Jînenîgarî

Şerîf Leşkerî Husên di sala 1915an de li gundê Bestre yê navçeya Goratu ya navçeya Mergesûr a parêzgeha Hewlêrê ji dayik bû. Di 21ê Hezîrana 1932an de, ew û malbata wî koçberî Tirkiyeyê bûn. Piştî hilweşîna Şoreşa Duyemîn a Barzan û koçkirina wan bo Rojhilatê Kurdistanê ji bo parastina Komara Demokratîk a Kurdistanê, hem jin û hem jî zarokên wî mirin. Şerîf Leşkerî li Yekîtiya Sovyetê xwend û bawernameya çandiniyê wergirt. Piştî vegera ji Yekîtiya Sovyetê, di sala 1959an de li Ofîsa Çandiniyê ya Hewlêrê hate xebitandin. Ew hem bi Kurdî û hem jî bi Rûsî dizanibû. Ji ber krîza dil li ser kevirê ku hatibû danîn mir û li gundê Mûsaka hate veşartin.

Têkoşîn

Şerîf Leşkerî di sala 1943an de tevlî refên Şoreşa Duyemîn a Barzan bû. Ew beşdarî şerê Geliyê Nare bû. Di 2ê Cotmeha 1943an de, ew beşdarî dagirkirina qereqola polîsan a Şanedar bû. Di Cotmehê de, ew beşdarî dagirkirina qereqola polîsan a Xerzok û di 20ê Cotmehê de, ew beşdarî dagirkirina qereqola polîs a Şêrwanî bû. Di 8ê Tebaxa 1945an de, ew beşdarî dagirkirina qereqola polîs a Mergesûr û di 12ê Îlona 1945an de, ew beşdarî şerê Ser-ekre bû, ku li wir bi giranî birîndar bû. Di 19ê Tebaxa heman salê de, hemû milkê wî ji hêla Dadgeha Leşkerî ya Adetî ya Iraqê ve hate desteserkirin.

Piştî têkçûna Şoreşa Duyemîn a Barzan di 11ê Cotmeha 1945an de, ew çû Rojhilatê Kurdistanê. Di 31ê Adara 1946an de, ew ligel du birayên xwe, Ehmed Leşkerî û Bedro Leşkerî, tevlî hêzên Barzan ên Artêşa Komara Demokratîk a Kurdistanê bû. Li Rojhilatê Kurdistanê di şerên Qelatan, Kelaşe û Pîranşar de şer kir.

Piştî hilweşîna Komara Demokratîk a Kurdistanê, ew di 3ê Adara 1947an de beşdarî Şerê Nalos, di 13-14ê Adarê de beşdarî Şerê Gucar û di 19ê Adarê de beşdarî Şerê Nexde û Şînoyê bû. Di 24ê Adara 1947an de beşdarî Şerê Qarna li devera Xane û di 25ê Adara 1947an de jî beşdarî Şerê Hevrs û Helecî bû.

Ew yek ji wan Pêşmergeyan bû ku di 19ê Nîsana 1947an de bi rêya Xakurk û Deştî Berazgar vegeriyan Şêrwan û Mezûrî.

Piştî vegera wan, General Mistefa Barzanî di 15ê Gulana 1947an de li gundê Argoşê bi hevalên xwe re civînek li dar xist û ji wan re talîmat da ku an bimînin an jî herin Yekîtiya Sovyetê. Ew beşdarî Şerê Qtur û Şerê Pira Mako bû. Di 18ê Hezîrana 1947an de, ew li ser sînorê Îran û Yekîtiya Sovyetê ji çemê Arasê derbas bû.

Piştî gihîştina Yekîtiya Sovyetê, di 19ê Hezîrana 1947an de, ew û hemû hevalên wî li Naxçevan, Azerbaycanê, çil rojan di nav civatek vekirî de ku ji aliyê komek leşkeran ve bi têlên dirandî hatibû dorpêçkirin, hatin girtin. Ew ji aliyê xwarin, cil û berg û veguhastinê ve wek dîlên şer dihatin parastin û muamelekirin. Paşê bi biryara hikûmeta Sovyetê ew li herêmên Axdam, Laçîn, Ayulax û Kelbecar ên Azerbaycanê hatin dabeşkirin. Di 10ê Kanûna Pêşîn a 1947an de, ew ji bo baregeheke leşkerî ya li ser Deryaya Xezar li Baku, paytexta Komara Azerbaycanê hatin veguhastin. Ew hatin leşkerîkirin. Di heman demê de, ji aliyê hin hevalên xwe yên xwende ve rojê çar saetan dersa Kurdî ji wan re dihat dayîn.

