Jînenîgarî

Silêman Hado Zrarî di sala 1930an de li gundê Zrara yê navçeya Goratu ya navçeya Mergesûr a parêzgeha Hewlêrê ji dayik bûye. Li Yekîtiya Sovyetê xwendiye. Di sala 1954an de ji Yekîtiya Sovyetê bawernameya bekeloryayê di warê çandiniyê de wergirtiye. Li Yekîtiya Sovyetê bi Valanyayê re zewiciye. Zimanên Kurdî, Erebî û Rûsî baş dizanibû. Di 4ê Kanûnê de koça dawî kiriye.

Têkoşîn

Silêman Hado Zrarî di sala 1943an de tevlî refên Şoreşa Duyemîn a Barzan bû û beşdarî şer bû. Di 19ê Tebaxa 1945an de, Dadgeha Leşkerî ya Adetî ya Iraqê ferman da ku hemû milkê wî yê desteserkirî were desteserkirin. Piştî têkçûna Şoreşa Duyemîn a Barzan, di 11ê Cotmeha 1945an de çû Rojhilatê Kurdistanê. Di 31ê Adara 1946an de li Mehabadê tevlî Hêza Barzan a Artêşa Komara Demokratîk a Kurdistanê bû.

Piştî hilweşîna Komara Demokratîk a Kurdistanê di 19ê Adara 1947an de, ew beşdarî şerên Nexde û Şînoyê bû.

Piştî vegera wan, Genl Mistefa Barzanî Di 6ê Gulana 1947an de, li gundê Argoşê bi hevalên xwe re civînek li dar xist û ji wan re talîmat da ku an bimînin an jî herin Yekîtiya Sovyetê. Mistefa Barzanî Ew beşdarî Şerê Gelê Qtur û Şerê Pira Mako bû. Piştî gelek zehmetî û westandinê, di 18ê Hezîrana 1947an de ji Çemê Aras derbas bû, ku li ser sînorê Îran û Yekîtiya Sovyetê ye.

Piştî gihîştina Yekîtiya Sovyetê, di 19ê Hezîrana 1947an de, ew û hemû hevalên wî li Naxçevan, Azerbaycanê, çil rojan di nav civatek vekirî de ku ji aliyê komek leşkeran ve bi têlên dirandî hatibû dorpêçkirin, hatin girtin. Ew ji aliyê xwarin, cil û berg û veguhastinê ve wek dîlên şer dihatin parastin û muamelekirin. Paşê bi biryara hikûmeta Sovyetê ew li herêmên Axdam, Laçîn, Ayulax û Kelbacar ên Azerbaycanê hatin dabeşkirin. Di 10ê Kanûna Pêşîn a 1947an de, ew ji bo baregeheke leşkerî ya li ser Deryaya Xezar li Baku, paytexta Komara Azerbaycanê hatin veguhastin. Ew hatin leşkerîkirin. Di heman demê de, ji aliyê hin hevalên xwe yên xwende ve rojê çar saetan dersa Kurdî ji wan re dihat dayîn.

Piştî ku Cefer Bakirov hevalên Barzaniyê nebaş tehrîk kirin, biryar hat dayîn ku kampa wî ya leşkerî ji Azerbaycanê bo civaka Çîrçûk a nêzîkî Taşkentê, paytexta Ozbekistanê were veguhastin, li wir wan perwerdehiya xwe ya leşkerî berdewam kir.

Di Adara 1949an de, ew û hevalên wî bi trênê li gundên Yekîtiya Sovyetê hatin belavkirin û li zeviyên kolxozan (erdên ku mirovan ji hikûmetê kirê dikirin û dûv re didan hikûmetê) xebitîn.

Piştî gelek hewldan û şandina çend nameyan ji aliyê General Barzanî ve ji Stalîn re, Stalîn di dawiyê de nameyek wergirt ku tê de Barzanî behsa êşên hevalên xwe dikir û wî tavilê biryar da ku komîteyek ava bike da ku rewşa hevalên Barzaniyê nenirxîne. Mijdara 1951an Koç dike bo Vrevisky, Yekîtiya Sovyetê.

Piştî şoreşa 14ê Tîrmeha 1958an li Iraqê û vegera general Mistefa BarzanîDi 25ê Sibata 1959an de, li gorî bendên 3 û 7, paragrafa (a) ya xala 10 û xala 11ê ya Qanûna Guherandî ya 1959an, ew û hevalên wî efûyeke giştî wergirtin.

