Jînenîgarî

Husso Feqe Ehmed di sala 1925an de li gundê Babke yê navçeya Pîran a navçeya Mergesûr a parêzgeha Hewlêrê ji dayik bûye. Di 21ê Hezîrana 1932an de bi malbata xwe re koçî Tirkiyeyê kiriye. Di sala 1952an de ji zanîngehê mezûn bûye. Du caran zewicî ye. Ji jina xwe ya yekem du keçên wî çêbûne û paşê bi Natalia Sirkievna Radion re zewicî ye. Di sala 1959an de li Zanîngeha Bexdayê bûye mamoste. Di 5ê Mijdara 1960an de, ew bi nemir Barzaniyê nemir re çûye Yekîtiya Sovyetê da ku beşdarî salvegera Şoreşa Cotmehê bibe ku ji hêla Komîteya Navendî ya Partiya Komunîst a Yekîtiya Sovyetê ve hatibû organîzekirin. Barzaniyê nemirEw ji bo Akademiya Xwendinên Doktorayê (NAUK) hate qebûlkirin, ku ji bo xebatên akademîk di warê civaknasî û çandê de hatibû veqetandin û xwendina xwe berdewam kir û doktoraya xwe wergirt. Piştî peymana 11ê Adara 1970an, ew li Zanîngeha Silêmaniyê bû mamoste. Di sala 1976an de li Ofîsa Perwerdehiyê ya li Bexdayê hate xebitandin. Di 31ê Tîrmeha 1983an de di dema operasyona Enfalê ya li dijî Barzaniyan de ji hêla hikûmeta Iraqê ve li Bexdayê winda bû.

Xebatname

Di sala 1943an de tevlî refên Şoreşa Duyemîn a Barzan bû. Di 2ê Cotmeha 1943an de beşdarî dagirkirina Qereqola Polîsan a Şanedarê bû.

Di 19ê Tebaxa 1945an de, ji aliyê Dadgeha Leşkerî ya Iraqê ve hate girtin. Di 5ê Îlona 1945an de, beşdarî dagirkirina qereqola polîsên Meydan Morîkiyê bû. Di 11ê Cotmeha 1945an de, piştî têkçûna Şoreşa Duyemîn a Barzan, ew bi malbata xwe re koçî Rojhilatê Kurdistanê kir.

Di 31ê Adara 1946an de, ew li Mehabadê wek Pêşmerge di nav hêzên Barzaniyê Artêşa Komara Demokratîk a Kurdistanê de xizmet kir. Ew beşdarî şerên Eniya Seqizê ya li Komara Demokratîk a Kurdistanê bû. Ew beşdarî Şerê Nelosê bû. Ew yek ji wan Pêşmergeyan bû ku di 19ê Nîsana 1947an de bi rêya Xawkurk û Deştî Berazger vegeriyan Şêrwan û Mezûrî.

Piştî vegera wan,  General Mistefa Barzani Di 6ê Gulana 1947an de, li gundê Argoşê bi hevalên xwe re civînek li dar xist û ji wan re talîmat da ku an bimînin an jî herin Yekîtiya Sovyetê.  General Mistefa Barzani Ew beşdarî Şerê Gelê Qtur û Şerê Pira Mako bû. Piştî gelek zehmetî û westandinê, di 18ê Hezîrana 1947an de ji Çemê Arasê derbas bû, ku li ser sînorê Îran û Yekîtiya Sovyetê ye.

Piştî gihîştina Yekîtiya Sovyetê, di 19ê Hezîrana 1947an de, ew û hemû hevalên wî li Naxçevan, Azerbaycanê, çil rojan di nav civatek vekirî de ku ji aliyê komek leşkeran ve bi têlên dirandî hatibû dorpêçkirin, hatin girtin. Ew ji aliyê xwarin, cil û berg û veguhastinê ve wek dîlên şer dihatin parastin û muamelekirin. Paşê bi biryara hikûmeta Sovyetê ew li herêmên Axdam, Laçîn, Ayulax û Kelbacar ên Azerbaycanê hatin dabeşkirin. Di 10ê Kanûna Pêşîn a 1947an de, ew ji bo baregeheke leşkerî ya li ser Deryaya Xezar li Baku, paytexta Komara Azerbaycanê hatin veguhastin. Ew hatin leşkerîkirin. Di heman demê de, ji aliyê hin hevalên xwe yên xwende ve rojê çar saetan dersa Kurdî ji wan re dihat dayîn.

Piştî muameleya xirab a li hember hevalên xwe, Cefer Bakirov biryar da ku di 29ê Tebaxa 1948an de kampa xwe ya leşkerî ji Komara Azerbaycanê veguhezîne civaka Çîrçûkê ya nêzîkî Taşkentê, paytexta Komara Ozbekistanê, û li wir perwerdehiya leşkerî berdewam kirin.

Di Adara 1949an de, ew û hevalên wî bi trênê li gundên Yekîtiya Sovyetê hatin belavkirin û li zeviyên kolxozan (erdên ku mirov ji hikûmetê kirê dikirin û dûv re didan hikûmetê) xebitîn.

