AI Kurdish (Sorani) Show Original

شەڕی شارستن

شەڕی شارستێن لە ٢٦ی کانوونی دووەمی ١٩٧٦ لە گوندی شارستێن لە باکووری ڕۆژئاوای پارێزگای سلێمانی، لە نێوان هێزی پێشمەرگەی هەرێمی دوو بە سەرکردایەتی کاتی پارتی دیموکراتی کوردستان و دوو فەوجی سوپای ڕژێم ڕووی دا. بە پاشەکشەی هێزی پێشمەرگە لە گوندی شارستێن کۆتایی هات.


دوای هێرشی 11ی تشرینی یەکەمی ساڵی 1976 لەلایەن هێزەکانی پێشمەرگەوە بۆ سەر قەزای بنگرد، حکومەت هەلیکۆپتەری بەکارهێنا بۆ ئەوەی لە نزیکەوە چاودێری جموجۆڵی پێشمەرگە لە ناوچەکە و دەوروبەری بکات. دوای ئامادەکارییەکی بەرفراوان، لە ٢٥ی کانوونی دووەمی ١٩٧٦، هێزەکانی حکومەت دەستیان بە پێشڕەوی خۆیان کرد و گەیشتنە گوندی سێدار. لەبەرامبەردا هێزەکانی پێشمەرگەی سەرکردایەتی کاتی، بە فەرماندەیی… کەمال کەرکوکی، بەرەو سێدار ڕۆیشت بۆ بەرگریکردن لە گوندەکە لە سوپای پێشڕەو. لەگەڵ گەیشتن بە بەرزاییەکانی زەکەریا، هێزی پێشمەرگە بۆی دەرکەوت کە حکومەت لە ئێستاوە دەستی بە هێرشەکانی بۆ سەر سیدار کردووە. پێشمەرگە بە هەڵسوکەوتی خێرا، دابەزی و ستراتیژی هێزەکانیان بەسەر دوو میحوەردا دابەش کرد.

فەقێ ئیسماعیل و نەقیب حەسەن خۆشناو لە میحوەری سێدار دامەزران و ساڵح ئاوەزای و شێخ حسێن لۆتەر و بایز عەبدوڵڵا پەیوەندییان بە مەفرەزێکی ٣٥ کەسییەوە کرد بە سەرۆکایەتی… کەمال کەرکوکی و نەسرەدین مستەفا بەرەو گوندی شارستێن هەنگاو بنێن. لەوێ لەگەڵ هێزەکانی حکومەتدا شەڕ و پێکدادانێکی توندیان ئەنجامدا. هاوکات سوپای ڕژیم لە دوو ئاراستەی زیادەوە کە لە دوکانەوە سەرچاوەی گرتووە، هێرشێکی هاوئاهەنگیان کردە سەر هێزەکانی پێشمەرگە لە شارستێن.

بەیانی ٢٦ی کانوونی دووەمی ١٩٧٦ شەڕێکی سەخت لە نێوان هەردوولادا سەریهەڵدا. سەرەڕای بوێری و خۆڕاگری و داهێنەری تاکتیکی پێشمەرگە، ناهاوسەنگی لە چەک و پێداویستییە سەربازییەکان ناچاری کرد پاشەکشە بکەن. سەرەڕای ئەوەش پێشمەرگە زیانێکی بەرچاوی بە هێزەکانی حکومەت گەیاند. بەپێی زانیارییەکان لە کاتی شەڕەکەدا، سوپای ڕژیم نزیکەی ١٠٠ سەربازی لەدەست داوە و هەندێک سەرچاوە ئاماژەیان بە کوژرانی ١٦٣ کەس کردووە و هەلیکۆپتەرێکیش بە سەرکەوتوویی خراوەتە خوارەوە. له لایه ن پێشمه ڕگه شه وه له نێوان ٧ بۆ ٩ شه هید و ٩ بریندار هه بوو به فه ڕمانده شه وه کەمال کەرکوکی و نەسرەدین مستەفا جێگری بەرپرسی هەرێم.

