AI Kurdish (Kurmanji) Show Original

Konferansa Giştî ya Koya

Konferansa Giştî ya Koyê (Konferansa Giştî ya Koyê - 18ê Adara 1963) li ser pêşniyara Fermandarê Giştî yê Şoreşa Îlonê, Rêber Mistefa Barzanî, û bi amadebûna endamên Buroya Siyasî ya Partiya Demokrat a Kurdistanê û kesayetên neteweyî ji hemû çîn û beşên bajarê Koyê, bi armanca danûstandinan bi hikûmeta Baas a Iraqê re hate lidarxistin.


Sedem

Piştî serkeftina darbeya 8ê Sibata 1963an û desteserkirina desthilatdariya Iraqê ji aliyê Partiya Baas ve, çend dewreyên danûstandinan di navbera nûnerên Fermandariya Şoreşê û hikûmeta nû ya Iraqê de li ser sozên ku rêberên darbeyê berî ku desthilatdariyê bigirin dabûn Fermandariya Şoreşê pêk hatin. Ya dawî serdana şandeya Fermandariya Şoreşê ya Bexdayê û hem Misir û hem jî Cezayîrê bû.

Bi giştî, danûstandinan ti encamek berbiçav bi dest nexistin. Vê carê, hikûmetê hewl da ku bi şandina çend şandeyên fermî bo rêber Mustafa Barzani, danûstandinan bidomîne. Ji bo vê armancê, şandeya yekem, bi serokatiya Tahir Yahya, Serfermandarê Artêşê û endamê Konseya Fermandariya Şoreşê, li Çarqurna bi Barzani re civiya. Serok Barzani pêşniyara otonomiyê û daxwazên şoreşê pêşkêşî şandeyê kir û hişyarî da wan ku divê ew van daxwazan heta dawiya êrîşa biharê bicîh bînin, an na şer dê ji nû ve dest pê bike.

Proje pêşkêşî Encumena Fermandariya Şoreşê hat kirin, ku hewl da daxwazên wan kêm bike. Ji bo vê armancê û ji bo guhertina helwesta Encumena Fermandariya Şoreşê, şandeyek din careke din şandin Cuwarqurna, li wir ew bi rêber Barzaniyê nemir re civiyan. Bi armanca çareserkirina pirsgirêkan, ew li ser çend xalan li hev kirin. Di 11ê Adara 1963an de, Encumena Fermandariya Şoreşê daxuyaniyek weşand ku pirsa Kurd û daxwazên wê çareser kir.

Daxuyaniya Encumena Fermandariya Şoreşê ji bo Kurdan tiştek tê de nebû û danûstandinan jî encam nedan. Di vî warî de û li ser vê mijarê, rêber Mistefa Barzanî pêwîst dît ku bi Buroya Siyasî û rêberên neteweyî re şêwir bike û konferansek giştî bicivîne. Wî nûnerên taybet şandin her herêmek Kurdistanê da ku nûnerên xwe bişînin konferansê. Piştî ku amadekarî qediyan, di 16ê Adara 1963an de, nûnerên ji hemû beşên civakê, ji çîn û tebeqeyên cûda gihîştin Koyê. Rêberên Partiya Demokrat a Kurdistanê, fermandarên yekîneyên Pêşmerge yên Şoreşa Îlonê û serokên eşîrên şoreşger jî gihîştin Koyê.


Konferans lidar ket

Konferans ji 18 heta 22ê Adara 1963an, di bin serokatiya Mistefa Barzaniyê nemir de, di bin çavdêriya Hêzên Pêşmerge yên Şoreşa Îlonê de, li mala Kaka Ziyad Axa Koya hate lidarxistin. 2500 kes beşdar bûn, ku 200 ji wan mafê dengdanê hebûn. Armanca konferansê ew bû ku daxwazên Kurdan ji hikûmeta Iraqê werin formulekirin. Di encamê de, şandeyek bi serokatiya Celal Talabanî hate avakirin û şandin Bexdayê. Di nav şandeyê de ev kes hebûn: Salih Yûsif, Mesûd Mihemed, Husên Xanqa, Semed Mihemed, Hebîb Mihemed Kerîm, Akid Sadiq, Şexwan Namiq, Babekir Resûl, Mistefa Ezîz û Îhsan Şîrzad.

Hemû danûstandin bi ser neketin û rejîma darbekar a li Bexdayê yekbûna bi Misir û Sûriyeyê re ji bo avakirina komareke erebî ya yekgirtî difikirî. Şandeyeke kurd, bi serokatiya Celal Talabanî, ligel şandeyeke hikûmeta Iraqê, cara duyemîn serdana Qahîreyê, paytexta komara erebî ya yekgirtî, kirin da ku ji Cemal Ebdul Nasir piştgirîyê bixwazin.

