AI Kurdish (Sorani) Show Original

جەعفەر سلێمان عەلی چێی

جەعفەر سلێمان عەلی چێی، لەدایکبووی ساڵی 1945 لە گوندی چێی سەر بە قەزای ئامێدی سەر بە پارێزگای دهۆک، بە درێژایی تەمەنی بەهۆی نائارامی سیاسییەوە هەڵچوونێکی بەرچاوی بەخۆیەوە بینی. ساڵی 1975 دوای شۆڕشی ئایلول، بەرەو ئێران هەڵدێت و سەرەتا لەوێ لە نەغەدە نیشتەجێ دەبێت. دواتر دەگوازرێتەوە بۆ مەشهەد و تا ساڵی 1979 لەوێ ژیاوە، هەر لەو ساڵەدا گەڕاوەتەوە بۆ کەرەج و چاوی بە ئیدریس بارزانی کەوتووە. تا ساڵی 1981 لە ئێران دەمێنێتەوە پێش ئەوەی بگەڕێتەوە باشووری کوردستان و دواجار لە دهۆک نیشتەجێ دەبێت.


لە ساڵی 1961 دوای سەرهەڵدانی شۆڕشی ئایلول، جەعفەر سلێمان عەلی چێی وەک پێشمەرگە پەیوەندی بە سەلیم چێیەوە کرد و خۆی تەرخان کرد بۆ دۆزی کورد. ساڵی 1962 بەشداری لە شەڕی جاشەکانی مەربە بە فەرماندەیی محەمەد ئەمین میرخان کرد و لە سەرەتای ژیانی سەربازیدا پابەندبوون و ئازایەتی خۆی نیشان دا.

 

تا ساڵی 1963 جەعفەر گواسترایەوە بۆ بارەگای بارزانی لە باڵەکایەتی، لەوێ ڕۆڵێکی چارەنووسساز لە ئۆپەراسیۆنەکانی سەرانسەری گوندەکانی ڕانیە، قەڵادزێ، دیرێ، دیلماندا بینی. هەر لەو ساڵەدا لە شەڕە بەرچاوەکانی عەلی بەگ و سار سپیلکدا شەڕی کردووە و زیاتر ناوبانگی خۆی وەک پێشمەرگەیەکی ئیرادەدار و لێهاتوو دامەزراندووە.

 

جەعفەر لە ساڵی ١٩٦٩ بەشداری شەڕی سەرەکیی مەخوبزنان دەکات، لە نێوان ڕانیە و سەنگەسەر بە فەرماندەیی عومەر ئاغای دۆڵەمەری شەڕی کردووە. سیفەتە سەرکردایەتییەکانی لە ساڵی ١٩٧٠دا ناسێندرا کاتێک وەک بەرپرسی لقی یەکەم دەستنیشانکرا، ڕۆڵێک کە تێیدا بەشدارییەکی بەرچاوی لە بەرخۆدانی کورددا کرد.

 

شارەزایی جەعفەر درێژبووەوە بۆ ئۆپەراسیۆنە بەرگرییە گرنگەکان. ناوبراو ڕۆڵی سەرەکی هەبوو لە بەڕێکردنی تۆپی دژە فڕۆکە لە شوێنە ستراتیژییەکانی وەک پردی حافز، گەرووی قەسرێ، و مامی خەلان لە قەزای چۆمان لە پارێزگای هەولێر. هه ڕوه ها ڕۆڵێکی گرنگی هه بوو له داکۆکیکردن له باره گای ده نگی کوردستان و چاپخانه ی شۆڕش، هه ڕدووکیان سیمبولی به ڕخۆدانی کورد و ناسنامه ی کورد. لە ساڵی 1975 لە شەڕی دیلمان بە فەرماندەیی عارف یاسین شەڕی کردووە و زیاتر پێگەی خۆی وەک کەسایەتییەکی سەرەکی لە هێزی پێشمەرگەدا چەسپاندووە.

 

دوای دەیان ساڵ خزمەت، جەعفەر لە ساڵی 2004 لە دامەزراوەی ئایلول خانەنشین بوو، خۆبەخشی تەواوی ژیانی بۆ خەباتی کوردی لە ساڵی 2010 بە فەرمی ناسێندرا کاتێک لەلایەن سەرۆک کۆمارەوە میدالیای بەناوبانگی بارزانی پێبەخشرا مەسعوود بارزانی لە کۆنگرەی ١٣ی... پارتی دیموکراتی کوردستان (KDP) لە هەولێر. میراتەکەی یەکێکە لە پابەندبوون و بوێری و سەرکردایەتییەکی بێوچان لە بەرامبەر ناخۆشیدا.


