AI Kurdish (Kurmanji) Show Original

Şerê Besara Tîrmeha 1987an

Di şeva 27ê Tîrmehê û 28ê Tîrmeha 1987an de, hêzên Pêşmerge, ku di bin du şaxên Partiya Demokrat a Kurdistanê (PDK) de bûn, li nêzîkî gundê Besara, ku li quntarên Çiyayê Kosretê ye, êrîşek li ser alaya artêşa Iraqê kirin. Di encama vê şerî de ziyanên mezin ji hêzên hikûmeta Iraqê re çêbûn, hejmareke mezin ji leşkeran ji aliyê Pêşmergeyan ve hatin kuştin, birîndar bûn û dîl hatin girtin.


Besara gundekî Kurdan e ku li navçeya Dûkanê ye, li ser çiyayê Kosretê ye. Mîna herêmên din ên Kurdistanê, herêm ket bin dagirkeriya artêş û hêzên çekdar ên Iraqê. Hebûna alayê artêşa Iraqê li derdorê pir wêranker derket holê, û xalên kontrolê yên leşkerî yên di bin kontrola wan de bandorek neyînî li ser jiyana gundiyan û niştecihên herêmî kir. Van xalên kontrolê jî astengiyeke girîng li pêşiya hewildan û tevgerên şoreşger ên Pêşmergeyan çêkirin. Di sala 1987an de, ji ber aloziya navxweyî ya di nav artêş û hêzên hikûmetê de, ji bo çalakiyên Pêşmerge derfetek vebû. Li seranserê deverên cuda yên Kurdistanê, komên şervanên Pêşmerge bi wêrekî li dijî hêzên çekdar ên hikûmetê şer kirin û rojane tevlî şer bûn, ku di encamê de ji bo hêzên çekdar ên hikûmeta Iraqê gelek qurbanî û windahiyên malzemeyan çêbûn.

 

Di şeva 27/28ê Tîrmeha 1987an de, Pêşmerge beşdarî Şerê Besara bûn, operasyoneke girîng ku ji aliyê baskên sêyem û çarem ên artêşa Iraqê ve hate kirin. Partiya Demokrat a Kurdistanê (KDP). Armanca wan ew bû ku êrîşeke mezin li ser tabûra Besara bidin destpêkirin, çalakiyên partîzan pêk bînin û zirarê bidin hêzên hikûmetê. Bi saya plansazî û amadekariyên wan ên hûr, Pêşmergeyan zû alayê girtin û têk birin. Hêzên hikûmetê windahiyên mezin dan, 152 leşker hatin kuştin û 70 jî dîl hatin girtin. Baregeh û nuqteyên kontrolê yên leşkerî yên alayê hatin wêrankirin, û gelek çek, cebilxane û alavên leşkerî ketin destê Pêşmergeyan. Bi xemgînî, di şer de du Pêşmerge şehîd bûn.


Çavkanî:

  1. مه‌سعود بارزانی: بارزانی و بزوتنه‌وەی ڕزگاریخوازی كورد، بەرگی چوارەم، 1975-1990 Guhdarîkirina şokêبهشی دووەم، چاپی یه‌كه‌م، çapxaneya ڕوكسانا، 2021.

  2. گوندى باسەرە https://www.youtube.com/watch?v=Z2q7MXQmq_0

  3. Şîmal Zebarî: Hindistanê ڕاستیێن ڤه‌شارتی د شۆڕشا گولانێدا، چاپی یه‌كه‌م، چاپخانه‌ی ڕۆژهه‌ڵات، هه‌ولێر – 2015.


Gotarên Têkildar

Şerê Şarstenê

Şerê Şarsten di 26ê Kanûna Pêşîn a 1976an de, li gundê Şarsten ê li bakurê rojavayê parêzgeha Silêmaniyê, di navbera hêzên Pêşmerge yên Herêma Duyemîn a di bin serokatiya demkî ya Partiya Demokrat a Kurdistanê û du tabûrên artêşa rejîmê de pêk hat. Şerê Şarsten bi vekişîna hêzên Pêşmerge ji gundê Şarsten bi dawî bû.

Zêdetir Agahdarî

Şerê Sarchia

Şerê Serçiyayê, ku di 16ê Nîsana 1974an de pêk hat, yek ji şerên girîng ên Şoreşa Ayulê ye, ku di wê de hêzên Pêşmerge li deverên cûda axa Kurdistanê parastin.

Zêdetir Agahdarî

Şerê Çiyayê Sefîn (Nîsana 1965)

Ji nîvê Kanûna 1964an vir ve, hikûmeta Iraqê ji bo çêkirina nearamiyê li Kurdistanê hincetan çêdikir, tedbîrên wekî girtin û îşkencekirina kesan li bajar û bajaran bi hinceta parastina aramiyê di nav kaosê de bi kar dianî. Di heman demê de, tevgera hêzên leşkerî li herêmê berbiçav bû, ku aloziyan hîn bêtir zêde dikir.

Zêdetir Agahdarî

Şerê Çiyayê Piers

Piştî darbeya 8ê Sibata 1963an, Baasiyan niyetên xwe yên dijminane li dijî gelê Kurd bi damezrandina Garda Neteweyî, rêxistineke çekdarî ya navdar ku bû yek ji rêxistinên herî navdar ên dîroka Iraqê, eşkere kirin.

Zêdetir Agahdarî

Şerê Lomana - Kevlesne

Ji 5 heta 6ê Kanûna Pêşîn a 1961an, Pêşmergeyan di Şerê Zawîtayê de serkeftinek girîng bi dest xistin, û ziyanek mezin gihand artêş û Cejşan. Ev serkeftin rê da wan ku gundê Sersang û Geliyê Zawîtayê bi dest bixin.

Zêdetir Agahdarî