Di sala 1958an de, Komara Iraqê di bin serokatiya Ebdulkerîm Qasim de hate damezrandin. Di 16ê Nîsana 1959an de, ew bi hevalên xwe re li ser keştiya Georgia bi rêya bendera Besrayê li başûrê Komara Iraqê vegeriya Kurdistanê.

Beşdarbûna 1961 Şoreşa ÎlonêDi sala 1963an de, beşdarî şerên Şûş û Şermnayê bû, û di 14-15ê Hezîrana 1963an de, beşdarî şerê Serê Akrê bû. 1975 Piştî Nskoy. Şoreşa Îlonê Di sala 1981an de, rejîma Iraqê gundê wî şewitand û ew wek penaber reviya Komara Îslamî ya Îranê. Şoreşa GulanêDi sala 1991an de vegeriya Kurdistanê û li gundê Zrara bi cih bû. Di sala 1993an de teqawît bû. Di 16ê Kanûna Pêşîn a 2010an de, ji ber têkoşîn û berxwedana wî di Şoreşa Duyemîn a Barzan de, ji aliyê Kongreya 13emîn a Partiya Demokrat a Kurdistanê (PDK) ve hat xelatkirin. Riya ber bi Yekîtiya Sovyetê ve, Şoreşa Îlonê û Şoreşa Gulanê ji hêla Serok ve Mesûd Barzani Madalyaya Barzaniyê nemir ew xelat kir.

Çavkanî: : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : :

1. Hemîd Gawherî, Madalyaya Barzaniyê Nemir, Cild 1, (Hewlêr - Çapxaneya Hacî Haşim - 2015).

2. Haider Farooq Al-Samarai, Zia Caefar û Rola Siyasî û Aborî li Iraqê, (London – Dar Al-Hikme – 2016).

3. Şaban Elî Şaban, Hin Agahiyên Siyasî û Dîrokî, Çapa Sêyem, (Hewlêr - Çapxaneya Rojhilat - 2013).

4. Omer Farûq, Jiyan û Têkoşîna Mela Mistefa Barzaniyê Nemir a Serdar Dana, Çapa 2yem, (Hewlêr - Çapxaneya Wezareta Perwerdehiyê - 2002).

5. Ebdulrehman Mela Hebîb Ebûbekir, Eşîra Barzan di Navbera 1931 - 1991an de, Çapa 1em, (Hewlêr - Çapxaneya Wezareta Çandê - 2001).

6. Abdullah Ghafoor, Ferhenga Erdnîgariya Hewlêrê, (Hewlêr - Weşanên Akademiya Kurdî - Çapxaneya Hacî Haşim - 2015).

7. Karwan Mihemed Mecîd, Barzaniyan ji Mehabadê heta Yekîtiya Sovyetê, çapa yekem, (Silêmanî - Çapxaneya Paywand - 2011).

8. Kovara Hataw, Hejmar 154, Sal 6, Erbîl, Çapxaneya Kurdistanê, Înî, 15ê Nîsanê, 1959.

9. Di bîranînên fermandarê şehîd Haso Mîrxan Zhazhokî de, 62 roj bi Barzaniyan re, çûna Barzaniyan bo Yekîtiya Sovyetê, çapa yekem (Hewlêr - Çapxaneya Çandî - 1997).

10. Leyth Abdul Mohsen Cewad el-Zubaidi, Şoreşa 14 Tîrmeh 1958 li Iraqê, (Bexda - Weşanxaneya Dar el-Reşîd - 1979).

11. Mesûd Barzan, Barzan û Tevgera Rizgariya Kurd 1931 - 1958, (Duhok - Çapxaneya Xebatê - 1998).

12. Mesûd Barzan, Barzan û Tevgera Rizgariya Kurd 1961-1975, Cild 3, Beşa 1, (Hewlêr - Çapxaneya Wezareta Perwerdehiyê - 2004).

13. ADA, Dosyaya Hejmar AI-10, Lîsteya Hevalên Mistefa Barzaniyê nemir bo Yekîtiya Sovyetê, Belgeya ku ji hêla Sagvan Halo ve hatiye pêşkêşkirin,

14. ADA, Dosya No. AN-4, Belgeya Jînenîgariya Silêman Hado Şino Zrarî, Ji aliyê Adel Silêman Hado, Pîrmam, 18 Sibat 2019Z.

15. ADA, Dosyaya Hejmar HB-426, Partiya Demokrat a Kurdistanê, Baregeha Barzan, Komîteya Bilind a Herêma Barzan, Forma Silêman Hado Şino, Pîrmam, 1ê Mijdarê

16. Arşîva Lijneya Ansîklopediya Partiya Demokrat a Kurdistanê.