AI Kurdish (Sorani) Show Original

شەڕی بەسارا تەمموزی ١٩٨٧

شەوی ٢٧ تا ٢٨ی تەمموزی ساڵی ١٩٨٧، هێزی پێشمەرگە کە لەژێر دوو لقی پارتی دیموکراتی کوردستاندا چالاکی دەکرد، لە نزیک گوندی بەسەرا، کە دەکەوێتە بناری چیای کۆسرەت، هێرشی کردە سەر فەوجێکی سوپای عێراق. ئەم شەڕە زیانێکی بەرچاوی بۆ هێزەکانی حکومەتی عێراق لێکەوتەوە و ژمارەیەکی زۆر سەرباز کوژران و برینداربوون و بە بارمتە گرتن لەلایەن پێشمەرگەوە.


بەسارا گوندێکی کوردنشینە و دەکەوێتە ناحیەی دوکان، لە بناری چیای کۆسرەت هەڵکەوتووە. هاوشێوەی ناوچەکانی دیکەی کوردستان، ئەو ناوچەیە کەوتە ژێر داگیرکاریی سوپای عێراق و هێزە چەکدارەکانی عێراق. بوونی فەوجێکی سوپای عێراق لەو دەوروبەرە سەلماندی کە زۆر وێرانکەر بوو، خاڵە سەربازییەکانی ژێر دەسەڵاتی ئەوان کاریگەری نەرێنییان لەسەر ژیانی گوندنشینەکان و دانیشتوانی ناوچەکە هەبوو. هەروەها ئەو خاڵە پشکنینانە بەربەستێکی بەرچاویان بۆ هەوڵ و جموجۆڵە شۆڕشگێڕییەکانی پێشمەرگە دروست کرد. لە ساڵی ١٩٨٧دا لە ئەنجامی گێژاوی ناوخۆی ناو سوپا و هێزەکانی حکومەتدا پەنجەرەیەکی دەرفەت بۆ چالاکییەکانی پێشمەرگە کرایەوە. لە سەرانسەری ناوچە جیاجیاکانی کوردستان، کۆمەڵێک چەکداری پێشمەرگە ئازایانە ڕووبەڕووبوونەوە و شەڕی ڕۆژانەیان لەگەڵ هێزە چەکدارەکانی حکومەتدا کرد و لە ئەنجامدا زیانی گیانی و زیانێکی بەرچاو بۆ هێزە چەکدارەکانی حکومەتی عێراق لێکەوتەوە.

 

شەوی ٢٧/٢٨ی خاکەلێوەی ١٩٨٧ پێشمەرگە سەرقاڵی شەڕی بەسەرا بوو، کە ئۆپەراسیۆنێکی بەرچاو لە لایەن لقی سێ و چواری… پارتی دیموکراتی کوردستان (KDP). ئامانجیان هێرشێکی گەورە بوو بۆ سەر کەتیبەی بەسارا و ئەنجامدانی چالاکیی حزبی و زیانگەیاندن بە هێزەکانی حکومەت. لە سایەی پلاندانان و ئامادەکاری وردیان، پێشمەرگە بە خێرایی فەوجەکەی گرت و شکستی پێهێنا. هێزەکانی حکومەت زیانێکی زۆریان بەرکەوتووە و ١٥٢ سەرباز کوژراون و ٧٠ سەربازیش بە دیل گیراون. بارەگا و بازگە سەربازییەکانی فەوجەکە سڕینەوە و بڕێکی بەرچاو چەک و تەقەمەنی و کەرەستەی سەربازی کەوتنە دەستی پێشمەرگە. بەداخەوە لە ڕەوتی شەڕەکەدا دوو پێشمەرگە شەهید بوون .


سەرچاوەکان:

  1. سعودی بارزانی: بارزانی و بزوتنەوەی ڕزگاریخوازی کورد، ٩٧گی چوارە م، ١٩٥-١٠ شۆڕشی گوڵان، بەشی دووەم، چاپی دەستی، چاپخانە ڕوانگە، ٢٠٢١.

  2. گوندی باسەرە https://www.youtube.com/watch?v=Z2q7MXQmq_0

  3. شیمال زێباری: هندەک ڕاستیێن هنده ک ڕاستیێن هتدشارتی د شۆرشا گولانێدا، چاپه نده ، چاپخانه ی ڕۆژههڵات، هه ڵبژارده – ٢٠١١.


بابەتەکانی پەیوەندیدار

شەڕی شارستن

شەڕی شارستێن لە ٢٦ی کانوونی دووەمی ١٩٧٦ لە گوندی شارستێن لە باکووری ڕۆژئاوای پارێزگای سلێمانی، لە نێوان هێزی پێشمەرگەی هەرێمی دوو بە سەرکردایەتی کاتی پارتی دیموکراتی کوردستان و دوو فەوجی سوپای ڕژێم ڕووی دا. بە پاشەکشەی هێزی پێشمەرگە لە گوندی شارستێن کۆتایی هات.

زانیاری زیاتر

شەڕی سەرچیا

شەڕی سەرچیا کە لە ١٦ی نیسانی ١٩٧٤ ئەنجامدرا، یەکێکە لە شەڕە بەرچاوەکانی شۆڕشی ئەیول، لەو شەڕەدا هێزی پێشمەرگە لە ناوچە جیاجیاکاندا بەرگری لە خاکی کوردستان کرد.

زانیاری زیاتر

شەڕی چیای سەفین (نیسانی ١٩٦٥)

لە ناوەڕاستی کانوونی یەکەمی ساڵی 1964ەوە حکومەتی عێراق بیانووی دروستکردبوو بۆ دروستکردنی نائارامی لە کوردستان، بە بیانووی پاراستنی ڕێکوپێکی لە نێوان گوایە ئاژاوەگێڕییەکاندا، ڕێوشوێنی وەک گرتن و ئەشکەنجەدانی تاکەکانی شار و شارەکانی بەکارهێنابوو. لە هەمان کاتدا جموجۆڵی بەرچاوی هێزە سەربازییەکان لە ناوچەکەدا هەبوو، کە گرژییەکان زیاتر پەرەی سەند.

زانیاری زیاتر

شەڕی چیای پیێرس

دوابەدوای کودەتاکەی ٨ی شوباتی ١٩٦٣، بەعسییەکان پەردەیان لەسەر نیازی دوژمنکارانەیان بەرامبەر گەلی کورد لادا بە دامەزراندنی پاسەوانی نیشتمانی، کە ڕێکخراوێکی چەکداری بەناوبانگ بوو و بوو بە یەکێک لە قەوارە بەناوبانگەکانی مێژووی عێراق.

زانیاری زیاتر

شەڕی لۆمانا - کەڤلێسن

لە 5 تا 6ی کانونی یەکەمی ساڵی 1961 پێشمەرگە سەرکەوتنێکی بەرچاوی لە شەڕی زاویتە دەستەبەر کرد و زیانێکی زۆری بە سوپا و جاش گەیاند. ئەم سەرکەوتنە وایکرد کە بتوانن کۆنترۆڵی گوندی سەرسەنگ و دۆڵی زاویتە بەدەست بهێنن.

زانیاری زیاتر