biyografi

Tewfîq Xewaca Pîr di sala 1919an de li gundê Mîroz, li navçeya Şîrwan a Mêrgesûr, Parêzgeha Hewlêrê ji dayik bûye. Berî ku biçe Yekîtiya Sovyetê, bi Xuzeym Mihemed Kerîm re zewicî bû. Kurek (Reûf Tewfîq, 1945) û keçek (Halîme Tewfîq, 1946) ji wan re çêbû. Dema ku darbeya li dijî monarşiyê pêk hat û ji bo hevalên Barzaniyê efû hat dayîn, General Mistefa Barzanî ji hevalên xwe re hilbijartinek da, vegera Iraqê an jî mayîna li Yekîtiya Sovyetê. Ew di sala 1959an de bi hevalên xwe re venegeriya Kurdistanê, lê di sala 1990î de vegeriya Kurdistanê û li Beharkayê bi cih bû, û di 24ê Tîrmeha 1999an de li wir mir.

rûpelên têkoşînê

Di 15ê Gulana 1947an de, General Mistefa Barzani li gundê Arkuşê bi hevalên xwe re civiya û hilbijartina mayîn an çûna Yekîtiya Sovyetê da wan. Hemû hevalên wî biryar dan ku rêwîtiya xwe ya ber bi Yekîtiya Sovyetê bidomînin. Di 23ê Gulana 1947an de, ew ligel General Mistefa Barzani çûn Yekîtiya Sovyetê û beşdarî şerên Qeter û Pira Makûyê bûn. Piştî zehmetî û westandina mezin, di 18ê Hezîrana 1947an de ji Çemê Arasê derbas bûn, ku sînorê di navbera Îran û Yekîtiya Sovyetê de pêk tîne.

Piştî gihîştina wan a Yekîtiya Sovyetê di 19ê Hezîrana 1947an de, ew û hemû hevalên wî li Nexçîvanê, Azerbaycanê, çil rojan di nav wargehek vekirî de ku bi têlên dirandî dorpêçkirî bû û ji aliyê leşkeran ve dihat parastin, hatin girtin. Ji aliyê xwarin, cil û berg û veguhastinê ve ew wekî dîlên şer hatin muamelekirin. Bi fermana hikûmeta Sovyetê, ew paşê li herêmên Axdam, Laçîn, Ayulax û Kelacar ên Azerbaycanê hatin belavkirin. Di 10ê Kanûna Pêşîn a 1947an de, ew hatin veguhastin kampek li ser Deryaya Xezar li Baku, paytexta Azerbaycanê. Di 23ê Kanûnê de, cilên leşkerî wergirtin û di bin çavdêriya efserên Azerbaycanê de rojane heşt saetan perwerdehiya leşkerî dîtin. Di heman demê de, wan rojane çar saetan dersên zimanê Kurdî ji hin hevalên xwe yên xwendetir wergirtin.

Piştî ku Cefer Bagirov bi hevalên xwe re xerab tevgeriya, Barzaniyê nemir biryar da ku di 29ê Tebaxa 1948an de meclîsa xwe ya leşkerî ji Komara Azerbaycanê biguhezîne kompleksa Girjukê ya nêzîkî paytexta Ozbekistanê Taşkentê, û li wir perwerdehiya xwe ya leşkerî berdewam kirin.

Di Adara 1949an de, ew û hevalên wî bi trênan kom bi kom ber bi gundên kooperatîf ên li Yekîtiya Sovyetê hatin belavkirin û li zeviyên kolxozê (erdên ku xelk ji hikûmetê kirê dikirin û dûv re parek jê didan hikûmetê) xebitîn.

Piştî hewildanên mezin û şandina çend nameyan ji General Barzaniyê nemir bo Stalîn, Stalîn di dawiyê de nameyek wergirt ku tê de Barzaniyê nemir behsa êşên hevalên xwe dikir, û wî tavilê biryar da ku komîteyek ava bike da ku rewşa hevalên Barzaniyê nemir lêkolîn bike. Biryara dawî ya komîteyê ew bû ku ew li bajarê Frivsky werin kom kirin, ji ber vê yekê di Mijdara 1951an de ew çû bajarê Frivsky yê Sovyetê.

Çavkanî:

- Şah'eban Elî Şah'eban, ev fahişeke siyasî û olî ye, zilamekî bedew e, (Hol. 2013g).

- Omer Faruqî, Serdar Dana Zindagî û duelên Mela Mistefa Barzaniyê nemir, Çap Dom, (Holler - Çap Xaneh û Zarat Amozesh û Parrush - 2002g).

- Karwan Mohamed Mohjid, Barzaniyah, li Yekîtiya Sovyetê kariyereke mezin hebû, û ew jî wisa bû, (Solemanî - Çap Xaneh) Hindistan - 2011g).

- Ew baştirîn têgihîştina Şehîd Hassiah Mirxan Zajczyki heye, 62 sal in zimanê Barzaniyê nemir dizane. Ev tiştê ku hûn qala wê dikin e, wateya wê çi ye (Holler - Chapkhana, Richanperi - 1997).

- Mesûd Barzanî, Barzanî û jina wî, Rezagarî Xwazî Kurd 1931-1958, (Dehek - Çapxane Xebat - 1998).

- Arşîva Desteya Ansîklopediyê ya Partiya Demokrat a Kurdistanê.