Piştî ku Cefer Bakirov hevalên Barzaniyê nebaş tehrîk kirin, biryar hat dayîn ku kampa wî ya leşkerî ji Azerbaycanê bo civaka Çîrçûk a nêzîkî Taşkentê, paytexta Ozbekistanê were veguhastin, li wir wan perwerdehiya xwe ya leşkerî berdewam kir.

Di Adara 1949an de, ew û hevalên wî bi trênê li gundên Yekîtiya Sovyetê hatin belavkirin û li zeviyên kolxozan (erdên ku mirovan ji hikûmetê kirê dikirin û dûv re didan hikûmetê) xebitîn.

Piştî gelek hewldan û şandina çend nameyan ji aliyê General Barzanî ve ji Stalîn re, Stalîn di dawiyê de nameyek wergirt ku tê de Barzanî behsa êşên hevalên xwe dikir û wî tavilê biryar da ku komîteyek ava bike da ku rewşa hevalên Barzaniyê lêkolîn bike. Di Mijdara 1951an de, ew çû Vrevisky, Yekîtiya Sovyetê.

Piştî şoreşa 14ê Tîrmeha 1958an li Iraqê û vegera General Mustafa Barzaniyê nemir, di 25ê Sibata 1959an de, ew û hevalên wî li gorî bendên 3 û 7, paragrafên (a) yên benda 10an û benda 11an efûyek giştî wergirtin.

Di sala 1958an de, Komara Iraqê di bin serokatiya Ebdulkerîm Qasim de hate damezrandin. Di 16ê Nîsana 1959an de, ew bi hevalên xwe re li ser keştiya Georgia bi rêya bendera Besrayê li başûrê Komara Iraqê vegeriya Kurdistanê.

 Di sala 1961ê de beşdarî Şoreşa Îlonê dibe. Di şerên Lolan, Meydanok, Zelkoka, Mereba, Çiyayê Matin, Atroş, Gerkal, Balakian, Badliya, Balakian û Omer Axa de beşdar bûye. 

Çavkanî:

1. Hemîd Gawherî, Madalyaya Barzaniyê Nemir, Cild 1, (Hewlêr - Çapxaneya Hacî Haşim - 2015).

2. Şaban Elî Şaban, Hin Agahiyên Siyasî û Dîrokî, Çapa Sêyem, (Hewlêr - Çapxaneya Rojhilat - 2013).

3. Şewket Şêx Yezdîn, Jubîleya Zêrîn a Pêşmergeyan, çapa yekem, (Pîrmam - Çapxaneya Xebatê - 1996).

4. Saleh Yousef Sufi, Kronolojiya Kurdistan û Cîhanê, Çapa Yekem, Cild 2, (Duhok - Çapxaneya Parêzgeha Duhokê - 2013).

5. Saleh Yousef Sufi, Kronolojiya Kurdistan û Cîhanê, Çapa Yekem, Cild Sêyem, (Duhok - Çapxaneya Parêzgeha Duhokê - 2013).

6. Omer Farûq, Jiyan û Têkoşîna Mela Mistefa Barzaniyê Nemir a Serdar Dana, Çapa 2yem, (Hewlêr - Çapxaneya Wezareta Perwerdehiyê - 2002).

7. Ebdulrehman Mela Hebîb Ebûbekir, Eşîra Barzan di navbera 1931 - 1991 de, çapa yekem, (Hewlêr - Çapxaneya Wezareta Çandê - 2001).

8. Karwan Mihemed Mecîd, Barzaniyan ji Mehabadê heta Yekîtiya Sovyetê, çapa yekem, (Silêmanî - Çapxaneya Paywand - 2011).

9. Kovara Hataw, Hejmar 154, Sal 6, Erbîl, Çapxaneya Kurdistanê, Înî, 15ê Nîsanê, 1959.

10. Di bîranînên fermandarê şehîd Haso Mîrxan Zhazhokî de, 62 roj bi Barzaniyan re, çûna Barzaniyan bo Yekîtiya Sovyetê, çapa yekem (Hewlêr - Çapxaneya Çandî - 1997).

11. Leyth Abdul Mohsen Cewad el-Zubaidi, Şoreşa 14 Tîrmeh 1958 li Iraqê, (Bexda - Weşanxaneya Dar el-Reşîd - 1979).

12. Mesûd Barzan, Barzan û Tevgera Rizgariya Kurd 1931 - 1958, (Duhok - Çapxaneya Xebatê - 1998).

13. Mesûd Barzan, Barzan û Tevgera Rizgariya Kurd 1931 - 1958, Cild 1, (Hewlêr - Çapxaneya Nenas - 2012).

14. Necef Qulî Psîan, ji Mehabada xwînî heta qeraxên Arasê, bi Şewket Şêx Yezdîn, çapa 1emîn, (Pîrmam - Jubîleya Zêrîn a Partiya Demokrat a Kurdistanê - 1996).

15. Arşîva Lijneya Ansîklopediya Partiya Demokrat a Kurdistanê