Babîker Mihemed Zubair Bi navê (Babaker Mihemed), Pêşmergeyek û hevalê Barzaniyê nemir li Yekîtiya Sovyetê, di sala 1920an de li gundê Hesnî ji dayik bûye. Di şoreşa duyemîn a Barzan de şer kiriye û li Komara Kurdistanê ya Mehabadê endamê Pêşmerge bû. Beşdarî şoreşên Îlon û Gulanê bûye. Di nav refên Pêşmerge de posta (Serpal - fermandarê tabûrê) girtiye. Di sala 2003an de koça dawî kiriye.

biyografi

zarok Babîker Mihemed Zubair Di sala 1920an de, li gundê Hesnî, ku girêdayî navçeya Mêrgesûr a parêzgeha Hewlêrê ye, li Yekîtiya Sovyetê xwend û ji peymangeha Beşa Çandiniyê sertîfîkayek wergirt. Li Yekîtiya Sovyetê bi Şukriya Yûsif re zewicî û di sala 1959an de kurê wan Zubeyîr Babakir û du keçên wan Hediye çêbûn. Jina wî ji etnîsîteya Tatar a li Nîvgirava Qirimê ya Komara Ukraynayê bû. Jina wî Şukriya Yûsif û zarokên wê di sala 1963an de ji aliyê rejîma Baasê ve bi tohmeta ku mêrê wê bi Mistefa Barzanî re ye û yek ji Pêşmergeyan e hatin girtin û avêtin zindanê. Piştî serbestberdana ji zindanê, ew li taxa Îskan û dû re li taxa Sîdawa di bin çavdêriya malê de man, dû re vegeriyan Yekîtiya Sovyetê.

Piştî vegera ji Yekîtiya Sovyetê, Babakir Mihemed di sala 1959an de wekî şêwirmendê çandiniyê li Daîreya Çandiniyê ya Hewlêrê hate tayînkirin, lê paşê ji ber tevlêbûna wî di karên navxweyî de ji karê xwe hate dûrxistin. Şoreşa ÎlonêLê piştî Peymana 11ê Adarê, di sala 1971an de dîsa vegeriya ser karê xwe û di sala 1975an de wekî şêwirmendê çandiniyê bo Beşa Çandiniyê ya Barzanê hat veguhastin. Bi sê zimanan (kurdî, rûsî û farisî) şareza dizanibû. Di sala 1998an de bi malbata xwe re vegeriya başûrê Kurdistanê. Di sala 2003an de koça dawî kir û li gundê Hesnî hat veşartin.

rûpelên têkoşînê

Babakir Mihemed berî ku di sala 1943an de tevlî şoreşê bibe, leşkerekî artêşa Iraqê bû. Mîna piraniya gelê Kurdistanê ku xizmeta leşkerî di artêşa Iraqê de red kir, ji leşkeriyê reviya û tevlî refên şoreşa duyemîn a Barzan bû. Di encamê de, di 19ê Tebaxa 1945an de, hemû milkên wî yên guhêzbar û neguhêzbar bi biryara dadgeha leşkerî ya Iraqê hatin desteserkirin.

Di 11ê Cotmeha 1945an de, piştî şikestina şoreşa duyemîn a Barzan, ew ligel Mistefa Barzanî û hevalên wî derbasî rojhilatê Kurdistanê bû. Piştî damezrandina Komara Demokratîk a Kurdistanê li Mehabadê di 31ê Adara 1946an de, wî di nav hêzên Barzan de komarê parast. Birayekî wî hebû bi navê Zubêr Mihemed ku di sala 1945an de li Komara Demokratîk a Kurdistanê koça dawî kir.

Piştî hilweşîna Komara Kurdistanê li Mehabadê û vegera Barzaniyê nemir ji rojhilatê Kurdistanê bo başûrê Kurdistanê, ew beşdarî şerên Nexde û Şînoyê li rojhilatê Kurdistanê bû û di nav hevalên xwe yên pêşmerge de bû, ji ber ku di 19/4/1947an de bi rêya (Xakurk û Deşta Berazgarayê) di nav axa bakurê Kurdistanê re vegeriya herêmên Şîrwan û Mezûrî.

Piştî vegera xwe, General Mistefa Barzani di 15ê Gulana 1947an de li gundê Arkuşê bi hevalên xwe re civînek li dar xist û ji wan re hilbijartina mayîn an çûna Yekîtiya Sovyetê da. Li wir, hemû hevalên wî biryar dan ku berdewam bikin û ber bi Yekîtiya Sovyetê ve biçin. Di 23ê Gulana 1947an de, ew ligel General Mistefa Barzani çûn Yekîtiya Sovyetê û beşdarî şerên Qeter û Pira Makûyê bûn. Piştî zehmetî û westandina mezin, di 18ê Hezîrana 1947an de ji Çemê Arasê derbas bûn, ku li ser sînorê Îran û Yekîtiya Sovyetê ye.

