دوابەدوای ئیمزاکردنی ڕێککەوتننامەی جەزائیر لە ٦ی ئازاری ١٩٧٥ لە نێوان عێراق و ئێران کە وەک پلانێکی نێودەوڵەتی دژی بزووتنەوەی ڕزگاریخوازی کورد جێبەجێکرا، چارەنووسی کورد لە باشووری کوردستان نوقم بوو بە نائومێدی و قەیرانی مرۆیی ترسناک. حکومەتی بەعس پێی وابوو کە بە شێوەیەکی یەکلاکەرەوە بزووتنەوەی کوردی لەناوبردووە و سەرهەڵدانەوەی ئەو بزووتنەوەیەی مەحاڵ کردووە. بەڵام ئەمە ڕووی نەدا. لە مانگی ئایاری ساڵی ١٩٧٦ شۆڕشی چەکداری دەستیپێکردەوە و هیوا و متمانەی بۆ خەڵکی کوردستان گەڕاندەوە. ئەم هەنگاوە بە وەرچەرخانێکی نوێ لە مێژووی هاوچەرخی کورد دادەنرێت.[1].
دوای ئەو ماوەیە هێزی پێشمەرگە لەلایەن سەرکردایەتی شۆڕشەوە ڕەوانەی قوڵایی باشووری کوردستان کرا، پاشان پەیوەندی لەگەڵ کادیر و پێشمەرگەدا کرا. شۆڕشی ئەیلول ئەوانەی لە کوردستان مانەوە و پەنایان بۆ ئێران و تورکیا نەبرد، بەمەبەستی ڕێکخستنی ڕیزەکانیان و بوژاندنەوەی قۆناغێکی تری شۆڕش، دەست بە چالاکیی شەڕانگێزی و شەڕی گەریلا بکەن و جگە لەوەش پەیامی سەرهەڵدانەوەی شۆڕش و بەرگریکردن لە مافەکانی گەلی کورد بە سەرکردەکانی ڕژێمی بەعس بگەیەنن.[2].
یەکێک لەو چالاکیانەی کە هێزەکانی پێشمەرگە ئەنجامیاندا و زیانی بەرچاوی بە دامودەزگاکانی حکومەتی بەعس گەیاند، ئۆپەراسیۆنی شەڕی گەریلا بوو لە ناوچەی قەسرۆکی قەزای شێخان لە پارێزگای دۆحوک لە ساڵی 1978، هێزێکی پێشمەرگە توانی بگاتە یەکێک لە بنکەکانی ڕژێمی بەعس و هێرشێکی لەناکاو ئەنجامدا، هێرشێکی قورسی لێکەوتەوە قوربانی و زیانەکانی ماددی لە ماوەی کورتدا. لەم ئۆپەراسیۆنەدا پێشمەرگەیەک بە ناوی حەمید حەفیزوڵڵا، ئەفسەری پلە باڵا شەهید بوو. پارتی دیموکراتی کوردستاندوای گواستنەوەی تەرمەکەی لە گوندی باڵان کە سەر بە ناحیەی مەریبە بەخاک سپێردرا.[3].
شایانی باسە، هەموو ئەم چالاکییانەی هێزی پێشمەرگە ئەنجامیان دا، وەک پەیامێکی ترسناک بۆ سەرانی ڕژێمی بەعس بوو، ئاماژەیان بەوە کرد کە ئەگەر شۆڕش بە هۆی نادادپەروەری و پیلانی نێودەوڵەتییەوە تووشی پاشەکشە ببێت، ئەوا بە فۆرمێکی دیکە دەگەڕێتەوە گۆڕەپانی خەبات، و خەونی ئەو کەسانە دەنێژێت کە خوازیاری نەهێشتنی بوون. ..
سەرچاوەکان:
- مەحسعوود بارزانی: بارزانی و هاوسەرەکەی، ئێزگاری خوازی کورد، باشترین ڕاوێژکارییەکانیان، ١٩٧٥-١٩٩٠ شیرشی گۆهان، بەهشی دوهام، شاپی یەهکام، چاپخانە، ئۆکسانا، ٢٠٢١.
- جەحمال فەحولا تاهیب: بە زوتانە و زاگاریخوازی وشەی کوردی بۆ ئەو، باشووری کوردستان ١٩٧٦-١٩٨٠، چاپی یەحکیم، چاپخانە شێهاب، هاهۆلەر-٢٠١٢.
- غازی عادل غەهێردی: ماڵەکەت ئەشکەوتی بارزانی هەیە، بەرغی، دوه، چاپی، تورکیا. ٢٠٢١.
[1] جەحمال فەحولا تاهیب: بە زوتانە و زاگاریخوازی وشەی کوردی بۆ ئەو، باشووری کوردستان ١٩٧٦-١٩٨٠، چاپی یەحکیم، چاپخانە شێهاب، هاهۆلەر-٢٠١٢، بۆ11.
[2] غازی عادل غەهێردی: ماڵەکەت ئەشکەوتی بارزانی هەیە، بەرگی دوهەم، دووحم چاپی، تورکیا- ٢٠٢١، بۆ46
[3] مەحسعوود بارزانی: بارزانی و هاوسەرەکەی، ئێزگاری خوازی کورد، باشترین ڕاوێژکارییەکانیان، ١٩٧٥-١٩٩٠ شیرشی گۆهان، بەهشی دوهام، شاپی یەهکام، چاپخانە، ئۆکسانا، ٢٠٢١، بۆ53.