هێرشی ڕژێم بۆ سەر گوندی شارستێن بێبەزەییانە و بێ جیاوازی بوو. خەڵکی مەدەنی لێیان درا، گوندەکەش سووتێنرا و وێران کرا. بەداخەوە نۆ هاوڵاتی مەدەنی کە ژن و منداڵی تەمەن نێوان چوار بۆ هەشتا ساڵان شەهید بوون و ٣٢ کەسی دیکەش بریندار بوون. سەرەڕای ئەوەش، نزیکەی ١٠٠ ژن و پیاو و منداڵی بێتاوان لەلایەن هێزەکانی ڕێژیمەوە بە بارمتە گیران و ڕەوانەی زیندانەکان کران. دوای کۆتاییهاتنی شەڕەکە، بریندار و ئاوارەبووەکان گواسترانەوە بۆ گوندی خورخورە، لەوێ لەلایەن خەڵکی ناوچەکەوە پێشوازییەکی گەرمیان لێکرا و چاودێری کران، کە پەناگە و هاوکارییان بۆ دابینکردوون.


سەرچاوە:

1.kdp ئەرشیفی ئینسایکلۆپیدیا.

 


بابەتەکانی پەیوەندیدار

شەڕی سەرچیا

شەڕی سەرچیا کە لە ١٦ی نیسانی ١٩٧٤ ئەنجامدرا، یەکێکە لە شەڕە بەرچاوەکانی شۆڕشی ئەیول، لەو شەڕەدا هێزی پێشمەرگە لە ناوچە جیاجیاکاندا بەرگری لە خاکی کوردستان کرد.

زانیاری زیاتر

شەڕی چیای سەفین (نیسانی ١٩٦٥)

لە ناوەڕاستی کانوونی یەکەمی ساڵی 1964ەوە حکومەتی عێراق بیانووی دروستکردبوو بۆ دروستکردنی نائارامی لە کوردستان، بە بیانووی پاراستنی ڕێکوپێکی لە نێوان گوایە ئاژاوەگێڕییەکاندا، ڕێوشوێنی وەک گرتن و ئەشکەنجەدانی تاکەکانی شار و شارەکانی بەکارهێنابوو. لە هەمان کاتدا جموجۆڵی بەرچاوی هێزە سەربازییەکان لە ناوچەکەدا هەبوو، کە گرژییەکان زیاتر پەرەی سەند.

زانیاری زیاتر

شەڕی چیای پیێرس

دوابەدوای کودەتاکەی ٨ی شوباتی ١٩٦٣، بەعسییەکان پەردەیان لەسەر نیازی دوژمنکارانەیان بەرامبەر گەلی کورد لادا بە دامەزراندنی پاسەوانی نیشتمانی، کە ڕێکخراوێکی چەکداری بەناوبانگ بوو و بوو بە یەکێک لە قەوارە بەناوبانگەکانی مێژووی عێراق.

زانیاری زیاتر

شەڕی لۆمانا - کەڤلێسن

لە 5 تا 6ی کانونی یەکەمی ساڵی 1961 پێشمەرگە سەرکەوتنێکی بەرچاوی لە شەڕی زاویتە دەستەبەر کرد و زیانێکی زۆری بە سوپا و جاش گەیاند. ئەم سەرکەوتنە وایکرد کە بتوانن کۆنترۆڵی گوندی سەرسەنگ و دۆڵی زاویتە بەدەست بهێنن.

زانیاری زیاتر

شەڕی گەلی زاخۆ (نیسانی ١٩٦٢)

لە نێو زنجیرە شەڕەکانی سەردەمی شۆڕشی ئایلولدا، شەڕی گەلی زاخۆ وەک یەکێک لە شەڕە هەرە بەرچاوەکان دیارە، کە تایبەتمەندە بە هەماهەنگییەکی ناوازە لە نێوان ڕێکخراوە حزبییەکان کە لەناو ڕیزەکانی سوپای عێراقدا چەسپاون و گواستنەوەی هەواڵگری ڕەخنەگرانە لە کاتی خۆیدا بۆ فەرماندەکانی پێشمەرگە. ئەم هاوکارییە کاریگەرە وایکرد هێزەکانی پێشمەرگە بتوانن بە شێوەیەکی ستراتیژی پێشبینی و بەرپەرچدانەوەی جموجۆڵەکانی سوپای عێراق بکەن.

زانیاری زیاتر