Piştî gihîştina wan a Yekîtiya Sovyetê di 19ê Hezîrana 1947an de, ew û hemû hevalên wî li bajarê Nexçivanê yê Azerbaycanê çil rojan di nav wargehek vekirî de ku bi têlên dirandî dorpêçkirî bû û ji aliyê leşkeran ve dihat parastin, hatin girtin. Ji aliyê xwarin, cil û berg û veguhastinê ve ew wekî dîlên şer hatin muamelekirin. Bi fermana hikûmeta Sovyetê, ew paşê li herêmên Axdam, Laçîn, Ayulax û Kelacar ên Azerbaycanê hatin belavkirin. Di 10ê Kanûna Pêşîn a 1947an de, ew hatin veguhastin kampek li ser Deryaya Xezar li Baku, paytexta Azerbaycanê. Di 23ê Kanûnê de, cilên leşkerî wergirtin û di bin çavdêriya efserên Azerbaycanê de rojane heşt saetan perwerdehiya leşkerî dîtin. Di heman demê de, wan rojane çar saetan ji hin hevalên xwe yên xwendetir dersên zimanê Kurdî wergirtin.

Piştî ku Cefer Bakirov hevalên xwe nebaş kir, Barzani biryar da ku di 29ê Tebaxa 1948an de meclisa xwe ya leşkerî ji Azerbaycanê biguhezîne kompleksa Girjukê ya nêzîkî paytexta Ozbekistanê Taşkentê, û li wir perwerdehiya xwe ya leşkerî berdewam kirin.

Di Adara 1949an de, ew û hevalên wî bi trênan kom bi kom ber bi gundên kooperatîf ên li Yekîtiya Sovyetê hatin belavkirin û li zeviyên kolxozê (erdên ku xelk ji hikûmetê kirê dikirin û dûv re parek jê didan hikûmetê) xebitîn.

Piştî hewildanên mezin û şandina çend nameyan ji General Barzaniyê nemir bo Stalîn, Stalîn di dawiyê de nameyek wergirt ku tê de Barzaniyê nemir behsa êşên hevalên xwe dikir, û wî tavilê biryar da ku komîteyek ava bike da ku rewşa hevalên Barzaniyê nemir lêkolîn bike. Biryara dawî ya komîteyê ew bû ku ew li bajarê Frivsky werin kom kirin, ji ber vê yekê di Mijdara 1951an de ew çû bajarê Frivsky yê Sovyetê.

Di 25ê Sibata 1959an de, ew û hevalên wî li gorî Maddeyên (3) û (7) û Paragrafa (a) ya Maddeya (10) û sepandina Maddeya (11) li gorî Qanûna Hejmar (19) a ku ji bo sala 1959an hatiye sererastkirin, di efûya giştî de cih girtin.

Tevî ku di sala 1958an de Komara Iraqê di bin serokatiya Ebdulkerîm Qasim de hat damezrandin jî, ji ber mijûlbûna wî bi xwendinê re, ew di 16ê Nîsana 1959an de bi hevalên xwe re bi keştiya Crusia re bi rêya bendera Besrayê li başûrê Iraqê vegeriya Kurdistanê.

Ew di sala 1962an de beşdar bû Şoreşa Îlonê Ew wekî (Sarpal - fermandarê tabûrê) kar kir û beşdarî hemû şeran bû, û di sala 1975an de, piştî şikestinê Şoreşa Îlonê Wekî penaber, ew çû Îranê û li (Nexde) li rojhilatê Kurdistanê bi cih bû.

Di sala 1979an de beşdarî Şoreşa Gulan û şerên Lolan û Alwatan bû. Di sala 1992an de teqawît bû û di sala 1998an de bi malbata xwe re vegeriya başûrê Kurdistanê.

Çavkanî:

1. Hamid Ghajerdi, Pakhteh Mezhou Nameh, Shabi Yahkim, (Holler - Dezghai Chap and Bukordaneh Aras - Chapkhana and Hazara of Iran - 2004).
2. Haider Farouk Al-Samarrai, Diaa Caefar û rola wî ya siyasî û aborî li Iraqê, (London - Dar Al-Hikme - 2016).
3. Ew baştirîn têgihîştina Şehîd Şehîd Mîrxan Zajczyki heye, 62 sal in zaravayê Barzaniyê nemir dizane, ev e ku Barzaniyê nemir bi vî awayî ji dayik bûye. Ev peyv e, navê peyvê ye (Holler - Chapkhana Rishnabiri - 1997).
4. Mesûd Barzanî, Barzanî û gelê Kurdê Rezgarexozî 1931 - 1958, (Dehic - Çapxana - Xebat - 1998).
5. Teksta biryara Komîteya Lêborîna Giştî ya vegerandina rûmeta şehîdên şoreşa Barzan, Kovara Rizgarî, Hejmar 2, 3, Çapxaneya El-Rebîta, Bexda, 01.04.1959.
6. Arşîva Desteya Ansîklopediyê ya Partiya Demokrat a Kurdistanê.

.