دوای پاشەکشەی کۆمار و کشانەوەی هێزەکانی بارزانی بۆ سەر خاکی عێراق، قۆناغێکی نوێی شەڕ و پێکدادان لەگەڵ سوپای ئێران و هۆزە دڵسۆزەکانی حکومەت دەستیپێکرد. ژمارەیەک لەو شەڕانە گورزی ماڵوێرانکەر بوون لە سوپای ئێران و لایەنگرانی. یەکێک لەو شەڕانە کە لەم کشانەوەیەدا لە نێوان هێزەکانی بارزانی و سوپای ئێراندا ڕوویدا، شەڕی سوفیان بوو. دوای سەرکەوتنی شەڕی نیلۆس، هێزەکانی بارزانی زانیان بەشێک لە هێزەکانی سوپای ئێران لە گوندی سوفیان جێگیر بوون کە بە دووری 10 کیلۆمەتر لە باشووری قەزای نیلوسەوە هەڵکەوتووە. ئەمەش وایکرد هێزەکانی بارزانی ئەم شوێنە بکەنە ئامانج. هەربۆیە کاتژمێر ٧ی سەرلەبەیانی ١٧ی ئازاری ١٩٤٧ دەستیان کرد بە هێرشکردنە سەر هێزەکانی سوپای ئێران لە سوفیان کە پێشتر لەژێر دەسەڵاتی عەشیرەتی مامیش و مەنگوڕدا بوو، کە لێی هەڵاتبوون.

لەسەرەتادا، دوای 12 سەعات شەڕ لەگەڵ هێزەکانی ئێران، بارزانیەکان توانیان دەست بەسەر زەوییە بەرزەکانی ناوچەکەدا بگرن، بە سوودوەرگرتن لە هێزی تۆپخانە و چەکی قورس. لەو شەڕەدا هەشت ئەندامی هێزەکانی بارزانی شەهید بوون و ١٢ی دیکەش بریندار بوون. لە دیوی ئێرانیشەوە ئەفسەرێک بە ناوی ڕەزا قەرەباغی و سەربازێک کوژران و ١١ی دیکەش لە لایەن بارزانیەکانەوە بە دیل گیران. سوپای ئێران کاتێک بینی کە لە سوفیان تووشی شکست بووە، هەروەک چۆن لە نالوس ڕوویدا، دەستی کرد بە هێرشی دژە هێرش و بە کەڵک وەرگرتن لە کەتیبەی سوارەی لوڕستان و دوو کەتیبەی تۆپخانە و فڕۆکەی جەنگی. لە ئەنجامی ئەم هێرشە کە لە بارودۆخی خراپی کەشوهەوادا ئەنجامدرا، بارزانیەکان ناچار بوون پاشەکشە بکەن.

بەڵام لێرەدا دەبێ بۆچوونی ئەو ڕۆژنامەنووسە ئێرانییە، باسیانی، کە بەکرێ گیراوە بۆ بەرەوپێشبردنی ئەو بیرۆکەیەی کە بارزانییەکان لە شەڕی سووفیاندا شکستیان هێنا، بە بۆچوونێکی درۆ لە قەڵەم بدەین، چونکە لە سەرووی هەموو شتێکەوە، تەنیا ڕۆژنامەنووسێک بوو کە لە لایەن دەسەڵاتدارانی ئێرانەوە ڕێگەی پێدرابوو ڕووماڵی ڕووداوەکان بکات، بە جۆرێک کە زۆرجار هێزەکانی ئێرانی وەک سەرکەوتوو نیشان دەدا و بارزانییەکانی وەک دۆڕاو نیشان دەدا. نموونەیەکی ئەم لایەنگرییە لە شەڕی سووفیاندا دەرکەوت کە لیوای یەکەم قەرەباغی و ژمارەیەک سەرباز کوژران. ئەم شکستەی گۆڕی بۆ سەرکەوتنێک کە تێیدا 16 پێشمەرگەی بارزانی شەهید بوون و 20 پێشمەرگەی دیکەش بریندار بوون کە لە ڕاستیدا بێ بنەمایە جگە لە درۆ، چونکە کاتێک شەڕی سووفیان هەڵگیرسا، وەک ئاماژەمان پێدا، بەهۆی خراپی کەش و هەوا و بارانبارینەوە، سوپای ئێران نەیتوانی لە شوێنی خۆی بجوڵێت، هەر ئەمەش هۆکاری سەرکەوتنی ساڵی 1999ی هێنایە ئاراوە بارزانییەکان.

لە لایەکی ترەوە ڕۆژنامەنووس پیسیانی باس لە بەکارهێنانی هێزی ئاسمانی دەکات لەم شەڕەدا کە دەتوانین بڵێین جگە لە پڕوپاگەندە بۆ هێزەکانی سوپای ئێران هیچی تر نەبوو، چونکە ئەو فڕۆکانەی لە دەستی هێزی ئاسمانی ئێراندا بوون ئەوەندە پێشکەوتوو نەبوون کە بتوانن لە کەشوهەوای خراپدا بفڕن و ئامانجەکانیان لە ناوچەیەکی شاخاویدا بپێکن. لە لایەکی دیکەوە، هیچ سەرچاوەیەکی دیکەی ئێرانی نییە، تەنانەت خودی ناوەندی سوپای ئێرانیش لە کتێبەکەیدا کە لە سەردەمی پەهلەویدا نووسیویەتی، بە ناوی (تاریخی پەنجا ساڵح نیرۆی زەمینی شەهانشاهی ئێران – تاریخی پەنجا ساڵەی هێزی زەمینی ئیمپراتۆری ئێران)، هۆکاری شکستی هێزەکانی لیوای یەکەم قەرەباغی وەک بارودۆخی کەشوهەوای ناوچەکە دەبینێت خراپ بوون بۆ هێرشەکە، و بە هیچ شێوەیەک باسی وەرگرتنی هاوکاری لە هێزی ئاسمانی ناکات.

سەرچاوەکان:

1- نەجەفقالی باسیان، ئەز مەهاباد خونین تا قەرەناهای ئارس، (شەرکات سەحامی چاپ - تاران - 1328).

2- عەلادین سەجادی، شیرچە کانی کورد، (چخانە مەح عارف - بەهغد - 1959).

3- سێهاباد محمد کازمی، سەرهەنگ 2، یاریگای مەنوچێهر ئەلبورز، تاریخ پەنجا ساڵح نەیرۆڤی زەمینی شاهێنشاهی، ئێران، تاران، 2535.