AI Kurdish (Sorani) Show Original

شەڕی بەیکەرمان ١٩٨٣

ئەم شەڕە یەکێک بوو لە چالاکییەکانی شەڕی گەریلای پێشمەرگە. ئێوارەی ٢٩ی ئازاری ١٩٨٣، لە ناوچەی شێرمان و بەکرمان ڕوویدا، کە هێزی پێشمەرگە هێرشی کردە سەر چەند سەنگەرێکی بەکرێگیراو (جاش) و توانی لە ماوەی دوو کاتژمێر شەڕدا زیانی گەورەیان پێ بگەیەنێت.


هەر لە سەرەتاوە ڕژێمە یەک لە دوای یەکەکانی عێراق بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی شۆڕشی کورد پەنایان بۆ هونەری کوشتنی کورد بە دەستی کورد برد. دەرئەنجامی ئەمەش تاڕادەیەکی زۆر لە بەرژەوەندی ڕژێمی عێراق بوو لە ڕووی دەسەڵات و بەهێزکردنی پێگەی خۆیەوە، لە ڕووی چەکدارکردنی عەشیرەتەکان و بەکارهێنانیان وەک هێزێکی شەڕکەر شانبەشانی سوپای عێراق بۆ بەرەنگاربوونەوەی شۆڕشی کورد.[1]ئەم هەڵوێستە جگە لە چاندنی تۆوی دووبەرەکی و دوژمنایەتی و دروستکردنی کێشەی کۆمەڵایەتی لە نێوان عەشیرەت و چینەکانی کۆمەڵگەی کوردیدا، بێگومان خزمەتی بەرژەوەندیی حکوومەتی کرد و زیانی بە کورد گەیاند. بێ گومان ئەمە دەکەوێتە چوارچێوەی سیاسەتی دابەشبوون و حوکمڕانییەوە. چەکدارەکان بە کۆمەڵ و فەوج ڕێکخراوبوون، کە حکومەت بە شوڕشگێڕانی سەلاحەدین ناوی دەبرد.[2]بەڵام پێش شۆڕش و پێشمەرگە بە (کەرەکان) ناسرابوون.[3] چونکە ئەوان شانبەشانی هێزە سەربازییەکانی حکومەت دڵسۆزانە خزمەتی ڕژێمە یەک لە دوای یەکەکانی عێراقیان کردبوو، هێزی پێشمەرگە ڕووبەڕوویان بووەوە و وەڵامی هێرشەکانیان دایەوە.[4].

لە نێو ئەو هێرشانەی کە هێزەکانی پێشمەرگە بۆ بەرپەرچدانەوەی پێگەی بەکرێگیراوان (جاهوش) ئەنجامیان دا، شەڕی بەکرمان بوو کە یەکێک بوو لە چالاکییە گەریلاکانی هێزی پێشمەرگە کە ئێوارەی ٢٩ی ئازاری ١٩٨٣، لە ناوچەکانی شارمان و بەکرمان ڕوویدا. هێزێکی پێشمەرگەی سەر بە لیژنە ناوخۆییەکانی ئامێدی و ئاکری و شێخان و هێزێکی سەر بە فەرماندەیی هێرشیان کردە سەر چەند پێگەیەکی بەکرێگیراوانی چەکدار (جاهوش). هێرشەکە بۆ ماوەی دوو کاتژمێری خایاند و لەو دوو کاتژمێرەدا هێزی پێشمەرگە توانی وەک پلانی بۆ دانرابوو ئامانجەکە بپێکێت. لە ئەنجامدا بەکرێگیراوانی چەکدار زیانێکی زۆریان بەرکەوت و شەعبان غەفەر بیدۆحی لە هێزی پێشمەرگە لەگەڵ چوار شەهیدی دیکەی پێشمەرگە شەهید بوو.


سەرچاوەکان:

  1. مەحسعوود بارزانی: بارزانی و هاوسەرەکەی، ئێزگاری خوازی کورد، لە گوندەکانی خۆیان، ١٩٧٥-١٩٩٠ شۆرێشی گۆڵان، بەهشی دوهام، شەبی یەحکیم، چاپخانە کۆکسانە، ٢٠٢١.
  2. ئەمە چیرۆکی مەحسوود سەحرنی: شیرشە ئەلێچانی بۆ دێهوەهرای بەهادینان 1961-1975، شەبی یەحیکم، 2018.
  3. موهەندەد عەلی فەرحان الجبوری: خێڵەکانی بارزان و ڕۆڵیان لە عێراق (11958-1903)، چاپی یەکەم، چاپخانەی دانشفە - 2023.
  4. حاجی میرخان دیحمیری: قسەکانی دادادیروریدا، شابی دوهوم، چاپخانەی ئەسرا، - تاران، ٢٠٢١.