Lêbelê, danûstandin bi ser neketin û di destpêka Hezîrana 1963an de, artêşa Iraqê şerekî yekalî yê ji nişka ve li dijî Kurdistanê da destpêkirin. Hin endamên şandeyê ji malên xwe reviyan, hinên din jî di 9ê Hezîrana 1963an de, piştî vegera xwe bo Kurdistanê, li Balafirgeha Kerkukê hatin girtin.


Çavkanî

* Mesûd Barzani, Barzani û Tevgera Rizgariya Kurd 1961-1975, Cild Sêyem, Beşa Yekem, (Hewlêr, Weşanxaneya Wezareta Perwerdehiyê, 2004).

* Dîroka Partiya Demokrat a Kurdistanê: Kongre û Konferans (Bername û Rêziknameya Navxweyî), Cild Yek û Du, (Hewlêr - Weşanxaneya Rozhlat - 2021).

* Mehmûd El-Durra, Pirsgirêka Kurd û Neteweperestiya Ereb di Şerê Iraqê de, (Beyrût - Weşanên Dar El-Tali'a - 1963 PZ).

* Hebîb Mihemed Kerîm, Dîroka Partiya Demokrat a Kurdistanê - Iraq (li stasyonên sereke) 1946-1993, (Dihok - Weşanxaneya Xebatê - 1998 PZ).

* Ehmed Dilzar, Bîranînên Rojên Jiyana Min (Hewlêr - Wezareta Çand û Ciwanan - Çapxaneya Şihabê - 2019 PZ)

* Chris Kochra, Janbesh Milli Kurd, wergerandina Ibrahîm Younesi, Chap Dom, (Tehran - Weşanxaneya Nagah - 1377 hicrî).

* Selah Reşîd, Mam Celal, Hevdîtina Jiyanekê: Ji Ciwanan Ber Bi Qesra Serokkomariyê Ve (Silêmanî - Weşanxaneya Kardo - 2017).

* Selah El-Xersan, Herikînên Siyasî li Kurdistana Iraqê, Xwendinek li ser Dosyayên Tevger û Partiyên Kurdî li Iraqê 1946-2001, (Beyrût - Weşanxaneya El-Balagh - 2001).


Gotarên têkildar

Destana Wadî Hîran

Piştî ku hêzên Pêşmerge deverên Balkaytî û Sîdakan kontrol kirin, rêberê şoreşa Kurd Mistefa Barzanî, ji bo belavkirina çalakiyên şoreşê li hemû deverên Kurdistanê û rûbirûbûna dijmin, bi hêzek Pêşmerge re ber bi devera Xoşnavtî ve çû, ji Zaxo heta Xaneqînê bûn yek.

Zêdetir agahî

Kongreya 14emîn a Partiya Demokrat a Kurdistanê

Kongreya 14emîn a Partiya Demokrat a Kurdistanê (PDK) di 3ê Mijdara 2022an de li bajarê Duhokê bi dirûşmeya "Azadî, Demokrasî û Dadperwerî" dest pê kir. Ji 1065 delegeyên mafdar ên ku nûnertiya hemû rêxistinên partiyê dikirin, 1022 delege beşdar bûn. Encûmena Serkirdayetiya PDKê di civînekê de ku di 8ê Gulana 2022an de li havîngeha Pîrmamê hat lidarxistin, biryar dabû ku Kongreya 14emîn li dar bixe.

Zêdetir agahî

Kongreya 10emîn a Partiya Demokrat a Kurdistanê

Piştî damezrandina Eniya Kurdistanê di sala 1988an de û guhertin û pêşketinên herêmî û herêmî yên piştre, Kongreya 10emîn a Partiya Demokrat a Kurdistanê (KDP - 2ê Kanûna Pêşîn a 1989an) li gundê Hîşmawa yê Rojhilatê Kurdistanê hate lidarxistin.

Zêdetir agahî

Kongreya Heftemîn a Partiya Demokrat a Kurdistanê

Piştî nakokiyên partîyê bi gardên kevin ên di Mekteba Siyasî de, çûna wan bo Îranê û vegera wan, têkçûna hikûmeta Ebdulrehman Arif di dewreyeke nû ya şer de bi şoreşê re di Hezîrana 1966an de, û peymana Hezîrana 1966an bi hikûmetê re ji bo ji nû ve organîzekirina karûbarên partîyê, kongreya heftemîn a Partiya Demokrat a Kurdistanê (KDP-Iraq - 15ê Mijdara 1966an) li bajarokê Galala hate lidarxistin.

Zêdetir agahî

Konferansa Mawt

Konferansa Mawatê (Konferansa Mawatê - Buroya Siyasî ya Partiya Demokrat a Kurdistanê - Iraq, Nîsana 1964) ji aliyê Buroya Siyasî ya Partiya Demokrat a Kurdistanê ve, bi biryara sekreterê partiyê Îbrahîm Ehmed, bi armanca dijberiya rêber Mistefa Barzanî, Serokê Partiya Demokrat a Kurdistanê, li gundê Mawatê hate lidarxistin.

Zêdetir agahî