Siyasetmedar Saleh Hayder Asem, ku wekî Saleh Hayderî û Bextiyar jî tê nasîn, tevlî refên partiyê bû. Ji Partiya Demokrat a Kurdistana YekgirtîEw di salên 1957-1958an de endamê Buroya Siyasî ya Partiya Demokrat a Kurdistanê (PDK) bû. Ew endamê desteya edîtorî ya rojnameya Xebatê, ku organa Partiya Demokrat a Kurdistanê ya Yekgirtî (PDK) bû, bû. Serokatiya PKKê hate sekinandin û di heman salê de Kongreya ÇaremînDi sala 1963an de ji rêzên Partiya Demokrat a Kurdistanê (PDK) hate derxistin. Di sala 1963an de, ew dîsa tevlî rêzên hêzên Pêşmerge bû û bû endamê desteya nivîskaran a Dengê Kurdistana Iraqê.Şoreşa ÎlonêDi sala 1968an de, ew bû seredîtorê kovara organîk Kader.Partiya Demokrat a Kurdistanê Di sala 1971an de, ew endamê desteya edîtorî ya rojnameya El-Axî bû.

Jînenîgarî

Salih Heyder Esem di sala 1922an de li bajarê Hewlêrê yê Iraqê ji dayik bûye. Apê wî Îbrahîm Efendî di sala 1919an de li Împeratoriya Osmanî Şêxê Îslamî û di dema monarşiya Iraqê de Wezîrê Weqfê bû. Fazila Welî Çelebî (1898-1983) li malbateke karsaz li Hewlêrê ji dayik bû û xizmê şehîd Xeyrullah Ebdulkerîm bû. Di sala 1942an de wekî karmendekî Rêhesinê ya Bexdayê hate xebitandin. Di heman salê de, ew ji bo Dadgeha Destpêkê ya Hewlêrê hate veguheztin. Di sala 1943an de, ew ji bo Dadgeha Bexdayê hate veguheztin.

Di sala 1943an de, ew li beşa hiqûqê ya Koleja Hiqûqê ya Bexdayê hate qebûlkirin. Ji ber çalakiyên xwe yên siyasî ji xwendinê bêpar ma. Li Bexdayê, navenda Bexdayê, Qut û Nugra Selman hate girtin û di bin çavdêriyê de ma.

Di sala 1961an de ji Zanîngeha Bexdayê mezûn bû û wekî efserê yedek bi pileya duyemîn a efserê yedek li Koleja Yedek a Artêşa Iraqê hate qebûlkirin.

Xebatname.

Salih Heyder Esemî tevlî refên artêşê bû. Partiya Demokrat a Kurdistana YekgirtîDi sala 1957an de, ew wek serokê şaxê duyem ê Partiya Demokrat a Kurdistanê (PDK) hat tayînkirin. Di sala 1957an de, ew wek serokê şaxê duyem ê KDP hat tayînkirin (1957-1958). Ew endamê desteya edîtoriyê ya rojnameya Xebatî, organa Partiya Demokrat a Kurdistanê ya Yekgirtî, bû. Di sala 1958an de, ew endamê komîteya damezrîner a Yekîtiya Rojnamevanên Iraqê bû.

Di sala 1959an de, di konferansa duyemîn a li Bexdayê de, ew ji serokatiya Partiya Demokrat a Kurdistana Yekgirtî (KDP) hate dûrxistin. Kongreya Çaremînya PKKê ji ber çepgiriyê di nav refên wê de Partiya Demokrat a Kurdistanê_Iraq hatiye rakirin.

Ew di sala 1961an de ji Zanîngeha Bexdayê mezûn bû û wekî efserê yedek li Koleja Yedek a Artêşa Iraqê hate qebûlkirin.

Di sala 1963an de tevlî refên hêzên Pêşmerge bû û endamê desteya nivîskaran a Dengê Kurdistana Iraqê bû.Şoreşa ÎlonêDi sala 1968an de ew seredîtorê kovara Kadrî bû, ku organa Partiya Demokrat a Kurdistanê (PDK) bû. Şoreşa Îlonê Ew çû û bi alîkariya parêzer Auni Yousef Ahmed (1908-1988) û Hamid Osman Ebûbekir (1927-1993) Partiya Rizgariyê damezrand, lê piştî peymana 11ê Adara 1970an ew betal kirin.

Di sala 1974an de ew vegeriyaye Şoreşa ÎlonêEw wekî endamê komîteya navendî ya partiya kartonî ya ku Partiya Bees a Iraqê damezrand, hate tayînkirin. Di sala 1990î de vegeriya malê û di 6ê Tebaxa 2001an de li goristana Şêxella ya li bajêr wefat kir. Li Hewlêrê hate veşartin.

di berhemên wî de:

1. في الدین و الدولة, destnivîs.
2. Kurdistan bi rêya Gelên Şerê Cîhanî yê Duyem 1939-1945, destnivîs.
3. Rahl el-Mutaab 1947-1980, destnivîs.
4. Têkiliyên Neteweyî û Pirsa Kurd 1969_ 1975, destnivîs.
5. Bîranîn û Dîroka Tevgera Neteweyî û Şoreşgerî li Kurdistana Iraqê, destnivîs.
6. Bîranîn û Dîroka Tevgera Neteweyî û Şoreşgerî li Kurdistan û Iraqê, destnivîs.

Çavkanî:

1. Arşîva Lijneya Ansîklopediya Partiya Demokrat a Kurdistanê.
2. Ezîz Hesen el-Barzanî, Tevgera Rizgariya Neteweyî ya Kurd li Kurdistana Iraqê 1939-1945, (Duhok, Çapxane û Weşanxaneya Dar Spirits, Weşanxaneya Wezareta Perwerdehiyê, 2002).
3. Mehdî Mihemed Qadir, Geşedanên Siyasî li Kurdistana Iraqê 1945-1958, (Silêmanî, Navenda Lêkolînên Stratejîk a Kurdistanê, 2005).
4. Bîranînên Mumtaz el-Heyderî, Hilbijartin ji Bîranînên Saleh el-Heyderî, Çapa Duyem, (Silêmanî - Çapxaneya Renc - 2004).
5. Cebbar Cebbarî, Dîroka Çapxaneya Kurdî li Iraqê, (Bexda - Rêveberiya Giştî ya Çanda Kurdî - Çapxaneya Umetê - 1975).
6. Hebîb Mihemed Kerîm, Dîroka Partiya Demokrat a Kurdistanê - Iraq (li baregehê) 1946 - 1993, (Duhok - Çapxaneya Xebatê - 1998m).
7. Salih el-Heyderî, Hilbijartin ji bîranînên Salih el-Heyderî, çapa duyem, (Silêmanî - Çapxaneya Renc - 2004m).
8. Elî Abdullah, Dîroka Partiya Demokrat a Kurdistanê (PDK) - Ji Iraqê heta Kongreya Sêyemîn, (nayê zanîn - 1968).
9. Mumtaz Heyderî, Heyderîname, Cild 1, (Hewlêr - Pirtûkxane û Arşîva Mumtaz Heyderî - Çapxaneya Rojhelat - 2018).