[1] موهەندەد عەلی فەرحان الجبوری: خێڵەکانی بارزان و ڕۆڵیان لە عێراق (١٩٠٣-١٩٥٨) چاپی یەکەم، چاپخانەی دانشوەر ٢٠٢٣ل300.

[2] ئەمەیە مەحسعوود سەحرنی: بۆ ئەم ڕۆژە لەگەڵم بڵاوی بکەنەوە. ١٩٦١-١٩٧٥ ، وەک ئەوان، ٢٠١٨ل189.

[3] حاجی میرخانی ئەم مانگە: ئەو کەسەیە کە ڕۆژی باوکی کردووە، چۆن دروستی کردووە، وەک ئەو بووە، - تاران، ٢٠٢١، بۆ327.

[4] مەحسعوود بارزانی: بارزانی و هاوسەرەکەی، ئێزگاری خوازی کورد، باشترین ڕاوێژکارییەکانیان، ١٩٧٥-١٩٩٠ شیرشی گۆهان، بەهشی دوهام، شاپی یەهکام، چاپخانە، ئۆکسانا، ٢٠٢١، بۆ60.


بابەتەکانی پەیوەندیدار

شەڕی کۆسپی سپی

کاتێک هێزی پێشمەرگە لە ١٢ی تەمموزی ١٩٦٢ قەڵای ڕەیات (قیشلە)ی گرت، تەواوی ناوچەی بەلکەیتی بوو بە بەشێک لە ناوچەی ئازادکراوی شۆڕشی ئەیلول. هەرچەندە ناوبەناو چەکدارانی بەکرێگیراو لە چەند ناوچەیەکی جیاوازدا دەردەکەون، بەتایبەتی لە شاخەکانی دەوروبەری چیای هێلگورد، بە مەبەستی ئاژاوەگێڕی، بەڵام بە خێرایی بڵاوەپێکردن و لە لایەن هێزەکانی پێشمەرگەوە لە ناوچەکە دەرکران.

زانیاری زیاتر

شەڕی قەردز و کارزور ١٩٦٩

ئەم شەڕە لە کۆتاییەکانی بەهاری ساڵی ١٩٦٩ لە گوندەکانی قەردز و قەرزور لە دەشتی هەولێر لە نێوان هێزی پێشمەرگەی دەشتی هەولێر و میلیشیاکانی سەر بە حکومەت ڕوویدا. هێزەکانی پێشمەرگە توانیان شکست بە میلیشیاکان بهێنن و زیانێکی زۆریان لە ژیان و کەرەستە و کەلوپەلەکان بگەیەنن و لە ناوچەکە دەریان بکەن، لەکاتێکدا خۆیان تەنها زیانێکی کەمیان بەرکەوتووە.

زانیاری زیاتر

شەڕی گەرووی زاخۆ (نیسانی ١٩٦٢)

لە زنجیرە شەڕ و چیرۆکەکانی شۆڕشی ئەیلولدا، شەڕی دەروازەی زاخۆ وەک خەریکبوونێکی بەرچاو دەردەکەوێ کە هەماهەنگییەکی نزیک لە نێوان ڕێکخراوەکانی پارتی دیموکراتی کوردستان لەناو سوپای عێراق و گەیاندنی زانیاری بە فەرماندەکانی پێشمەرگە نیشان دا.

زانیاری زیاتر

شەڕی گوجار

لەکاتێکدا حکومەتی ئێران توانی بە هێرشکردنە سەر کۆماری کوردستان کۆنتڕۆڵ بکاتەوە، مەلا مستەفا بارزانی و هێزەکانی هەوڵیان دەدا لە ڕێگەی خاکی ئێرانەوە هەڵبێن و جارێکی دیکە بگەڕێنەوە ناوچەکانی خۆیان لە کوردستانی عێراق...

زانیاری زیاتر

شەڕی سینگان

شەڕی سینجان یەکێک بوو لەو شەڕانەی کە لە دوای ڕووخانی کۆماری کوردستان و پاشەکشەی بارزانیەکان بۆ ناوچە سنوورییەکانی نێوان ئێران و عێراق سەریهەڵدا...

زانیاری زیاتر