Piştî gelek hewldan û şandina çend nameyan ji hêla General Barzaniyê Di dawiyê de nameyek digihîje Stalîn ku tê de Barzani Wî yekser biryar da ku komîteyek ava bike da ku rewşa hevalên Barzaniyê nemir lêkolîn bike. Komîteyê biryar da ku hemûyan li Vrevisky bicivîne. Di Mijdara 1951an de, ew çû Vrevisky li Yekîtiya Sovyetê.

Piştî şoreşa 14ê Tîrmeha 1958an li Iraqê û vegera wîGeneral Mistefa BarzanîDi 25ê Sibata 1959an de, ew û hevalên wî li gorî bendên 3 û 7, paragrafa (a) ya xala 10 û xala 11ê ya Qanûna Guherandî ya 1959an efûyek giştî wergirtin.

Di sala 1958an de, Komara Iraqê di bin serokatiya Ebdulkerîm Qasim de hate damezrandin. Di 16ê Nîsana 1959an de, ew bi hevalên xwe re li ser keştiya Georgia bi rêya bendera Besrayê li başûrê Komara Iraqê vegeriya Kurdistanê.

Beşdarbûna 1962 heta 1964 Şoreşa ÎlonêDi sala 1974an de, ew serperiştê şeşemîn dewreya perwerdehiya kadroyan û mamosteyê têkiliyên navneteweyî bû. Şoreşa ÎlonêEw reviya Îranê û di sala 1976an de vegeriya Kurdistanê. Di 31ê Tîrmeha 1983an de di dema operasyona Enfalê ya li dijî Barzaniyan de ji aliyê hikûmeta Iraqê ve li Bexdayê hate windakirin.

Çavkanî:

1. Arşîva Lijneya Ansîklopediya Partiya Demokrat a Kurdistanê.
2. Hevpeyvîn bi Kovara Matin re, Hevalê Barzaniyê Nemir Ezîz Qazî, Beşa 2, Kovara Matin, Şaxa Yekem a Partiya Demokrat a Kurdistanê - Yekgirtî, Hejmar 48, Gera Sêyem, Duhok, Çapxaneya Hawar, 2ê Kanûna Pêşîn, 1996.
3. Hemîd Gawherî, Madalyaya Barzaniyê Nemir, Cild 1, (Hewlêr - Çapxaneya Hacî Haşim - 2015).
4. Hemîd Gerdî, Kurteya Dîrokê, Çapa Yekem, (Hewlêr - Weşanxaneya Aras - Çapxaneya Wezareta Perwerdehiyê - 2004).
5. Heyder Farûk el-Samaraî, Zia Caefar û Rola Siyasî û Aborî li Iraqê, (London – Dar el-Hikme – 2016).
6. Rekare Mazuiri, Sarbora Trajidiyayen Barzaniyan, Çapa Yeki, (Hewlêr - Çapxaneya Hacî Haşim - 2013).
7. Navenda Lêkolîn, Lêkolîn û Akademiyê ya PKKê, Dîroka Kursên Kadroyên PKKê, Ji Çiyayî Ber Bi Bajar, (Hewlêr- Çapxaneya Rojhilat - 2019).
8. Şaban Elî Şaban, Hin Agahiyên Siyasî û Dîrokî, Çapa Sêyem, (Hewlêr - Çapxaneya Rojhilat - 2013).
9. Saleh Yousef Sufi, Kronolojiya Kurdistan û Cîhanê, Çapa Yekem, Cild 2, (Duhok - Çapxaneya Parêzgeha Duhokê - 2013).
10. Omer Farûq, Jiyan û Têkoşîna Mela Mistefa Barzaniyê Nemir a Serdar Dana, Çapa 2yem, (Hewlêr - Çapxaneya Wezareta Perwerdehiyê - 2002).
11. Ebdulrehman Mela Hebîb Ebûbekir, Eşîra Barzan di Navbera 1931-1991an de, Çapa 1em, (Hewlêr - Çapxaneya Wezareta Çandê - 2001z).
12. Omer Hemze Salih, Jenosîd û Tawanên Rejîma Baasê li dijî Barzaniyan 1975-1991, ji Zimanê Şahid û Belgeyan, Çapa 1emîn, (Hewlêr - Çapxaneya Rojhilat). - 2017z).
13. Karwan Mihemed Mecîd, Barzaniyan ji Mehabadê heta Yekîtiya Sovyetê, çapa 1emîn, (Silêmanî - Çapxaneya Paywand - 2011).
14. Kovara Hataw, Hejmar 154, Sal 6, Erbîl, Çapxaneya Kurdistanê, Înî, 15ê Nîsanê, 1959.
15. Di bîranînên fermandarê şehîd Heso Mîrxan Zhazhokî de, 62 roj bi Barzaniyan re, çûna Barzaniyan bo Yekîtiya Sovyetê, çapa yekem (Hewlêr - Çapxaneya Çandî - 1997).
16. Mesûd Barzan, Barzan û Tevgera Rizgariya Kurd 1931-1958, (Duhok - Çapxaneya Xebatê - 1998).
17.