Di 8ê Sibata 1963an de, Baasiyan û neteweperestên Ereb bi rêya darbeyek leşkerî desthilatdariya Iraqê bi dest xistin. Ji destpêka darbeyê ve, behsa mafê xwerêveberiya Kurdan nehat kirin, û di tu rêzikname an planên siyasî de behsa neteweya Kurd jî nehat kirin. Ev yek nîşanek xeternak û wêneyek tehdîdkar ji bo pêşeroja Kurdan nîşan dida, ji ber ku ji destpêkê ve eşkere bû ku ev darbeyek leşkerî ya tolhildanê bû û ne guhertina rejîmek dîktatorî bû. Digel vê yekê, serokatiya şoreşa Kurd bi rêya telegramê pîrozbahî û piştgiriya xwe ji bo serokên darbeyê ragihand. Tevî rawestandina şer û êrîşên leşkerî yên li dijî Kurdan ji bo nêzîkî sê mehan û destpêkirina hevdîtinan, Baasiyan bi niyeta çareserkirina pirsgirêkan derneketin pêş. Ji ber vê yekê, hevdîtin zêde nedomandin, û Baasiyan êrîşên xwe yên li ser Kurdistanê ji nû ve dest pê kirin.
Di 2ê Gulana 1963an de, ji aliyê artêşê ve fermanek giştî hat dayîn ku dorpêçek aborî li ser Kurdistanê were sepandin. Piştî demek kurt, bi taybetî di 1ê Hezîrana 1963an de, şer dîsa ji nû ve dest pê kirin. Yek ji wan şeran ku em dixwazin li vir behsa wê bikin, êrîşa li ser gundê Bawa Xoşîn ê nêzîkî Derbendîxanê ye. Piştî ku nûçe gihîşt hêzên Pêşmerge yên Qeredaxê ku artêşa Iraqê bi armanca dagirkirina gundê navborî dest bi tevgerê kiriye, wan tavilê dest bi amadekariyên rûbirûbûna êrîşa artêşê kirin.
Di 4ê Tebaxa 1963an de, saet 8ê sibê, artêşa Iraqê ji Derbendîxanê dest bi êrîşa xwe kir. Berî ku êrîşa bejayî dest pê bike, herêm bi topên giran hate bombebaran kirin. Wisa xuya dike ku Pêşmergeyan bi awayekî amadekariyên xwe kiribûn ku rê li ber gihîştina artêşê bo gundên Bawa Xoşîn û Golanê girtibûn. Dema ku êrîşa bejayî ya artêşê dest pê kir, şerekî dijwar di navbera wan de derket. Piştî du saetan şer û pevçûnan, artêşa Iraqê bi awayekî têk çû ku neçar ma paşve bikişe kampa Derbendîxanê, ji bilî windahiyên giran, di heman demê de hêzên Pêşmerge tenê du birîndar bûn.
Çavkanî:
1- Heşeng Salih Necar, Şîrşî Îran û Iraq, 1961-1976, (Holler, 2023).
2- Hawkar Kerîm Heme Şerîf, ŞORSHEY EYLOOL.
3- Mesûd Barzanî, Barzanî û Bazutniye Ezgarî Xwazî Kord, Bergî Seyyîm, Başhiyyikûm, ŞORSHEY EYLOOL 1961-1975, Çapı, (Çapxani, Wezareta Karûbarên Derve - Holler - 2004).
4- Xişoy Elî Kaniye Linjî, Perû Perîkanî Ezîz Qadir Hemîd Sourçî, Çabî, (Şakhani Danişfar - Hawler - 2023).