سەرچاوە:

ئەرشیفی ئینسایکلۆپیدیای Kdp


بابەتەکانی پەیوەندیدار

سلێمان ئیسماعیل جەهانگیر

سلێمان ئیسماعیل جەهانگیر، لەدایکبووی ساڵی 1927 لە گوندی بۆتیە، کە دەکەوێتە پارێزگای دهۆک، دەستی بە گەشتێکی سیاسیی دیاری کرد کە لە ساڵی 1959 دەستیپێکرد کاتێک پەیوەندی بە ڕیزەکانی پارتی دیموکراتی کوردستانەوە کرد. خۆبەخشییەکەی بۆ ئەو دۆزە زۆر زوو دەرکەوت و تا ساڵی ١٩٦١ بەرزبووەوە بۆ پۆستی کادر لەناو لقی یەکەمی کۆمیتەی هەرێمی دهۆک...

زانیاری زیاتر

شوان میرخان بەدین دۆری

شوان میرخان بەدین دۆری لە ساڵی 1945 لە گوندی دۆرێ لەدایکبووە کە دەکەوێتە ناوچەی بارزان سەر بە قەزای مێرگەسۆر. کوڕی میرخان دۆریا، بەشداربوویەکی دڵسۆزی شۆڕشی بارزانی ساڵانی ١٩٤٣-١٩٤٥ و هەڤاڵێکی نزیکی بارزانی نەمر بوو لە سەردەمی دامەزراندنی کۆماری دیموکراتی کوردستان. بەداخەوە میرخان دۆریا لە ٢٥ی ئازاری ١٩٤٧ لە کاتی شەڕەکانی ناوچەی شێنۆ لە کاتێکدا کە کۆماری کوردستان ڕووخاند...

زانیاری زیاتر

عومەر عەلی هەڵۆ

عومەر عەلی هەڵۆ سندی لە ساڵی 1949 لە گوندی بۆسەل لەدایکبووە کە دەکەوێتە سنووری شارۆچکەی دەرکار سەر بە قەزای زاخۆ سەر بە پارێزگای دهۆک. باوکی کە کەسایەتییەکی دیاری بوو، لە ساڵی ١٩٦٢ وەک فەرماندەی یەکەم کەتیبەی پێشمەرگە لە زاخۆ کاری کردووە، لەو ماوەیەدا عومەر عەلی ئەرکی بەڕێوەبردنی نووسینەکانی باوکی لە ئەستۆ گرتووە، ئەمەش لە تەمەنێکی بچووکەوە پابەندبوونی خۆی نیشانداوە. بەداخەوە لە ٢٨ی ئەیلوولی ١٩٦٨ عەلی هەڵۆ لە شەڕی باتیفا شەهید بوو.

زانیاری زیاتر

محەمەد زەکی حەسەن

محەمەد زەکی حەسەن، لەدایکبووی ساڵی 1953 لە گوندی بییە کە دەکەوێتە دەڤەری بەرێگەرێ سەر بە قەزای ئامێدی سەر بە پارێزگای دهۆک، دەستی بە گەشتێکی بەرچاو کرد بەناو دیمەنە پڕ لە گێژاوەکانی مێژووی کورددا. لە ساڵی 1974 پەیوەندی بە هێزی پێشمەرگەوە کردووە و خۆی لەگەڵ شۆڕشی ئایلولدا هاوتەریب کردووە. لە خزمەتکردنی وەک پێشمەرگەیەک لەناو هێزی ڕێزدار هەڵگورد، شانبەشانی دلۆڤان ساڵح عەبدولعەزیز، پابەندبوونی بێ چەواشەکاری بۆ دۆزی کورد نیشان دا.

زانیاری زیاتر

کاکۆ مەلا عەلی

کاکۆ مەلا عەلی مێرگەسۆری لە ساڵی ١٩١٧ لە قەزای مێرگەسۆر لە پارێزگای هەولێر لە دایکبووە. لە 12ی تشرینی دووەمی ساڵی 2000 لە مێرگەسۆر کۆچی دوایی کرد و دواتر بەخاک سپارد.

زانیاری زیاتر