان شصتم اربیل در حال رفتن به محل کار خود بود، توسط جنبش اتحاد اسلامی ترور شد. دو روز پس از شهادت او، در ۲۰ فوریه ۲۰۰۱، پیکر او در زادگاهش در منطقه حریر، با حضور رئیس جمهور مسعود بارزانی و بیش از نیم میلیون نفر به خاک سپرده شد. او به زبان‌های کردی، عربی، سریانی و فارسی مسلط بود.

از جمله آثار او:

- تو یا داهکا چی شده؟ - (چاپی یهکام - ۲۰۰۰، (چاپی دوهیم - ۲۰۱۸).

- این اتفاقی است که در آبان ۹۵، در سال ۹۶ افتاد. نوانیشانی (برای اینکه تاریخ تحریف شده نوشته نشود) تحصیلات مشابهی دارد.

منابع:

• بایگانی دایره‌المعارف حزب دموکرات کردستان.

• عمادا کردانی انوهر عبدوا، 29 ژوئیه 1971 بریهتی، حزب دمکرات کردستان، هاکگارتو، ساختمان 2934، هولر، چاورشاهمه، 29 ژوئیه 1999، شماره. 2.

• در مورد سوء قصد به جان آقای فرانسو حریری، روزنامه خبات، ارگان حزب دموکرات کردستان، شماره ۸۱۶، اربیل، جمعه، ۲۸ فوریه ۱۹۹۷، ص ۲.

• لطفا، من یک اتاق خصوصی در باغم دارم، مثل یک بخش جدید هندی از جهان. حزب دموکرات کردستان - یهگرتو، مارس ۱۷۲۹، HHuller، HH، ۲۷ آبی ۱۹۹۳، شماره ۱.

• شیرزاد، چالکانی لیجنا کانی خانگاره پارتیمان، ڕۆنمتی بیریاتی، حزب دموکرات ایغرگانی کردستان، 1691، هاولر، دوشهمه، 12 طهموز 1993، شماره. 4.

• حمید قهری، مدال بارزانی، بهرزترین خزلنان، کتاب دوح، کتاب دوح، (هولر دزغایی خارخوازی بارزانی - 2019g)، ll. 32-37.

• هیشیار نوری لهک، ناودرانی کرد له دهکدا، (هاولر - چپ خانه - چوارچارا - 2010g)، پ. 24.

• کانیر عبده، سیاستمدار باهیشداری، استاندار کردستان، (سلیمانی - ۲۰۱۶ میلادی)، LL 74، 81.

• چه مشکلی داری، چه مشکلی داری و چه مشکلی؟ ۱۰۵.

• علی سنجاری، مسئله کرد و حزب بعث سوسیالیست عرب در عراق، بخش سوم، (دهوک - چاپ خانی - ۲۰۱۲ میلادی)، صفحات ۳۶۲، ۳۷۱.

• در راستای صلح و وحدت ملی، در پی اجرای توافق نامه مارس، بخش دهم، روزنامه الطاخی، چاپخانه و انتشارات الطاخی، شماره ۱۱۹۰، بغداد، چاپخانه الطیمس، یکشنبه ۱۹ نوامبر ۱۹۷۲، ص ۸.